Գենդերային ագրեսիան հեռուստաբանավեճերում

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի, դրա հիմնական գործիքների ու տնտեսական գործընթացների վրա ազդեցության մեխանիզմների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է պետական եկամուտների և ծախսերի ձևավորման, հարկային համակարգի, պետական բյուջեի հավասարակշռության, բյուջետային պակասուրդի և պետական պարտքի կառավարման տեսական խնդիրների վրա։ Քննության են առնվում հարկերի և պետական ծախսերի ազդեցությունը տնտեսական աճի, համախառն պահանջարկի, ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության և բնակչության եկամուտների բաշխման վրա։ Կարևորվում է հարկաբյուջետային քաղաքականության դերը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում՝ հատկապես տնտեսական անկումների, աճի արագացման, գնաճային ճնշումների և այլ տնտեսական տատանումների պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում խթանող և զսպող քաղաքականության առանձնահատկություններին, դրանց կիրառման նախադրյալներին և հնարավոր տնտեսական հետևանքներին։ Ուսումնասիրվում են պետական ֆինանսական ռեսուրսների հավաքագրման և վերաբաշխման սկզբունքները, հարկային բեռի արդյունավետ բաշխման խնդիրները, հարկման արդարության և տնտեսական արդյունավետության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև պետական ծախսերի կառուցվածքի և առաջնահերթությունների որոշման մեթոդաբանական հարցերը։ Դիտարկվում են բյուջետային պլանավորման, կանխատեսման և վերահսկողության մեխանիզմները՝ որպես պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարման կարևոր բաղադրիչներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բյուջետային պակասուրդի ֆինանսավորման տարբեր մոտեցումներին, պետական պարտքի կայունության գնահատմանը և երկարաժամկետ հարկաբյուջետային հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությանը։ Տեսական տարբեր մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել պետության տնտեսական միջամտության սահմանների, հարկային քաղաքականության արդյունավետության և հանրային ֆինանսների կառավարման վերաբերյալ գոյություն ունեցող հիմնական հայեցակարգային տարբերությունները։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից կարևորվում են հարկաբյուջետային ցուցանիշների գնահատման, տնտեսական ազդեցությունների վերլուծության և քաղաքական որոշումների արդյունավետության չափման սկզբունքները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել պետական բյուջեի և հարկային համակարգի փոխկապակցվածության, ինչպես նաև հարկաբյուջետային որոշումների կարճաժամկետ և երկարաժամկետ տնտեսական հետևանքների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության, հարկային քաղաքականության, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Փիլիսոփայություն

Այս գիրքը ներկայացնում է փիլիսոփայության հիմունքները՝ դասախոսությունների ձևաչափով, նպատակ ունենալով ընթերցողին տալ համակարգված պատկերացում փիլիսոփայական մտածողության հիմնական խնդիրների և ուղղությունների մասին։ Գրքում քննարկվում են փիլիսոփայության հիմնական բաժինները՝ գոյաբանություն, իմացաբանություն, տրամաբանություն, էթիկա և արժեքաբանություն, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև փիլիսոփայական մտածողության պատմական զարգացմանը՝ հին հունականից մինչև ժամանակակից փիլիսոփայական դպրոցներ։ Նյութում պարզաբանվում են հիմնական փիլիսոփայական հասկացությունները և խնդիրները՝ մատչելի լեզվով, օրինակների և մեկնաբանությունների միջոցով։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների և փիլիսոփայությամբ հետաքրքրվողների համար՝ որպես ներածական և ուսումնական ձեռնարկ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով համայնքների կառավարման առանձնահատկությունները, առկա խնդիրները և զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության արդյունավետությունը, կառավարման կազմակերպական մեխանիզմները, համայնքային ռեսուրսների օգտագործումը, ֆինանսական ինքնուրույնության մակարդակը և բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների որակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքների տնտեսական և ֆինանսական կարողությունների ամրապնդմանը, տեղական բյուջեների արդյունավետ կառավարմանը, սեփական եկամուտների ավելացման հնարավորություններին և համայնքային ծրագրերի ռազմավարական պլանավորմանը։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել նաև տեղական իշխանությունների և բնակչության միջև համագործակցության, հանրային մասնակցության, թափանցիկության և հաշվետվողականության բարձրացման մեխանիզմները, ինչպես նաև թվային կառավարման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համայնքների կառավարման արդյունավետության վրա ազդող կազմակերպական, իրավական, սոցիալ-տնտեսական և մարդկային ռեսուրսների գործոններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական ինքնակառավարման համակարգի առկա թերությունները և սահմանելու այն գերակա ուղղությունները, որոնց իրականացումը կարող է նպաստել համայնքների կառավարման որակի բարձրացմանը, ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և բնակչության կարիքներին համապատասխան ծառայությունների մատուցմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պետական և տեղական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հանրային կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների, ուսանողների և տեղական ինքնակառավարման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների սեռային ինքնագիտակցության ձևավորման առանձնահատկությունների և նրանց սոցիալական նախընտրությունների միջև առկա փոխկապակցվածության ուսումնասիրմանը։ Գրքում ներկայացվում են այն հոգեբանական և սոցիալական գործոնները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական սեռային պատկանելության գիտակցմանը, սեռային դերերի ընկալմանը և դրանց արտահայտմանը առօրյա վարքագծում։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են երեխաների ընկերական ընտրությունները, խաղային նախասիրությունները, հասակակիցների հետ փոխհարաբերությունները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունները առնչվում սեռային ինքնության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նախադպրոցական տարիքի երեխաների վարքագծային առանձնահատկությունների, սոցիալական կողմնորոշումների և միջանձնային փոխազդեցությունների գնահատում՝ բացահայտելու համար, թե ինչ դեր ունեն ընտանիքը, մանկապարտեզը և մշակութային նորմերը երեխաների սոցիալական նախընտրությունների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը կարևորում է վաղ մանկության շրջանում ինքնագիտակցության զարգացման օրինաչափությունները և ներկայացնում է գիտական եզրահանգումներ, որոնք կարող են օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, ծնողների և մանկական զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների համար՝ նպաստելով երեխաների սոցիալականացման և անձնային ներդաշնակ զարգացման առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական համակարգում գործադիր իշխանության տեղի, դերի և գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Այն 2012 թվականին հրատարակված թեկնածուական ատենախոսություն է, որի հեղինակը Ց. Ա. Հակոբյանն է, իսկ աշխատանքը ներկայացվել է ՀՀ ՊՆ Դ. Կանայանի անվան ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտում։ Ատենախոսությունը կազմված է 24 էջից և վերաբերում է քաղաքական գիտությունների ոլորտին։ Հետազոտության հիմնական նպատակը երկու հետխորհրդային պետությունների քաղաքական համակարգերում գործադիր իշխանության ձևավորման, կազմակերպման, լիազորությունների և քաղաքական դերակատարության առանձնահատկությունների բացահայտումն ու համադրումն է։ Աշխատության շրջանակում գործադիր իշխանությունը դիտարկվում է իշխանությունների տարանջատման համակարգում՝ օրենսդիր և դատական իշխանությունների հետ փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև զսպումների և հակակշիռների մեխանիզմների համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է կառավարման ձևերի և դրանց փոփոխության ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական զարգացումները հետխորհրդային շրջանում անցել են տարբեր փուլերով՝ նախագահական, կիսանախագահական և խորհրդարանական կառավարման տարրերի տարբեր համակցություններով։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նախագահի, վարչապետի և կառավարության միջև լիազորությունների բաշխման առանձնահատկությունները, կառավարության ձևավորման ընթացակարգերը, նրա քաղաքական պատասխանատվությունը խորհրդարանի առջև և գործադիր իշխանության հարաբերությունները քաղաքական կուսակցությունների ու խորհրդարանական մեծամասնության հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե նույն պատմական և տարածաշրջանային միջավայրում գտնվող երկու պետություններն ինչպես են լուծել իշխանության կենտրոնացման, քաղաքական պատասխանատվության, պետական կառավարման արդյունավետության և ժողովրդավարական վերահսկողության խնդիրները։ Հայաստանի դեպքում ուշադրություն է դարձվում գործադիր իշխանության ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, նախագահի և կառավարության հարաբերություններին, ինչպես նաև քաղաքական համակարգի փոխակերպման ընթացքում առաջացած հակասություններին։ Վրաստանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հետխորհրդային քաղաքական վերափոխումների մեկ այլ մոդել, որտեղ սահմանադրական փոփոխությունները և քաղաքական ճգնաժամերը էապես ազդել են նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի միջև լիազորությունների հարաբերակցության վրա։ Համեմատական քաղաքական ուսումնասիրություններում հենց գործադիր իշխանության իրական ծավալի և սահմանադրորեն ամրագրված լիազորությունների հարաբերակցությունն է կարևոր ցուցիչներից մեկը, քանի որ նույն կառավարման ձևը տարբեր երկրներում կարող է հանգեցնել իշխանության տարբեր բաշխման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքական կուսակցությունների և գործադիր իշխանության փոխհարաբերություններին։ Խորհրդարանական համակարգում կառավարության կայունությունը մեծապես կախված է խորհրդարանական մեծամասնությունից, իսկ վարչապետի քաղաքական դիրքը պայմանավորված է կուսակցական համակարգի կառուցվածքով և խորհրդարանի աջակցությամբ։ Այդ պատճառով գործադիր իշխանության արդյունավետության գնահատումը պահանջում է հաշվի առնել ոչ միայն սահմանադրական նորմերը, այլև կուսակցական մրցակցության, քաղաքական մշակույթի և ինստիտուտների գործնական գործունեության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև գործադիր իշխանության նկատմամբ խորհրդարանական վերահսկողության ուսումնասիրությունը։ Կառավարության հաշվետվողականությունը, անվստահության մեխանիզմը, խորհրդարանական հարցումները և այլ վերահսկողական գործիքներ դիտարկվում են որպես իշխանության կենտրոնացման սահմանափակման և քաղաքական պատասխանատվության ապահովման միջոցներ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է այն խնդիրը, թե գործադիր իշխանության չափազանց մեծ կենտրոնացումը որքանով կարող է թուլացնել իշխանությունների միջև հավասարակշռությունը և սահմանափակել քաղաքական բազմակարծությունը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն գործադիր իշխանությունը ներկայացնում է ոչ թե մեկուսացված պետական կառույց, այլ քաղաքական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որի գործունեությունը պայմանավորված է սահմանադրական կարգավորմամբ, կուսակցական համակարգով, քաղաքական մշակույթով և հասարակական-քաղաքական զարգացումներով։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի և Վրաստանի պետական կառավարման համակարգերի, սահմանադրական զարգացման, քաղաքական ինստիտուտների և հետխորհրդային քաղաքական տրանսֆորմացիաների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի կառուցվածքային և գործառութային առանձնահատկություններ ունի գործադիր իշխանությունը Հայաստանի և Վրաստանի քաղաքական համակարգերում, ինչպես են բաշխվում իշխանական լիազորությունները տարբեր ինստիտուտների միջև և ինչ ազդեցություն են ունենում կառավարման ձևը, կուսակցական համակարգը և սահմանադրական մեխանիզմները քաղաքական համակարգի կայունության ու արդյունավետության վրա։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Syria-ում իսլամական արմատական շարժումների ձևավորման և զարգացման գործընթացներին 1960-80-ական թվականների քաղաքական ու սոցիալական համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են այդ շրջանում երկրում հաստատված Բաասիստական իշխանության քաղաքականությունը, պետական գաղափարախոսության առանձնահատկությունները և դրանց արձագանքը տարբեր իսլամական խմբավորումների կողմից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է իսլամական ընդդիմադիր շարժումների կազմակերպական կառուցվածքը, գաղափարական հիմքերը և սոցիալական հենարանը՝ ընդգծելով քաղաքային և գյուղական միջավայրերի դերակատարությունը դրանց ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են նաև պետություն–կրոն հարաբերությունների սրացման պատճառները, քաղաքական բռնաճնշումների ազդեցությունը ընդդիմադիր շարժումների ռադիկալացման վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային գործոնների ազդեցությունը Սիրիայի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1970-ականների վերջի և 1980-ականների սկզբի ճգնաժամային զարգացումներին, որոնք ձևավորեցին իսլամական արմատականության նոր փուլը երկրում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քաղաքական իսլամի դինամիկան և դրա տեղը Մերձավոր Արևելքի պատմական զարգացումներում։