Գերթեթև խոշոր լցանյութերի ստացում օբսիդիանի փքմամբ

Աշխարհագրություն

Սա նյութագիտության և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտին պատկանող գիտական և կիրառական հետազոտություն է, որը նվիրված է բնական և մոդիֆիկացված ցեոլիտների արդյունաբերական կիրառման հեռանկարների ուսումնասիրությանը, որտեղ վերլուծվում են ցեոլիտների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, իոնափոխանակման, ադսորբցիայի և կատալիտիկ հատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոփոխման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արդյունավետությունը տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացներում, աշխատանքը ընդգրկում է ցեոլիտների կիրառությունը նավթաքիմիական արդյունաբերությունում, ջրի մաքրման և շրջակա միջավայրի պաշտպանական համակարգերում, գյուղատնտեսությունում և գազերի մաքրման տեխնոլոգիաներում, միաժամանակ դիտարկվում են նոր մոդիֆիկացիոն մեթոդներ՝ ներառյալ մակերեսային ակտիվացում և նանոկոմպոզիտային կառուցվածքների ստեղծում, որոնք հնարավորություն են տալիս ընդլայնել դրանց կիրառման ոլորտները և բարձրացնել արդյունաբերական գործընթացների արդյունավետությունն ու էկոլոգիական անվտանգությունը։

Քաղաքագիտություն

Ռազմավարության և անվտանգության հարցեր գիրքը Արմեն Այվազյանի ուսումնասիրական աշխատանքներից է, որտեղ ներկայացվում են ազգային անվտանգության, ռազմավարական մտածողության և պետության պաշտպանության համակարգերի հիմնական սկզբունքները՝ թե՛ տեսական, թե՛ գործնական դիտանկյունից։ Ստեղծագործության մեջ հեղինակը վերլուծում է պետության անվտանգության բաղադրիչները՝ ներառելով ռազմական, քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական գործոնները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված ազդեցությունը պետության կայունության վրա։ Գրքում քննարկվում են տարածաշրջանային անվտանգային խնդիրները, աշխարհաքաղաքական զարգացումները և փոքր պետությունների ռազմավարական վարքագծի առանձնահատկությունները՝ հատկապես ընդգծելով այն մարտահրավերները, որոնց բախվում է Հայաստանը իր պատմական և ժամանակակից միջավայրում։ Այվազյանը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև ազգային անվտանգության գաղափարական հիմքերին՝ նշելով, որ պետական դիմադրողականությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հասարակության գիտակցությամբ, միասնականությամբ և ազգային նպատակների հստակ ձևակերպմամբ։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ տեսական-վերլուծական և կիրառական բնույթի է, քանի որ այն փորձում է կապել ռազմավարական գիտելիքը իրական քաղաքական գործընթացների հետ և առաջարկել մոտեցումներ անվտանգության համակարգի արդյունավետության բարձրացման համար։ Գիրքը կարևոր է քաղաքագիտությամբ, ռազմավարական հետազոտություններով, անվտանգության ուսումնասիրություններով և պետական կառավարման հարցերով հետաքրքրվողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է համապարփակ պատկերացում ժամանակակից անվտանգության խնդիրների և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մասին։

Պատմություն

Հայաստանի անկախացման հասարակական-քաղաքական նախադրյալները և կայացման սկիզբը (1956 թ. փետրվար – 1991 թ. սեպտեմբեր)-ը նորագույն պատմության խորացված գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորմանը նախորդած երկարատև հասարակական-քաղաքական գործընթացները՝ ընդգրկելով 1956 թվականից մինչև 1991 թվականի անկախության հռչակումը, աշխատությունում դիտարկվում են խորհրդային Հայաստանի ներսում տեղի ունեցած գաղափարական, տնտեսական և ազգային ինքնագիտակցության փոփոխությունները, մշակութային վերածննդի միտումները, ինչպես նաև հասարակական շարժումների աստիճանական ակտիվացումը, որոնք ձևավորեցին անկախության գաղափարի լայն հասարակական հիմքը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1960–80-ականների ազգային մտավորականության դերին, իրավապաշտպան և ինքնության պահպանման նախաձեռնություններին, ինչպես նաև քաղաքական լարվածությունների աճին, որոնք կապված էին Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի սրացման հետ, միաժամանակ վերլուծվում են Խորհրդային Միության համակարգային ճգնաժամը, պերեստրոյկայի և գլասնոստի ազդեցությունը, զանգվածային շարժումների ձևավորումը և պետական անկախության պահանջի ինստիտուցիոնալացումը, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախացումը եղել է ոչ միայն 1991 թվականի քաղաքական ակտ, այլ երկարաժամկետ պատմական գործընթացի արդյունք, որը ձևավորվել է հասարակության ներսում աստիճանաբար աճող ինքնավարության և ինքնորոշման գաղափարների հիման վրա։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է կնոջ կերպարի և նրա տարբեր դրսևորումների ուսումնասիրությանը Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն և հին մշակույթներում՝ հիմնվելով նյութական մշակույթի, հնագիտական գտածոների, պատկերագրական հուշարձանների և առնչվող պատմամշակութային տվյալների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում կնոջ կերպարի ձևավորման, զարգացման և իմաստային փոփոխությունների բացահայտումն է տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում՝ սկսած նախապատմական մշակույթներից մինչև հին հասարակությունների ձևավորման և զարգացման փուլերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում կնոջ պատկերումները արձանիկներում, կնիքներում, զարդարվեստի նմուշներում, խեցեղենի ու այլ առարկաների վրա, ինչպես նաև կանացի կերպարի հետ կապված խորհրդանշական և ծիսական պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մայրության, պտղաբերության, ընտանիքի, կյանքի շարունակականության և բնության հետ կնոջ կերպարի կապին, քանի որ հնագույն հասարակություններում կանացի կերպարը հաճախ ունեցել է ոչ միայն կենցաղային կամ գեղարվեստական, այլև կրոնածիսական նշանակություն։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև այն հարցը, թե ինչպես է կնոջ սոցիալական և մշակութային դիրքն արտացոլվել նյութական մշակույթի մեջ և ինչպիսի պատկերացում կարելի է կազմել հնագույն հասարակություններում կնոջ դերի մասին պահպանված հնագիտական աղբյուրների միջոցով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է տարբեր ժամանակաշրջանների և մշակույթների միջև համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կանացի կերպարի պատկերագրական ընդհանրություններն ու տարբերությունները, դրանց շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև աստվածուհիների և առասպելական կանացի կերպարների պատկերումներին՝ դիտարկելով դրանց կապը հին կրոնական աշխարհընկալման, բնության ուժերի, պտղաբերության պաշտամունքի և հասարակության հոգևոր պատկերացումների հետ։ Միաժամանակ կնոջ կերպարը ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրոնական խորհրդանիշ, այլև որպես սոցիալական իրականության արտացոլում, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակչության կենցաղի, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական կառուցվածքի և գեղագիտական ընկալումների մասին։ Աշխատանքը կարևոր է հայկական հնագիտության և մշակույթի պատմության համար, քանի որ կանացի կերպարի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից դիտարկել հնագույն հասարակությունների աշխարհայացքը և դրանցում կնոջ ունեցած տեղն ու նշանակությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, հայագետներին և հին աշխարհի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է կնոջ կերպարը որպես Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն և հին մշակույթների կարևորագույն գեղարվեստական, սոցիալական և հոգևոր արտահայտություններից մեկը՝ փորձելով բացահայտել դրա բազմաշերտ նշանակությունը և պատմական զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է պետական կամ քաղաքական կառույցների կողմից մարդկանց սպանության վերաբերյալ գաղտնի կամ բացահայտ հրահանգների, դրանց առաջացման պատճառների, իրականացման մեխանիզմների և պատմական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում քաղաքական բռնության, նպատակային սպանությունների և արտադատական հաշվեհարդարների տարբեր դրսևորումները՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքներին, որոնց պայմաններում իշխանությունները կամ այլ ազդեցիկ կառույցներ կարող են որոշել ֆիզիկական վերացման միջոցով չեզոքացնել քաղաքական հակառակորդներին, հասարակական գործիչներին, ենթադրյալ սպառնալիք ներկայացնող անձանց կամ այլ խմբերի ներկայացուցիչներին։ Աշխատանքը դիտարկում է նման հրահանգների ձևավորման և փոխանցման գործընթացները, դրանցում ներգրավված պետական, ռազմական, հետախուզական կամ այլ կառույցների հնարավոր դերակատարությունը, ինչպես նաև հրահանգների կատարման և պատասխանատվության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղտնիության, փաստաթղթային վկայությունների, արխիվային նյութերի և պատմական աղբյուրների նշանակությանը՝ նման գործողությունների իրական բնույթը վերականգնելու և դրանց վերաբերյալ պատմական գնահատական ձևավորելու համար։ Ուսումնասիրությունը միաժամանակ անդրադառնում է քաղաքական սպանությունների իրավական և բարոյական կողմերին՝ քննարկելով պետության կողմից բռնության կիրառման սահմանները, մարդու կյանքի պաշտպանության սկզբունքը, օրենքի գերակայությունը և իշխանության պատասխանատվության հիմնահարցերը։ Ներկայացվում է նաև քաղաքական բռնության ազդեցությունը հասարակության վրա՝ ներառյալ վախի մթնոլորտի ձևավորումը, հանրային վստահության խաթարումը, քաղաքական գործընթացների փոփոխությունը և պատմական հիշողության ձևավորումը։ Աշխատանքը կարևոր է նրանով, որ թեման դիտարկում է ոչ միայն առանձին դեպքերի, այլև ավելի լայն քաղաքական և ինստիտուցիոնալ համատեքստում՝ փորձելով բացահայտել նման երևույթների պատճառահետևանքային կապերը և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, իրավաբաններին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, մարդու իրավունքների և քաղաքական բռնության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև ժամանակակից և նորագույն պատմության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Պատմություն

Պատմագիտական և գրատպության պատմությանը վերաբերող այս աշխատանքը նվիրված է Շուշիում 1828–1920 թվականներին ձևավորված ու զարգացած տպագրական և հրատարակչական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքում առաջին տպարանի հիմնադրման նախադրյալները, հետագայում գործող տպարանների գործունեությունը և դրանց դերը հայ գրավոր մշակույթի տարածման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակված գրքերին, պարբերական մամուլին, կրթական ու կրոնական բնույթի տպագիր նյութերին, ինչպես նաև դրանց թեմատիկ և բովանդակային առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են գրահրատարակչական կյանքի զարգացման փուլերը, տպագրական գործի կազմակերպման պայմանները, գրաքննության ազդեցությունը և տպագիր արտադրանքի տարածման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև գրատպության փոխկապակցվածությունը քաղաքի կրթական, հասարակական և մշակութային կյանքի զարգացման հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Շուշիի տեղն ու նշանակությունը հայկական տպագրության պատմության և տարածաշրջանի մշակութային կյանքի համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, գրքի պատմության, մատենագիտության, մամուլի պատմության և հայագիտական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։