Գնաճի զսպման քաղաքականությունը որպես տնտեսության կայունացման պայման

Психология

Գիրքը նվիրված է ռիսկի խմբում ընդգրկված անչափահասների դևիանտ վարքի ախտորոշման և հոգեշտկման գործընթացների հոգեբանամանկավարժական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել դեռահասների վարքային շեղումների ձևավորմանը, ինչպես նաև ներկայացվում են դրանց բացահայտման, կանխարգելման և շտկման արդյունավետ մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է անհատական, ընտանեկան, սոցիալական և կրթական միջավայրի ազդեցությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը անչափահասների վարքի ձևավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են հոգեբանական ախտորոշման մեթոդներ, մանկավարժական աջակցության ձևեր և ուղղիչ աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքներ, որոնք ուղղված են դեռահասների սոցիալական հարմարվողականության բարձրացմանը և դրական վարքային փոփոխությունների խթանմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի կրթական և սոցիալական ոլորտների մասնագետների համար՝ առաջարկելով տեսական գիտելիքներ և գործնական մոտեցումներ դժվար իրավիճակներում գտնվող երեխաների ու դեռահասների հետ աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են անչափահասների վարքային խնդիրների ուսումնասիրմամբ և կանխարգելմամբ։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է սովորական խնկածաղկից (Origanum vulgare L.) և մանուշակագույն ռեհանից (Ocimum basilicum var. purpureum) առանձնացված կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների հատկությունների, կենսաբանական ազդեցությունների և գործողության մոլեկուլային ու բջջային մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են բուսական ծագման բնական միացությունների քիմիական կազմի բացահայտումը, դրանց ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների գնահատումը, կենսաբանական ակտիվության տարբեր դրսևորումների ուսումնասիրությունը և դեղագործության, կենսատեխնոլոգիայի ու սննդարդյունաբերության ոլորտներում կիրառման հնարավորությունների գիտական հիմնավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնասիրվող բույսերի կենսաքիմիական կազմին, երկրորդային նյութափոխանակության արդյունքում առաջացող միացություններին, եթերայուղերին, ֆենոլային նյութերին, ֆլավոնոիդներին և այլ բնական բաղադրիչներին, որոնք կարող են պայմանավորել դրանց կենսաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են բուսական հումքից ակտիվ նյութերի առանձնացման, մաքրման, նույնականացման և քիմիական բնութագրման ժամանակակից մեթոդները, ինչպես նաև տարբեր լուծիչների, առանձնացման պայմանների և բուսական հումքի առանձնահատկությունների ազդեցությունը ստացվող միացությունների կազմի ու ակտիվության վրա։ Կարևորվում է բույսերի աճման միջավայրի, կլիմայական պայմանների, զարգացման փուլերի և գենետիկական առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի կուտակման և դրանց հարաբերական պարունակության վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են բուսական միացությունների հակաօքսիդանտային, հակամանրէային և այլ կենսաբանական ազդեցությունների ուսումնասիրման հնարավորությունները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց դրսևորման պայմաններին և արդյունավետությունը որոշող գործոններին։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ազատ ռադիկալների չեզոքացման, օքսիդավերականգնման հավասարակշռության պահպանման և օքսիդատիվ սթրեսի հետ կապված բջջային գործընթացների վրա բնական միացությունների հնարավոր ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են բուսական ծագման նյութերի և կենսաբանական թաղանթների փոխազդեցությունները, բջջային թաղանթների թափանցելիության փոփոխությունները, ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության կարգավորումը և նյութափոխանակային գործընթացների վրա ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանանում հակամանրէային ակտիվության ուսումնասիրության հարցերը, մասնավորապես՝ տարբեր միկրոօրգանիզմների նկատմամբ բուսական միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները, մանրէային բջիջների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև կենսաբանական ազդեցության կախվածությունը նյութերի քիմիական կառուցվածքից և կիրառվող կոնցենտրացիաներից։ Քննարկվում են բուսական միացությունների հնարավոր հակաբորբոքային և բջջապաշտպան հատկությունների ուսումնասիրման գիտական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով բջջային ազդանշանային համակարգերի, ֆերմենտների և կենսաքիմիական կարգավորման գործընթացների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ակտիվ միացությունների քիմիական կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս պարզելու տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի, մոլեկուլային առանձնահատկությունների և նյութերի փոխազդեցությունների դերը կենսաբանական ակտիվության ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առանձին միացությունների և բուսական քաղվածքների համեմատական ուսումնասիրությանը, դրանց հնարավոր համակցված ազդեցություններին և բազմաբաղադրիչ համակարգերում կենսաբանական ակտիվության փոփոխության օրինաչափություններին։ Կարևորվում է փորձարարական հետազոտությունների մեթոդաբանությունը, մասնավորապես՝ կենսաքիմիական, մանրէաբանական, սպեկտրաչափական և քրոմատոգրաֆիական վերլուծությունների կիրառումը՝ ակտիվ նյութերի հատկությունները գնահատելու և դրանց ազդեցության մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում փորձարարական արդյունքների հավաստիությանը, կենսաբանական ակտիվության քանակական գնահատմանը, դեղաչափից կախված ազդեցությունների ուսումնասիրմանը և տարբեր փորձարարական մոդելներում ստացված տվյալների համեմատությանը։ Աշխատության շրջանակներում դիտարկվում են նաև բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հնարավոր կիրառությունները սննդամթերքի պահպանման, բնական հակաօքսիդանտային բաղադրիչների մշակման, կենսատեխնոլոգիական արտադրանքի ստեղծման և դեղագործական հետազոտությունների ոլորտներում։ Միաժամանակ կարևորվում է բնական միացությունների անվտանգության, հնարավոր թունաբանական ազդեցությունների և կենսաբանական համակարգերում դրանց արդյունավետության գնահատման անհրաժեշտությունը, քանի որ լաբորատոր պայմաններում հայտնաբերված ակտիվությունը ինքնին չի հաստատում մարդու օրգանիզմում բուժական արդյունավետությունը։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու դեղաբույսերի կենսաքիմիական բազմազանությունը, դրանց ակտիվ բաղադրիչների ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և բնական նյութերի վրա հիմնված նոր կենսատեխնոլոգիական լուծումների մշակման հեռանկարները։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով բուսական կենսաքիմիայի, բնական միացությունների քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, դեղաբանական հետազոտությունների և կիրառական կենսատեխնոլոգիայի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, բուսաբանների, մանրէաբանների, դեղագետների, դեղաբանների, կենսատեխնոլոգների, սննդի անվտանգության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների հատկություններով ու կիրառման հնարավորություններով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Литература

Բազմահատոր այս հրատարակության չորրորդ հատորը նվիրված է Փարիզի պատմությանն առնչվող աղետալի, ցնցող և հասարակական մեծ ազդեցություն ունեցած իրադարձություններին։ Վերնագրում գործածված «աղետներ» հասկացությունը կարող է ընդգրկել քաղաքի պատմական կյանքում տեղի ունեցած ծանր դեպքերն ու ճգնաժամերը, իսկ «ազդեցություն թողած իրադարձություններ» ձևակերպումն ընդգծում է դրանց նշանակությունը քաղաքի հասարակական և պատմական զարգացման համար։ Փարիզը դարեր շարունակ եղել է Ֆրանսիայի քաղաքական, մշակութային և հասարակական կյանքի կենտրոններից մեկը, որտեղ տեղի ունեցած իրադարձությունները հաճախ ունեցել են նաև համաեվրոպական նշանակություն։ Նման պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու քաղաքի անցյալի տարբեր դրվագները, հասարակական կյանքի փոփոխությունները, ճգնաժամերի հետևանքները և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը բնակչության ու քաղաքային միջավայրի վրա։ Չորրորդ հատորը շարունակում է բազմահատոր աշխատության ընդհանուր թեմատիկ ուղղվածությունը և հանդիսանում է դրա առանձին բաղադրիչը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Ֆրանսիայի և Փարիզի պատմության, 19-րդ դարի հայ ընթերցողական միջավայրում եվրոպական պատմական թեմաների տարածման, ինչպես նաև հայերեն տպագիր ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Литература

«Ոստիկ» վերնագրով այս հրատարակությունը հայերեն տպագիր գրականության նմուշներից է, որի բովանդակության ճշգրիտ բնույթը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գրքի բնագիրը կամ լրացուցիչ մատենագիտական աղբյուրներ։ Վերնագրում օգտագործված «ոստիկ» բառը պատմական հայերենում կարող է առնչվել պաշտոնյայի կամ իշխանության ներկայացուցչի նշանակությանը։ Հայոց պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում այդ բառը գործածվել է որոշակի վարչական կամ իշխանական դեր ունեցող անձանց նշանակելու համար, իսկ միջնադարյան պատմական աղբյուրներում այն հանդիպում է նաև օտար տիրապետության վարչական համակարգերի համատեքստում։ Այդ պատճառով վերնագիրը կարող է ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել իշխանության, հասարակական կարգի, պաշտոնեական պարտականությունների կամ պատմական միջավայրի հետ կապված թեմաների վրա։ Այնուամենայնիվ, միայն բառի նշանակությունից հնարավոր չէ եզրակացնել, որ գիրքը պատմական երկ է կամ որ դրա գլխավոր հերոսը որևէ կոնկրետ պաշտոնյա է։ «Գիրք Ա» նշումը ցույց է տալիս, որ հրատարակությունն ունի առաջին գրքի կամ առաջին մասի բնորոշում, ինչը կարող է նշանակել բազմամաս ստեղծագործության առաջին հատված կամ որևէ շարքի առաջին հատոր։ Առանց ամբողջական մատենագիտական նկարագրության հնարավոր չէ հաստատել՝ արդյոք հաջորդաբար լույս են տեսել այլ գրքեր, թե այդ նշումը պարզապես կիրառվել է ստեղծագործության ներքին կառուցվածքը ներկայացնելու համար։ Եթե վերնագիրը վերաբերում է գեղարվեստական ստեղծագործության, այն կարող է ներառել պատմողական նյութ, կերպարների գործողություններ և հասարակական հարաբերությունների նկարագրություն, իսկ եթե ունի պատմագիտական կամ ուսուցողական բնույթ, ապա կարող է անդրադառնալ տվյալ բառի հետ կապված պատմական կամ վարչական հասկացություններին։ Սակայն այս հնարավորություններից որևէ մեկը հաստատված համարել չի կարելի՝ առանց գրքի տեքստի ուսումնասիրության։ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերեն տպագիր գրականությունը ներառում էր տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ գեղարվեստական երկերից և թարգմանություններից մինչև պատմական, կրթական ու բարոյախրատական աշխատություններ։ Այդ հրատարակությունները նպաստում էին հայերեն ընթերցանության տարածմանը, գրական ճաշակի ձևավորմանը և հայալեզու մշակութային կյանքի զարգացմանը։ Ալեքսանդրապոլը տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական հասարակական, մշակութային և կրթական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ տպագրվում էին տարբեր բնույթի հայերեն գրքեր ու այլ նյութեր։ Քաղաքի տպագրական գործունեությունը նպաստում էր գրական ստեղծագործությունների հասանելիությանը և տեղական ընթերցողական միջավայրի զարգացմանը։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, հին տպագիր նյութերի մատենագիտությամբ և Ալեքսանդրապոլի մշակութային կյանքով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Եթե գրքի բնագիրը հասանելի լինի, հնարավոր կլինի ավելի հստակ որոշել դրա ժանրը, թեմատիկ ուղղվածությունը, հեղինակի մտադրությունը, հիմնական կերպարները կամ քննարկվող պատմական հարցերը։ Մինչ այդ առավել հիմնավոր է այն ներկայացնել որպես XX դարի սկզբի հայերեն տպագիր հրատարակություն՝ առաջին գրքի կամ մասի նշումով, որի կոնկրետ բովանդակությունը վերնագրից միանշանակ չի բացահայտվում։

Литература

Ժողովածուն ներառում է հայ պոեզիայի ամենախոշոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Եղիշե Չարենց-ի տարբեր տարիների քնարական ստեղծագործությունները, որտեղ արտացոլվում է նրա ստեղծագործական ճանապարհի ողջ զարգացումը՝ վաղ ռոմանտիկ ու հայրենասիրական մոտիվներից մինչև ավելի խոր, փիլիսոփայական ու ժամանակի հասարակական-քաղաքական խնդիրներին անդրադարձող բանաստեղծություններ։ Չարենցի պոեզիան առանձնանում է հզոր լեզվական էներգիայով, պատկերային մտածողությամբ և զգացմունքների ինտենսիվությամբ, որտեղ հաճախ միահյուսվում են հայրենիքի գաղափարը, անհատի ճակատագիրը, սիրո և կորստի թեմաները, ինչպես նաև ժամանակի փոփոխությունների նկատմամբ սուր արձագանքը։ Նրա բանաստեղծություններում նկատելի է նաև նորարարական մոտեցում ձևին ու ռիթմին, ինչը նրան դարձնում է 20-րդ դարի հայ գրականության ամենաազդեցիկ նորարարներից մեկը։ Այս ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Չարենցի աշխարհայացքի, հոգեբանական խորության և գեղարվեստական բազմաշերտության մասին։

Медицина

Ստոմատոլոգիական, էնդոդոնտիկ և բժշկական մանրէաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արմատախողովակների ժամանակավոր լցավորման համար նախատեսված նյութերի ընտրության գիտական հիմնավորմանը՝ սնկային բաղադրիչի առկայությամբ ուղեկցվող էնդոդոնտիկ ախտաբանական գործընթացների պայմաններում։ Քննության են առնվում ատամի արմատախողովակային համակարգի անատոմիական առանձնահատկությունները, էնդոդոնտիկ վարակների առաջացման մեխանիզմները և մանրէային ու սնկային գործոնների հնարավոր մասնակցությունը բորբոքային գործընթացների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արմատախողովակներում սնկային միկրոօրգանիզմների առկայության ախտորոշմանը, դրանց կենսաբանական հատկություններին և էնդոդոնտիկ բուժման արդյունավետության վրա ունեցած հնարավոր ազդեցություններին։ Վերլուծվում են ժամանակավոր լցավորման նյութերի ֆիզիկաքիմիական, կենսաբանական և հակամանրէային բնութագրերը, հյուսվածքների հետ համատեղելիությունը և արմատախողովակային միջավայրում դրանց գործառնական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են տարբեր նյութերի ընտրության չափանիշները, դրանց հակասնկային ակտիվության գնահատման մոտեցումները, ժամանակավոր հերմետիկության ապահովման և հետագա բուժման արդյունքների վրա ազդեցության հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել լաբորատոր մանրէաբանական հետազոտությունների, նյութերի համեմատական գնահատման, կլինիկական դիտարկումների և բուժման արդյունավետության վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում էնդոդոնտիկ բուժման որակի բարձրացմանը, կրկնվող վարակների կանխարգելմանը, ատամի հյուսվածքների պահպանմանը և ժամանակավոր լցավորման նյութերի կիրառման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թերապևտիկ ստոմատոլոգիայի, էնդոդոնտիայի, բժշկական մանրէաբանության, ստոմատոլոգիական նյութագիտության և արմատախողովակային վարակների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։