Горные богатства Арзакянд-Далларской лесной дачи покойного А.Ц.Цатурова

Geography

Աշխատությունը նվիրված է կավային գրունտների սահքի դիմադրության փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառությանը սողանքային լանջերի կայունության գնահատման մեջ՝ հիմնվելով Հայաստանի Հանրապետության սողանքների առկա տվյալների վրա։ Գրքում ներկայացվում են կավային հողերի ֆիզիկաքիմիական և մեխանիկական հատկությունները, սահքի դիմադրության վրա ազդող գործոնները՝ խոնավության փոփոխությունը, հողաբանական կազմը և լանջի կորերությունը, ինչպես նաև սողանքների առաջացման ու զարգացման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է սահքի դիմադրության փոփոխությունների մաթեմատիկական մոդելները, փորձագիտական և տեսական գնահատման մեթոդները, որոնք օգտագործվում են լանջերի կայունության կանխատեսման և ապահովման նպատակով։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև կիրառական առաջարկություններ՝ սողանքային վտանգների նվազեցման, հողօգտագործման պլանավորման և ճարտարապետա-շինարարական միջոցառումների համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հողաբանական գիտությունների, երկրաբանական հետազոտությունների, քաղաքաշինության և շրջակա միջավայրի կառավարման մասնագետների համար՝ նպաստելով սողանքային լանջերի կայունության արդյունավետ գնահատմանը և վտանգների կանխարգելմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է գազային վառելիքով աշխատող ավտոմոբիլային շարժիչների տեխնիկական ռեսուրսի օգտագործման և պահպանման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը լեռնային շահագործման առանձնահատուկ պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում շարժիչի աշխատանքային գործընթացների, հուսալիության, մաշվածության և ծառայության տևողության վրա բարձրության, ճանապարհային ռելիեֆի, արտաքին միջավայրի և փոփոխական բեռնվածությունների ազդեցության գնահատումն է։ Լեռնային ճանապարհներին ավտոմոբիլի շահագործումը բնութագրվում է երկարատև վերելքներով և վայրէջքներով, շարժման արագության հաճախակի փոփոխություններով և շարժիչի բեռնվածության տատանումներով, որոնք կարող են էականորեն տարբերել դրա աշխատանքային ռեժիմները հարթավայրային պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ծովի մակարդակից բարձրության մեծացման հետևանքով մթնոլորտային ճնշման և օդի խտության փոփոխությանը, քանի որ այդ գործոնները կապված են շարժիչի գլանների լիցքավորման, այրման գործընթացի և հզորության ցուցանիշների հետ։ Քննվում է գազային վառելիքի կիրառման առանձնահատկությունների փոխազդեցությունը շարժիչի աշխատանքային ռեժիմների հետ՝ հաշվի առնելով վառելիքաօդային խառնուրդի ձևավորումը, ջերմային բեռնվածությունը և տարբեր հանգույցների աշխատանքային պայմանները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է շարժիչի հիմնական դետալների տեխնիկական վիճակի և մաշվածության փոփոխությունների գնահատումը շահագործման ընթացքում՝ շարժիչի իրական ռեսուրսը սահմանափակող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են նաև տեխնիկական սպասարկման պարբերականության, ախտորոշման և շահագործման պայմանների միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Կարևորվում է այնպիսի ցուցանիշների համակարգի ձևավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել շարժիչի մնացորդային ռեսուրսը և ժամանակին բացահայտել տեխնիկական վիճակի վատթարացման միտումները։ Լեռնային պայմաններում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջերմային ռեժիմի վերահսկումը, քանի որ երկարատև բարձր բեռնվածությունը կարող է ազդեցություն ունենալ շարժիչի առանձին համակարգերի և հանգույցների աշխատանքի վրա։ Միաժամանակ հաճախակի փոփոխվող ճանապարհային պայմանները պահանջում են շարժիչի ռեժիմների համալիր գնահատում՝ հաշվի առնելով ոչ միայն անցած ճանապարհը, այլև աշխատանքի ծանրաբեռնվածության բնույթը։ Աշխատությունում կարող են համադրվել շահագործական դիտարկումների, տեխնիկական ախտորոշման և հաշվարկային գնահատումների արդյունքները՝ շարժիչի հուսալիության ու երկարակեցության վերաբերյալ օրինաչափություններ բացահայտելու համար։ Հետազոտությունը գործնական նշանակություն ունի ավտոմոբիլային տրանսպորտի տեխնիկական շահագործման համար՝ նպաստելով գազային վառելիքով աշխատող տրանսպորտային միջոցների շարժիչների ռեսուրսի առավել արդյունավետ օգտագործման, տեխնիկական վիճակի վերահսկման և սպասարկման համակարգերի կատարելագործման գիտական հիմքերի ձևավորմանը հատկապես բարդ լեռնային ճանապարհային պայմաններում։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու 1849 թվականի եկեղեցական ամսացույց-մայսացույցի (մեսյակեսլավի) կառուցվածքն ու բովանդակությունը՝ ներառելով տարվա ընթացքում կատարվող տոները, սրբերի հիշատակի օրերը, ծիսական կարգերը և եկեղեցական օրացույցի առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են եկեղեցական տարվա կազմակերպման սկզբունքները, տոնացույցի ձևավորման ավանդույթները և դրանց կապը հայ միջնադարյան ու նոր շրջանի տոմարական համակարգերի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբախոսական նյութերին, ծիսական օրերի հերթականությանը, ինչպես նաև եկեղեցական կյանքի և ժողովրդական ավանդույթների փոխհարաբերությանը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է այս տիպի հրատարակությունները որպես կարևոր աղբյուրներ հայ եկեղեցական պատմության, տոմարագիտության և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար՝ ընդգծելով դրանց փաստագրական և գիտական արժեքը։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է պետական սեփականության կառավարման մեթոդաբանական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի վերլուծությանը՝ ընդգծելով պետական ակտիվների արդյունավետ օգտագործման, վերահսկման և բարելավման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում պետական սեփականությունը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության ռազմավարական ռեսուրս, որի ճիշտ կառավարումը պայմանավորում է տնտեսական աճը, բյուջետային կայունությունը և հանրային ծառայությունների որակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ ակտիվների գույքագրումը, գնահատումը, արդյունավետության չափման ցուցանիշների մշակումը և կառավարման ցիկլային մոտեցումը։ Քննարկվում են նաև ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները՝ պետական կառավարման մարմինների դերակատարությունը, վերահսկողության մեխանիզմները և հանրային հաշվետվողականության համակարգերը։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև միջազգային փորձը՝ պետական սեփականության մասնակի կամ ամբողջական կառավարման մոդելների համեմատությամբ, ինչպես նաև հանրային-մասնավոր գործընկերության հնարավորությունները։ Ընդգծվում է, որ պետական սեփականության արդյունավետ կառավարումը պահանջում է թափանցիկության բարձր մակարդակ, մասնագիտական կարողությունների զարգացում և հստակ իրավական դաշտ, որը կապահովի ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործում և հանրային շահի պաշտպանություն։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի դրամատուրգիական լեզվում մակդիրների և մակդրավորման գեղարվեստական հնարների գործառական, ոճական ու թարգմանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ երեք տարբեր դրամատիկական երկերի բնագրերի և դրանց հայերեն թարգմանությունների համադրական քննության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում մակդիրը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առարկայի, անձի կամ երևույթի հատկանիշ արտահայտող լեզվական միավոր, այլև որպես կերպարների հոգեբանական նկարագիրը, հեղինակային գնահատականը, ստեղծագործության հուզական մթնոլորտը և պատկերային համակարգը ձևավորող կարևոր ոճական միջոց։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են առանձնացվել մակդիրների կառուցվածքային ու իմաստային տեսակները, դրանց կիրառման հաճախականությունը, համատեքստային նշանակությունը և փոխաբերական ներուժը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր ժանրային և գաղափարական միջավայրերում ինչպիսի գործառույթներ են ստանձնում մակդրային կառույցները։ Պատմական դրամայում դրանք կարող են մասնակցել իշխանության, քաղաքական հակամարտության և կերպարների բարոյահոգեբանական բնութագրման ձևավորմանը, ողբերգական սիրո պատմության մեջ՝ հուզականության, հակադրությունների և քնարական պատկերների ստեղծմանը, իսկ փիլիսոփայական ու սոցիալական շեշտադրումներով դրամայում՝ մարդկային հարաբերությունների, հարստության, երախտագիտության և հիասթափության գնահատողական արտահայտմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է անգլերեն բնագրերի և հայերեն տարբերակների համեմատությունը։ Քննվում է, թե թարգմանության ընթացքում որքանով են պահպանվում բնագրային մակդիրների իմաստային ծավալը, պատկերավորությունը, հուզական երանգը և ոճական գործառույթը, ինչպես նաև ինչպիսի լեզվական փոխակերպումներ են անհրաժեշտ լինում անգլերենի և հայերենի կառուցվածքային ու բառաիմաստային տարբերությունների պատճառով։ Կարող են ուսումնասիրվել բառացի փոխանցման, իմաստային փոխարինման, ընդլայնման, կրճատման կամ նոր պատկերային համարժեքի ընտրության դեպքերը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը դրամատիկական խոսքի ընդհանուր արտահայտչականության վրա։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև հայերենի պատկերավորման միջոցների ներուժը շեքսպիրյան խոսքի վերարտադրման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ոճագիտության, շեքսպիրագիտության, համեմատական լեզվաբանության և թարգմանագիտության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է գեղարվեստական պատկերավորման կարևոր միջոցներից մեկը գործում բնագրում և ինչպիսի լեզվական ու ստեղծագործական լուծումներով է վերարտադրվում հայերեն թարգմանություններում։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի պետական գրադարանային կառույցների 1982 թվականի գործունեության ուսումնասիրությունն ու վերլուծությունը՝ անդրադառնալով տվյալ ժամանակաշրջանում իրականացված աշխատանքների հիմնական ուղղություններին, արդյունքներին և կազմակերպչական առանձնահատկություններին։ Նյութում համակարգված կերպով դիտարկվում են գրադարանների առջև դրված խնդիրները, ընթերցողների սպասարկման կազմակերպումը, գրքային ֆոնդերի համալրման և պահպանման գործընթացները, մշակութային ու տեղեկատվական միջոցառումների իրականացումը, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքի արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրականացված աշխատանքների վերլուծությանը՝ դրանց ուժեղ և խնդրահարույց կողմերի բացահայտման, առկա փորձի գնահատման և հետագա գործունեության բարելավման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Աշխատության մեթոդական հատվածը կարևոր գործնական նշանակություն ունի, քանի որ առաջարկվող հանձնարարականները կարող են ուղղված լինել գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման, աշխատակիցների գործունեության կատարելագործման, ընթերցողների հետ աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման և գրադարանային ծառայությունների համակարգված զարգացմանը։ Նյութը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի պատմությունն ու մասնագիտական գործունեությունը ուսումնասիրելու համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել 1982 թվականին ոլորտում կիրառված աշխատանքային մոտեցումների, առաջնահերթությունների և մեթոդական սկզբունքների մասին։