Համառոտ պատմություն վրաց

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հարկային կառավարման համակարգում առկա կազմակերպական, վարչարարական, տնտեսական և տեխնոլոգիական խնդիրները և գնահատել դրանց ազդեցությունը պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման, հարկային կարգապահության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են հարկային վարչարարության հիմնական մեխանիզմները, հարկերի հաշվարկման և գանձման գործընթացները, հարկային պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային վարչարարության պարզեցմանը, հարկային գործընթացների թվայնացմանն ու ավտոմատացմանը, տվյալների արդյունավետ օգտագործմանը և հարկային վերահսկողության ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Կարևորվում է նաև հարկային համակարգի թափանցիկության և կանխատեսելիության ապահովումը, քանի որ պարզ և հասկանալի կանոնները կարող են նպաստել հարկային կարգապահության բարձրացմանը և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև հարկային բեռի օպտիմալացման, հարկային ռիսկերի կառավարման, հարկերից խուսափելու դեմ պայքարի և հարկային պարտավորությունների կամավոր կատարման խթանման խնդիրները։ Աշխատանքը անդրադառնում է պետական կառավարման արդյունավետության և հարկային համակարգի փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով, որ արդյունավետ վարչարարությունը պետք է միաժամանակ ապահովի պետական եկամուտների կայունությունը և նվազագույնի հասցնի հարկ վճարողների համար ավելորդ վարչական ծախսերն ու բարդությունները։ Հնարավոր լուծումների շարքում կարևորվում են էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացումը, հարկային տվյալների վերլուծական համակարգերի կատարելագործումը, մասնագիտական կարողությունների բարձրացումը, վերահսկողության ռիսկերի վրա հիմնված մոտեցումների ընդլայնումը և հարկ վճարողների սպասարկման որակի բարելավումը։ Ստացված մոտեցումները կարող են նպաստել հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, պետական ֆինանսների կայունացմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը և հարկային հարաբերությունների նկատմամբ վստահության ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի հիմնավորել Հայաստանի Հանրապետությունում ժամանակակից, արդյունավետ և հավասարակշռված հարկային կառավարման համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը՝ համադրելով պետական ֆինանսական շահերը, տնտեսական զարգացման նպատակները և հարկ վճարողների օրինական շահերը։

Մանկավարժություն

Լոգոպեդական և հատուկ մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բաց օրգանական ռինոլալիա ունեցող երեխաների կապակցված խոսքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մինչվիրահատական շրջանում։ Քննության են առնվում խոսքային զարգացման խանգարումների դրսևորումները, խոսքի հնչյունային և հաղորդակցական կողմերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև երեխայի խոսքային կարողությունների ձևավորման վրա անատոմիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի հարստացմանը, քերականական կառուցվածքների յուրացմանը, մտքերի հաջորդական ու հասկանալի ձևակերպմանը և պատմողական խոսքի զարգացմանը։ Վերլուծվում են երեխաների խոսքային կարողությունների գնահատման, անհատական առանձնահատկությունների բացահայտման և համապատասխան լոգոպեդական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև մինչվիրահատական փուլում իրականացվող շտկողական աշխատանքի նպատակները, վարժությունների ընտրության սկզբունքները և երեխայի հաղորդակցական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու վաղ և նպատակային լոգոպեդական միջամտության նշանակությունը հետագա խոսքային վերականգնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լոգոպեդիայի, հատուկ մանկավարժության, խոսքի զարգացման և մանկական վերականգնողական աշխատանքի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման և զարգացման պատմությունը՝ սկսած Օսմանյան կայսրության անկումից և Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի ղեկավարությամբ նոր պետական համակարգի ստեղծումից մինչև ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխությունները։ Գրքում վերլուծվում են հանրապետության հիմնադրման գործընթացը, բարեփոխումների քաղաքականությունը, աշխարհիկ պետության կառուցման քայլերը և պետական ինստիտուտների ձևավորումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև բազմակուսակցական համակարգի անցմանը, ռազմական հեղաշրջումների փուլերին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և Թուրքիայի դերին տարածաշրջանային ու միջազգային հարաբերություններում։ Նյութում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական փոփոխություններին, տնտեսական արդիականացման գործընթացներին և ազգային ինքնության ձևավորման խնդիրներին։ Գիրքը համադրում է պատմական փաստերը և վերլուծական մոտեցումը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Թուրքիայի Հանրապետության պատմական զարգացման ուղու մասին։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում ձևավորված հնագույն հավատալիքների, առասպելաբանական պատկերացումների և կրոնական աշխարհընկալման զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության կենտրոնում են մարդու և բնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ վաղ պատկերացումները, բնության ուժերի պաշտամունքը, ծիսական ավանդույթները, սրբազան վայրերի նշանակությունը և աստվածությունների ու առասպելական կերպարների մասին պատկերացումների ձևավորումը։ Հետազոտվում են արևի, լուսնի, կրակի, ջրի, լեռների, ծառերի, կենդանիների և բնական այլ երևույթների հետ կապված պաշտամունքային դրսևորումները՝ դրանք դիտարկելով հին հասարակությունների աշխարհընկալման և առօրյա կյանքի համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տոտեմական, բնապաշտական և նախնիների պաշտամունքի հետ կապված պատկերացումներին, ինչպես նաև պտղաբերության, կյանքի ու մահվան, բնության վերածննդի և տիեզերական կարգի մասին առասպելական ընկալումներին։ Քննության են առնվում հայկական դիցարանի ձևավորման առանձնահատկությունները, աստվածությունների գործառույթները, նրանց միջև հարաբերությունները և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում կրոնական պատկերացումների կրած փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության համար կարևոր աղբյուրներ կարող են հանդիսանալ հնագիտական գտածոները, ժայռապատկերները, պաշտամունքային կառույցները, հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունները, միջնադարյան գրավոր աղբյուրները, բանահյուսական նյութերը, ժողովրդական ավանդությունները և ծիսական սովորույթները։ Համեմատական-պատմական մեթոդի միջոցով հնարավոր է հայկական նյութը համադրել հարևան և հինարևելյան մշակույթների կրոնական ու դիցաբանական համակարգերի հետ՝ բացահայտելով ինչպես ընդհանրությունները, այնպես էլ տեղական առանձնահատկությունները։ Առանձին հետաքրքրություն է ներկայացնում հին հավատալիքների տարրերի հետագա գոյատևումը ժողովրդական մշակույթում, տոներում, ծեսերում, հեքիաթներում, ավանդազրույցներում և խորհրդանշական պատկերացումներում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նաև կրոնական պատկերացումների պատմական փոխակերպումներին և հասկանալու, թե ինչպես են ավելի վաղ հավատալիքների որոշ տարրեր նոր պայմաններում վերաիմաստավորվել կամ ստացել այլ գործառույթներ։ Աշխատությունն ունի կարևոր նշանակություն հայագիտության, կրոնագիտության, ազգագրության, բանագիտության և մշակույթի պատմության համար՝ նպաստելով Հայաստանի հնագույն բնակչության հոգևոր աշխարհի, առասպելական մտածողության և մշակութային ժառանգության ձևավորման գործընթացների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Փիլիսոփայություն

Անտիկ փիլիսոփայության պատմություն աշխատությունը փիլիսոփայության պատմության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հին հունական և հռոմեական փիլիսոփայական մտքի զարգացման հիմնական փուլերը, այն բացատրում է նախասոկրատեսյան մտածողների բնափիլիսոփայական մոտեցումները, Սոկրատեսի էթիկական շրջադարձը, Պլատոնի գաղափարների տեսությունը և Արիստոտելի համակարգային փիլիսոփայությունը, գիրքը անդրադառնում է նաև հելլենիստական դպրոցներին՝ ստոիցիզմ, էպիկուրիզմ և սկեպտիցիզմ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը եվրոպական փիլիսոփայական ավանդույթի վրա, միաժամանակ ընդգծելով անտիկ մտածողների գաղափարների կապը տրամաբանության, էթիկայի և քաղաքական փիլիսոփայության ձևավորման հետ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր փիլիսոփայության պատմության և հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրության համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատանքը նվիրված է բացահանքերի կողերի ձևավորման և կայունության ապահովման նոր մեթոդի մշակմանը, ինչպես նաև դրա կիրառման համար անհրաժեշտ հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բաց եղանակով օգտակար հանածոների արդյունահանման ժամանակ առաջացող լեռնատեխնիկական պայմանները, ապարային զանգվածի կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, հանքավայրի երկրաբանական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կողերի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացահանքի կողերի երկրաչափական ձևավորմանը, թեքության անկյան, բարձրության, աստիճանների չափերի և այլ տեխնոլոգիական ու երկրամեխանիկական ցուցանիշների ընտրությանը։ Նոր մոտեցման մշակման նպատակն է համատեղել արդյունահանման աշխատանքների անվտանգությունը, կողերի երկարաժամկետ կայունությունը և հանքային տարածքի արդյունավետ օգտագործումը՝ նվազեցնելով ապարների փլուզման, սահքի և դեֆորմացիաների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապարային զանգվածում լարվածությունների և դեֆորմացիաների ձևավորման օրինաչափությունները, ջրաբանական պայմանների ազդեցությունը, բնական ճաքերի և խզվածքների դերը, ինչպես նաև հանքարդյունաբերական աշխատանքների հաջորդականության ու կիրառվող տեխնոլոգիայի ազդեցությունը կողերի վարքագծի վրա։ Առաջարկվող մեթոդի պարամետրերի հիմնավորումը հնարավորություն է տալիս որոշել այնպիսի օպտիմալ երկրաչափական և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք համապատասխան են տվյալ հանքավայրի պայմաններին և ապահովում են աշխատանքների առավել անվտանգ ու արդյունավետ իրականացում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բացահանքերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով լեռնային աշխատանքների անվտանգության բարձրացմանը, կորուստների և չնախատեսված ծախսերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանքավայրի պաշարների առավել ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, նախագծողների, երկրաբանների և բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողների համար։