Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայոց ձիթհանության մշակույթը (19-րդ դար – 20-րդ դարի առաջին կես)․ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն

    Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի ավանդական տնտեսական մշակույթի կարևոր ճյուղերից մեկին՝ ձիթհանությանը, դրա պատմական զարգացմանը, արտադրական կազմակերպմանը, տեխնիկական առանձնահատկություններին և հասարակական նշանակությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ձիթհանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բուսական յուղ ստանալու արհեստագործական գործունեություն, այլև որպես գյուղատնտեսության, սննդի արտադրության, տեղական տնտեսության և առօրյա կենցաղի հետ սերտորեն կապված մշակութային երևույթ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանում ձիթհանության տարածման ու զարգացման պատմական պայմանների, դրա աշխարհագրական առանձնահատկությունների և տարբեր բնակավայրերում ձևավորված արտադրական ավանդույթների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձիթհանության հումքային հիմքին՝ յուղատու բույսերի մշակմանը, դրանց հավաքմանն ու նախնական մշակմանը, ինչպես նաև սերմերից և պտուղներից յուղ ստանալու ավանդական եղանակներին։ Ներկայացվում են արտադրական գործընթացի հիմնական փուլերը՝ հումքի պատրաստումից և մանրացումից մինչև մամլումը, յուղի անջատումը, մաքրումն ու պահպանումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ձիթհաններում օգտագործվող գործիքների, սարքավորումների և տեխնիկական հարմարանքների նկարագրությունները, որոնք արտացոլում են ժողովրդական տեխնիկական գիտելիքների, աշխատանքի կազմակերպման և արհեստագործական հմտությունների զարգացումը։ Ձիթհանության արտադրական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արհեստանոցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի բաժանումը, վարպետների մասնագիտական հմտությունները և արտադրության հետ կապված տնտեսական հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ կարևոր են նաև ձիթհանության կապերը գյուղատնտեսական կյանքի ու համայնքային տնտեսության հետ, քանի որ յուղի արտադրությունը ոչ միայն ապահովել է բնակչության սննդային կարիքները, այլև ունեցել է փոխանակման, առևտրի և տեղական ապրանքաշրջանառության նշանակություն։ Բուսական յուղը կիրառվել է սննդի պատրաստման, կենցաղային տարբեր նպատակների և որոշ ավանդական արտադրական գործընթացների մեջ՝ դառնալով առօրյա կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության պատմաազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև ձիթհանության հետ կապված աշխատանքային սովորույթները, մասնագիտական ավանդույթները, արտադրական գիտելիքների փոխանցումը և վարպետների ու պատվիրատուների փոխհարաբերությունները։ Արհեստի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությունը բացահայտում է ավանդական տեխնոլոգիաների փոփոխությունները, արտադրական եղանակների կատարելագործումը և նոր սարքավորումների ներմուծման ազդեցությունը տեղական տնտեսության վրա։ Միաժամանակ ներկայացվում է ավանդական ձիթհանության դերը հայ ժողովրդի նյութական մշակույթի պահպանման և տնտեսական կյանքի պատմական ձևերի ճանաչման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ժողովրդական տեխնիկայի ու արտադրական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ձիթհանության օրինակով բացահայտվում են մարդու և բնական միջավայրի փոխհարաբերությունները, տեղական հումքի օգտագործման եղանակները, աշխատանքային փորձի կուտակման ու փոխանցման ձևերը և կենցաղային պահանջմունքների ազդեցությունը արտադրական գործունեության վրա։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում հայ ազգագրության, տնտեսական պատմության, գյուղատնտեսության պատմության, ժողովրդական արհեստների և նյութական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են հայ ժողովրդի ավանդական տնտեսությամբ, սննդի արտադրության պատմությամբ, գյուղական կյանքի կազմակերպմամբ և պատմականորեն ձևավորված արհեստագործական տեխնոլոգիաներով։

    Updated: 2026-11-10
    Հայոց ձիթհանության մշակույթը (19-րդ դար – 20-րդ դարի առաջին կես)․ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն
    Online

    History

    Տպագիր աշխատությունների մատենագիտություն

    Աշխատությունը մատենագիտական բնույթի տեղեկատու հրատարակություն է, որը նվիրված է տպագիր գիտական և մասնագիտական աշխատությունների համակարգված ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու, դասակարգելու և ընթերցողին հասանելի դարձնելու տպագիր հրատարակությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները՝ ապահովելով անհրաժեշտ հիմք գիտական գրականության որոնման, ուսումնասիրման և հետագա օգտագործման համար։ Նման բնույթի մատենագիտական ժողովածուները կարևոր նշանակություն ունեն գիտական տեղեկատվության պահպանման, կազմակերպման և տարածման գործում, քանի որ հնարավորություն են տալիս կողմնորոշվելու տարբեր թեմաներով հրատարակված աշխատությունների շրջանակում, բացահայտելու համապատասխան գրականությունը և ձևավորելու հետազոտության համար անհրաժեշտ աղբյուրագիտական հենքը։ Հատկապես կարևոր է նման տեղեկատուների դերը հումանիտար և հասարակագիտական գիտությունների, այդ թվում՝ արևելագիտության, պատմագիտության, լեզվաբանության, գրականագիտության և հարակից ոլորտների ուսումնասիրություններում, որտեղ գիտական հետազոտության արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է մատենագիտական աղբյուրների ամբողջականությամբ և հասանելիությամբ։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես օժանդակ գործիք գիտնականների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և գիտական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ աշխատությունների հայտնաբերումը, գրականության շրջանակի ճշգրտումը և հետազոտական նյութերի նախնական ընտրությունը։ Մատենագիտական նյութի համակարգված ներկայացումը նպաստում է նաև գիտական ժառանգության պահպանմանը, հրատարակչական գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվության կենտրոնացմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված աշխատությունների հետազոտական շրջանառության մեջ ներգրավմանը։ Այս տեսանկյունից այն ունի ոչ միայն տեղեկատու, այլև գիտակազմակերպչական ու մշակութային արժեք՝ նպաստելով գիտելիքի կուտակման, փոխանցման և շարունակական օգտագործման գործընթացին։ Այն օգտակար է ինչպես կոնկրետ թեմայով գրականություն որոնելու, այնպես էլ գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը ընդլայնելու և համապատասխան մատենագիտական ուսումնասիրություններ իրականացնելու համար։

    Updated: 2026-11-17
    Տպագիր աշխատությունների մատենագիտություն
    Online

    French

    Ֆրանսերենի հոլովումներ և լեզվական ձևեր

    Յակոբ Գ. Էտիլեանի աշխատությունը նվիրված է ֆրանսերենի լեզվական ձևերի և քերականական կառուցվածքների ուսուցմանը։ Այն նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և նպատակ ունի նպաստելու լեզվի համակարգված յուրացմանը՝ ուշադրություն դարձնելով բառերի ձևափոխությանը, քերականական հարաբերություններին և նախադասության կառուցման առանձնահատկություններին։ Ֆրանսերենի ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն գոյականների, դերանունների, ածականների և բայերի ձևերը, դրանց գործածության կանոնները, ինչպես նաև բառերի միջև քերականական կապերի ճիշտ ըմբռնումը։ Այսպիսի ուսումնական ձեռնարկները սովորողներին հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, համադրելու տարբեր քերականական ձևեր և կիրառելու ձեռք բերած գիտելիքները գրավոր ու բանավոր խոսքում։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես օտար լեզվի ուսուցմանն ուղղված քերականական նյութ, որի նպատակն է զարգացնել լեզվական ճշտությունը, նախադասություններ կազմելու կարողությունը և ֆրանսերեն տեքստերի ընկալումը։ Ֆրանսերենի իմացությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել կրթության, գրականության, մշակութային հաղորդակցության և եվրոպական մտավոր ժառանգության ուսումնասիրության մեջ, ուստի նման ձեռնարկները նպաստել են լեզվական գիտելիքների տարածմանը և օտարալեզու կրթության զարգացմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ֆրանսերենի դասավանդման պատմության, հայալեզու քերականական ձեռնարկների կազմման սկզբունքների և տասնիններորդ դարի հայ կրթական միջավայրում օտար լեզուների ուսուցման զարգացման ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-10-26
    Ֆրանսերենի հոլովումներ և լեզվական ձևեր
    Online

    Biology

    Роль инфузорий Paramecium caudatum в экологии пикорнавирусов

    Կենսաբանական և վիրուսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Paramecium caudatum տեսակի ինֆուզորիաների հնարավոր դերի ուսումնասիրությանը պիկոռնավիրուսների էկոլոգիայում։ Քննության են առնվում ջրային միջավայրում միաբջիջ օրգանիզմների և վիրուսային մասնիկների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունների նշանակությունը վիրուսների պահպանման և տարածման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինֆուզորիաների կողմից վիրուսային մասնիկների կլանման, կուտակման կամ շրջակա միջավայրում դրանց կենսունակության վրա հնարավոր ազդեցության հարցերին։ Վերլուծվում են տարբեր միջավայրային պայմաններում վիրուսների և նախակենդանիների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև կենսաբանական ու ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությունը այդ գործընթացների վրա։ Քննարկվում են փորձարարական հետազոտությունների և մանրէաբանական ու վիրուսաբանական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ համապատասխան փոխազդեցությունների բնույթը գնահատելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ջրային էկոհամակարգերում վիրուսների շրջանառության և միաբջիջ օրգանիզմների էկոլոգիական նշանակության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վիրուսաբանության, մանրէաբանության, նախակենդանաբանության և ջրային էկոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-06
    Роль инфузорий Paramecium caudatum в экологии пикорнавирусов
    Online

    Literature

    Խորհրդանշային ցուցիչները հայ ժողովրդական հեքիաթներում և վիպապատմական բանահյուսության մեջ

    Հայ ժողովրդական հեքիաթներում և վիպապատմական բանահյուսության մեջ խորհրդանշային ցուցիչները կազմում են խորքային իմաստային համակարգ, որի միջոցով կառուցվում է աշխարհի պատկերացման, բարու և չարի հակադրության, հերոսի ճանապարհի և ճակատագրի գաղափարական մոդելը։ Այս խորհրդանիշները հաճախ հանդես են գալիս որպես կայուն գեղարվեստական նշաններ՝ կենդանիներ, առարկաներ, գույներ, թվեր, բնության տարրեր կամ առասպելական կերպարներ, որոնք կրում են բազմաշերտ իմաստներ և փոխանցում են ժողովրդական աշխարհընկալման հիմնական արժեքները։ Հեքիաթային համակարգում տարածված են արևի, լույսի և ջրի խորհրդանիշները, որոնք հաճախ կապված են կյանքի, վերածնության և արդարության գաղափարների հետ, մինչդեռ մութ ուժերի, անապատի կամ խավարի պատկերները սովորաբար մարմնավորում են վտանգ, քաոս կամ բարոյական փորձություն։ Հերոսի կերպարը հաճախ կառուցվում է արքետիպային հիմքերի վրա՝ որպես ընտրյալ կամ փորձություններով անցնող անհատ, որի ճանապարհը նշանավորվում է խորհրդանշական իրադարձություններով՝ կախարդական առարկաների ձեռքբերում, կենդանիների օգնություն կամ հրաշագործ անցումներ։

    Updated: 2026-09-09
    Խորհրդանշային ցուցիչները հայ ժողովրդական հեքիաթներում և վիպապատմական բանահյուսության մեջ
    Online

    Other Subjects

    Քարտեզագրություն

    Գրքում ներկայացվում են քարտեզագրության հիմնարար սկզբունքները, երկրաչափական, ստանդարտացման և չափման մեթոդները, տոպոգրաֆիական տվյալների մշակումը, քարտեզների գրաֆիկական ներկայացման ձևերը և համաչափությունները։ Անդրադառնում է նաև թվային քարտեզների, համակարգչային տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը քարտեզագրության ոլորտում։ Աշխատությունը նախատեսված է աշխարհագրների, գեոդեզների, ուսանողների և քարտեզագրությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ քարտեզների ստեղծման, վերլուծության և օգտագործման վերաբերյալ։

    Updated: 2026-09-23
    Քարտեզագրություն