Հայ եկեղեցու հին տոնացույցում հիշատակված սրբերի ամբողջական վարքերն ու վկայաբանությունները, հատոր Բ

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի առաջին հանրապետության գոյության սկզբնական շրջանում գաղթականության խնդրի պատմական, սոցիալական, տնտեսական և վարչական կողմերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով 1918 թվականի ամռանից մինչև 1919 թվականի գարունը։ Հետազոտության կենտրոնում զանգվածային տեղահանությունների հետևանքով հանրապետության տարածքում հայտնված գաղթական բնակչության վիճակը, պետական կառույցների առջև առաջացած խնդիրները և մարդասիրական ճգնաժամի հաղթահարման ուղղությամբ իրականացված միջոցառումներն են։ Քննվում են գաղթականական հոսքերի ձևավորման պատմական նախադրյալները, բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, գաղթականների տեղավորման, պարենավորման, կացարանով ապահովման, առողջապահական սպասարկման և սոցիալական աջակցության կազմակերպման դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորաստեղծ պետական համակարգի սահմանափակ նյութական և կազմակերպական հնարավորությունների պայմաններում գաղթականության հարցի կառավարմանը, երբ միաժամանակ անհրաժեշտ էր լուծել պետականաշինության, տնտեսական վերականգնման և բնակչության կենսական կարիքների ապահովման բազմաթիվ խնդիրներ։ Վերլուծվում է պետական և տեղական կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հասարակական, բարեգործական և մարդասիրական կազմակերպությունների մասնակցությունը օգնության կազմակերպմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գաղթականության ժողովրդագրական և սոցիալ-տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ բնակչության տարածքային տեղաբաշխման փոփոխությունները, աշխատուժի վիճակը, բնակարանային դժվարությունները և սոցիալական լարվածության առաջացման գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև որբերի, անապահով ընտանիքների և հատուկ աջակցության կարիք ունեցող այլ խմբերի վիճակին՝ որպես ընդհանուր գաղթականական ճգնաժամի կարևոր բաղադրիչ։ Խնդիրը դիտարկվում է պետական քաղաքականության ձևավորման համատեքստում՝ բացահայտելով համապատասխան կառույցների գործունեության կազմակերպական առանձնահատկությունները, ընդունված որոշումների նպատակները և դրանց իրականացման ընթացքում ի հայտ եկած խոչընդոտները։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես էր լայնածավալ մարդասիրական խնդիրը փոխկապակցվում նորանկախ պետության սոցիալական և տնտեսական կայացման գործընթացների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական, սոցիալական և ժողովրդագրական պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով գաղթականության խնդիրը որպես Հայաստանի առաջին հանրապետության վաղ շրջանի կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի կյանքի և ստեղծագործության երևանյան շրջանին՝ 1843-1848 թվականներին, ընդգծելով նրա գործունեության առանձնահատկությունները Երևանի միջավայրում և այդ ժամանակահատվածի ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի ու գրական աշխատանքի վրա։ Դիտարկվում է Աբովյանի վերադարձը հայրենի միջավայր և նրա գործունեությունը որպես մանկավարժ, հասարակական գործիչ և լուսավորական գաղափարների տարածող՝ այն պայմաններում, երբ հայկական կրթական և մշակութային կյանքը գտնվում էր ձևավորման ու վերափոխման փուլում։ Աշխատանքում վերլուծվում է նրա մանկավարժական գործունեությունը, կրթական ծրագրերի մշակման և ուսուցման նոր մեթոդների կիրառման փորձերը, որոնք նպատակ ունեին բարձրացնել ուսման որակը և խթանել ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նրա ստեղծագործական աշխատանքին, մասնավորապես այն գաղափարներին և թեմաներին, որոնք արտացոլվում էին նրա գրական ժառանգության մեջ՝ հայրենասիրություն, ժողովրդական կյանք, կրթության կարևորություն և ազգային վերածնունդ։ Քննարկվում են նաև այն դժվարությունները, որոնց նա բախվում էր վարչական և հասարակական սահմանափակումների պայմաններում, ինչպես նաև նրա հարաբերությունները ժամանակի մտավորական շրջանակների հետ։ Ընդգծվում է, որ 1843-1848 թվականների երևանյան շրջանը կարևոր փուլ էր Աբովյանի կյանքի և գործունեության մեջ՝ ձևավորելով նրա վերջին տարիների գաղափարական և ստեղծագործական ուղղվածությունը և նշանակալի ներդրում ունենալով հայկական լուսավորական շարժման զարգացման մեջ։

Политология

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քառասունիններորդ նիստի արձանագրությունը՝ որպես հայ համայնքի ներկայացուցչական կառույցի գործունեությունն արտացոլող փաստավավերագրական նյութ։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նիստի օրակարգին, քննարկված հարցերին, ժողովականների ելույթներին, ներկայացված առաջարկություններին և քննարկումների արդյունքում ձևավորված որոշումներին։ Ազգային ընդհանուր ժողովը կարևոր դեր էր կատարում հայ համայնքի ներքին կազմակերպման, եկեղեցական կառավարման, կրթական գործի, բարեգործական նախաձեռնությունների և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման գործում։ Հետևաբար դրա նիստերի փաստաթղթերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում ազգային հաստատությունների գործունեության, կառավարման սկզբունքների և համայնքային կյանքի առաջնահերթությունների մասին։ Նիստի արձանագրային շարադրանքը կարող է բացահայտել տարբեր հարցերի շուրջ ձևավորված դիրքորոշումները, ժողովականների միջև առկա տարաձայնությունները, որոշումների հիմնավորումները և համաձայնության հասնելու ընթացակարգերը։ Այսպիսի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատմական իրադարձությունները դիտարկել ոչ միայն ընդհանուր նկարագրությունների, այլև կառավարման առօրյա աշխատանքի և փաստաթղթավորված քննարկումների միջոցով։ Արձանագրությունը արժեքավոր է նաև ժամանակաշրջանի պաշտոնական հայերենի, վարչական ձևակերպումների և հասարակական-քաղաքական բառապաշարի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտագործվել Ազգային ընդհանուր ժողովի գործունեության ժամանակագրությունը վերակազմելու, առանձին որոշումների պատմական համատեքստը պարզելու և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ինքնակազմակերպման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայոց նոր շրջանի հասարակական, եկեղեցական և քաղաքական պատմության ուսումնասիրության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բյուրեղային միջավայրում բարձր էներգիայի լիցքավորված մասնիկների փոխազդեցության ժամանակ առաջացող էլեկտրամագնիսական երևույթների ուսումնասիրությանը և դրանց վրա հիպերձայնային ալիքների ազդեցության տեսական վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում երկու փոխկապակցված գործընթացներ են՝ արագ շարժվող էլեկտրոնների ու պոզիտրոնների արգելակային ճառագայթումը և բարձր էներգիայի ֆոտոնների ազդեցությամբ էլեկտրոն-պոզիտրոնային զույգերի առաջացումը։ Բյուրեղի պարբերական կառուցվածքը էական դեր է կատարում այս երևույթներում, քանի որ ատոմների կանոնավոր դասավորությունը կարող է հանգեցնել մասնիկների ցրման և ճառագայթման առանձին բաղադրիչների կոհերենտ ուժեղացման կամ թուլացման։ Հիպերձայնային ալիքի տարածումը բյուրեղում առաջացնում է պարբերական դեֆորմացիաներ, որոնք փոփոխում են բյուրեղային ցանցի տեղային կառուցվածքը և դրանով ազդում մասնիկների ու միջավայրի փոխազդեցության պայմանների վրա։ Ուսումնասիրվում է, թե այդ փոփոխությունները ինչպես կարող են արտահայտվել ճառագայթման սպեկտրային և անկյունային բնութագրերում, ինչպես նաև զույգերի առաջացման հավանականության փոփոխություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բյուրեղի կողմնորոշման, ընկնող մասնիկների կամ ֆոտոնների էներգիայի, ակուստիկական ալիքի բնութագրերի և բյուրեղային ցանցի պարամետրերի փոխադարձ կապին։ Տեսական նկարագրության մեջ կարևոր նշանակություն ունեն էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքները, բյուրեղային պարբերականության հետ կապված դիֆրակցիոն պայմանները և միջավայրի արտաքին պարբերական խ perturbation-ի ազդեցությունը փոխազդեցության հավանականությունների վրա։ Քննարկվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հիպերձայնային ազդեցությունը կարող է առավել նկատելիորեն փոփոխել կոհերենտ գործընթացների բնույթը և առաջացնել սպեկտրային կառուցվածքի առանձնահատկություններ։ Արգելակային ճառագայթման և զույգերի առաջացման համատեղ դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դրանց միջև առկա ֆիզիկական ընդհանրությունները, քանի որ քվանտային էլեկտրադինամիկայի տեսանկյունից դրանք փոխկապակցված գործընթացներ են։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և բյուրեղային միջավայրերում մասնիկների փոխազդեցության տեսության համար՝ ընդլայնելով պատկերացումները արտաքին ակուստիկական ազդեցությունների միջոցով ճառագայթային գործընթացների բնութագրերի փոփոխման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Ստացված տեսական մոտեցումները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև բյուրեղային ճառագայթման աղբյուրների, բարձր էներգիայի ֆոտոնների փոխակերպման և մասնիկների ու նյութի փոխազդեցության փորձարարական ուսումնասիրությունների համար։

Другие предметы

Այս հայտարարությունը վերաբերում է Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարի կողմից առաջ քաշված առաջարկին՝ ստեղծելու միջազգային դիտորդական առաքելություն Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) տարածաշրջանում՝ նպատակ ունենալով ապահովել իրավիճակի ավելի թափանցիկ վերահսկում, նվազեցնել հնարավոր լարվածությունները և կանխել նոր բախումները։ Առաջարկի համատեքստում ընդգծվում է տարածաշրջանի երկարատև հակամարտության պատմական բարդությունը, բնակչության անվտանգության հարցերը և միջազգային միջնորդության անհրաժեշտությունը, հատկապես հրադադարի կամ կայունացման փուլերում։ Դիտորդների ներգրավումը դիտարկվում է որպես վստահության ամրապնդման մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել տեղում իրավիճակի փաստագրմանը, կողմերի միջև հաղորդակցության բարելավմանը և միջազգային իրավական նորմերի պահպանման վերահսկմանը։ Միևնույն ժամանակ նման նախաձեռնությունները սովորաբար հանդիպում են քաղաքական զգայունության և տարբեր շահագրգիռ կողմերի հակասական դիրքորոշումների, քանի որ տարածաշրջանը շարունակում է մնալ բարդ աշխարհաքաղաքական և անվտանգության խնդիրների կենտրոն։