Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայ հոգևոր-մշակութային կենտրոնները Արևելյան Ղրիմում (XIV-XV դարեր)

    Աշխատությունը նվիրված է XIV–XV դարերում Արևելյան Ղրիմում ձևավորված և գործած հայկական հոգևոր ու մշակութային կենտրոնների պատմության, գործունեության և հայ համայնքների կյանքում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում միջնադարյան Ղրիմի հայկական գաղթավայրերն են, որտեղ եկեղեցիները, վանքերը և դրանց շուրջ ձևավորված կրթական ու գրչության կենտրոնները կարևոր դեր էին կատարում ազգային, կրոնական և մշակութային ինքնության պահպանման գործում։ Քննվում են հայ բնակչության հաստատման պատմական պայմանները, համայնքների տարածքային տեղաբաշխումը և դրանց կապերը Սևծովյան տարածաշրջանի առևտրական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հոգևոր հաստատությունների գործունեությանը՝ որպես ոչ միայն կրոնական կյանքի, այլև կրթության, ձեռագրական մշակույթի, գրականության և արվեստի զարգացման կենտրոնների։ Ուսումնասիրվում է հոգևորականների, գրիչների, մանրանկարիչների և այլ մշակութային գործիչների գործունեությունը, որոնց շնորհիվ ստեղծվում, ընդօրինակվում և պահպանվում էին հայկական ձեռագրեր ու եկեղեցական գրականություն։ Ձեռագրերի հիշատակարանները, վիմագրական արձանագրությունները և այլ սկզբնաղբյուրներ կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում համայնքների ներքին կյանքի, նվիրատուների, հոգևոր առաջնորդների և մշակութային կապերի վերաբերյալ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական ճարտարապետական ժառանգության ուսումնասիրությունը՝ եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ կառույցների կառուցվածքային ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների դիտարկմամբ։ Քննվում են նաև Արևելյան Ղրիմի հայկական կենտրոնների կապերը Հայաստանի, Կիլիկիայի և հայկական այլ գաղթավայրերի հետ, որոնց միջոցով իրականացվում էին մարդկանց, ձեռագրերի, գաղափարների և մշակութային ավանդույթների փոխանակումներ։ Տարածաշրջանի բազմազգ միջավայրը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ համայնքների փոխհարաբերությունները հարևան ժողովուրդների և տարբեր կրոնական ու առևտրական խմբերի հետ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական սփյուռքի միջնադարյան պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էին հայրենիքից դուրս ձևավորված համայնքները ստեղծում կայուն հաստատություններ և պահպանում մշակութային շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, ձեռագրագիտության, վիմագրության, արվեստի պատմության և եկեղեցական պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Արևելյան Ղրիմի հայկական կենտրոնները որպես միջնադարյան հայ մշակույթի կարևոր օջախներ։

    Updated: 2026-09-19
    Հայ հոգևոր-մշակութային կենտրոնները Արևելյան Ղրիմում (XIV-XV դարեր)
    Online

    Law

    Օդանավի ֆինանսական վարձակալության պայմանագրի փոխանցագիր

    Օդանավի ֆինանսական վարձակալության պայմանագրի փոխանցագիրը իրավական փաստաթուղթ է, որով վարձակալը կամ սեփականատերը իր իրավունքները և պարտականությունները ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն փոխանցում է երրորդ անձի՝ համաձայն ֆինանսական վարձակալության (լիզինգի) պայմանագրի պայմանների։ Այս փաստաթուղթը կիրառվում է ավիացիոն ոլորտում, երբ օդանավը, որը ձեռք է բերվել կամ օգտագործվում է լիզինգի հիմունքներով, փոխանցվում է մեկ այլ վարձակալի կամ կազմակերպության՝ պահպանելով պայմանագրային պարտավորությունների շարունակականությունը։ Փոխանցագրի հիմնական նպատակը իրավունքների իրավաչափ փոխանցումն է՝ ապահովելով, որ նոր կողմը ստանձնի վճարումների, տեխնիկական սպասարկման, ապահովագրության և շահագործման հետ կապված բոլոր պարտավորությունները։ Այն սովորաբար ներառում է պայմանագրի կողմերի տվյալները, փոխանցվող իրավունքների և պարտականությունների հստակ նկարագրությունը, օդանավի տեխնիկական բնութագրերը, ինչպես նաև փոխանցման ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը և պայմանները։ Ֆինանսական վարձակալության ոլորտում այս գործընթացը խիստ կարգավորվում է միջազգային և ազգային օրենսդրությամբ, քանի որ օդանավերը համարվում են բարձրարժեք և ռազմավարական նշանակության ակտիվներ։ Բացի այդ, փոխանցագրի վավերականությունը հաճախ կախված է նաև լիզինգատուի (սեփականատիրոջ) համաձայնությունից, ինչպես նաև ապահովագրական և գրանցման մարմինների հաստատումից։ Այս փաստաթուղթը կարևոր դեր ունի ավիացիոն ֆինանսական գործարքների ճկունության ապահովման մեջ՝ թույլ տալով արդյունավետ կառավարել օդանավային ակտիվները և նվազեցնել տնտեսական ռիսկերը։

    Updated: 2026-10-23
    Օդանավի ֆինանսական վարձակալության պայմանագրի փոխանցագիր
    Online

    History

    Թուրքիա-Վրաստան-Ադրբեջան տնտեսական և ռազմաքաղաքական եռակողմ համագործակցությունը 1991-2016թթ

    Սա միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության ոլորտին պատկանող ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Turkey, Georgia և Azerbaijan միջև ձևավորված տնտեսական և ռազմաքաղաքական եռակողմ համագործակցության զարգացման գործընթացին 1991–2016 թվականների ընթացքում, որտեղ վերլուծվում են հետխորհրդային տարածաշրջանում նոր քաղաքական ճարտարապետության ձևավորման նախադրյալները, էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի՝ հատկապես նավթամուղների և գազամուղների համակարգերի, ինչպես նաև լոգիստիկ միջանցքների դերը երեք երկրների միջև համագործակցության խորացման գործում, աշխատանքը ընդգրկում է նաև անվտանգության ոլորտում ռազմավարական գործընկերության ձևավորումը, ռազմական համագործակցության նախաձեռնությունները և արտաքին քաղաքականության համադրումը տարածաշրջանային և գլոբալ ուժերի հետ հարաբերությունների համատեքստում, միաժամանակ դիտարկվում են այդ համագործակցության ազդեցությունները Հարավային Կովկասի ուժային հավասարակշռության, տնտեսական ինտեգրման և աշխարհաքաղաքական մրցակցության վրա։

    Updated: 2026-08-29
    Թուրքիա-Վրաստան-Ադրբեջան տնտեսական և ռազմաքաղաքական եռակողմ համագործակցությունը 1991-2016թթ
    Online

    Chemistry

    Ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալ և համակցված ածանցյալների սինթեզն ու կենսաբանական ակտիվությունը

    Այս աշխատությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալացված և կոնյուգացված (համակցված) ածանցյալների սինթեզի, կառուցվածքային ուսումնասիրության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել նոր սինթետիկ ուղիներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պիրիդինային համակարգի վրա հիմնված բարդ կառուցվածքով միացություններ՝ բարձր ռեակտիվությամբ և պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները, ցիկլացման և կոնդենսացման ռեակցիաները, ինչպես նաև ստացված միացությունների ստերեոքիմիական և էլեկտրոնային հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն կապին (SAR analysis), որի միջոցով գնահատվում է, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները ինչպես են ազդում հակամանրէային, հակաուռուցքային կամ հակաբորբոքային ակտիվության վրա։ Աշխատության շրջանակում իրականացվում են նաև կենսաբանական փորձարկումներ տարբեր միկրոօրգանիզմների և բջջային մոդելների վրա՝ պարզելու համար սինթեզված միացությունների դեղաբանական պոտենցիալը։ Միաժամանակ վերլուծվում են այդ միացությունների հնարավոր կիրառությունները նոր դեղամիջոցների ստեղծման մեջ՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր ընտրողականությամբ և ցածր թունավորությամբ ակտիվ նյութերի մշակում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից օրգանական սինթեզի և բժշկական քիմիայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով նոր կենսաակտիվ միացությունների հայտնաբերմանը և դեղագործական հետազոտությունների առաջխաղացմանը։

    Updated: 2026-08-31
    Ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալ և համակցված ածանցյալների սինթեզն ու կենսաբանական ակտիվությունը
    Online

    Technology

    Методы расчета установившихся режимов и частных производных от потерь мощностей электроэнергетической системы

    Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հաստատված (ստացիոնար) ռեժիմների հաշվարկման մեթոդներին և ակտիվ ու ռեակտիվ հզորությունների կորուստների մասնակի ածանցյալների վերլուծությանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բարդ էլեկտրացանցերի աշխատանքի մաթեմատիկական մոդելավորումը՝ ընդգծելով համակարգի կայուն աշխատանքի ապահովման, էներգիայի կորուստների նվազեցման և օպտիմալ ռեժիմների ընտրության խնդիրները։ Գրքում ներկայացվում են հոսքային բաշխման հաշվարկման (load flow) հիմնական մոտեցումները, ներառյալ Նյուտոն–Ռաֆսոնի և այլ թվային մեթոդների կիրառությունը մեծածավալ ցանցերի համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հզորության կորուստների զգայունության վերլուծությանը, մասնակի ածանցյալների կիրառմանը՝ ցանցային պարամետրերի փոփոխությունների ազդեցությունը գնահատելու համար։ Հեղինակը քննարկում է նաև օպտիմալ հոսքային բաշխման խնդիրները, լարման կայունության չափանիշները և էներգահամակարգի ռեժիմների ավտոմատ կարգավորման սկզբունքները։ Աշխատությունը կարևոր է էներգետիկ ինժեներների, համակարգային օպերատորների և գիտահետազոտողների համար՝ նպաստելով էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և կորուստների նվազեցման ժամանակակից մեթոդների զարգացմանը։

    Updated: 2026-08-23
    Методы расчета установившихся режимов и частных производных от потерь мощностей электроэнергетической системы
    Online

    Mathematics

    Межзонные переходы и электронные состояния в квантовых наноструктурах с цилиндрической симметрией при наличии внешних полей

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է քվանտային նանոգաղափարների ցանցային համակարգերում, որոնք ունեն բյուրեղային և կծիկ-սիմետրիկ կառուցվածքներ, միջզոնային անցումների և էլեկտրոնային վիճակների բնութագրմանը՝ արտաքին դաշտերի ազդեցության պայմաններում։ Աշխատությունը վերլուծում է էլեկտրոնային էներգետիկ սպեկտրի ձևավորումը, ցանցային զոնաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, էլեկտրոնների կվանտավոր շարժումը և տեղաշարժի հավանականությունները տարբեր էներգետիկ մակարդակների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի ազդեցությանը՝ անցումների ինտենսիվության, էլեկտրոնային խտության բաշխման և էլեկտրական-մագնիսական ինտերակցիաների վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է թե տեսական մոդելավորում, թե հաշվարկային մեթոդների կիրառություն՝ հավաստի կանխատեսումներ և քվանտային համակարգերի դինամիկայի գնահատման համար։ Աշխատությունը կարևոր է ֆիզիկոսների, նանոտեխնոլոգների և նյութաբանության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով քվանտային նանոգաղափարների էլեկտրոնային հատկությունների խորը հասկանալուն և նոր նանոսարքերային սարքերի նախագծմանը։

    Updated: 2026-09-21
    Межзонные переходы и электронные состояния в квантовых наноструктурах с цилиндрической симметрией при наличии внешних полей