Հայ հմայական և ժողովրդական աղոթքներ

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պատահական բլոկ-հիերարխիկ ցանցերի տոպոլոգիական բնութագրիչների ավտոմատացված հետազոտության համակարգի մշակմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում բարդ ցանցերի տեսությունն է, որտեղ ցանցը ներկայացվում է որպես հանգույցների և դրանց միջև կապերի համակարգ, իսկ հանգույցները կարող են միավորվել տարբեր խմբերի կամ համայնքների՝ ըստ իրենց կապերի կառուցվածքի։ Բլոկ-հիերարխիկ մոդելը հնարավորություն է տալիս նկարագրել բազմամակարդակ և համայնքային կառուցվածք ունեցող ցանցեր՝ հաշվի առնելով ինչպես առանձին հանգույցների միջև փոխկապակցվածությունը, այնպես էլ ավելի խոշոր խմբերի և ենթախմբերի ձևավորումը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում նման պատահական ցանցերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և դրանց քանակական գնահատմանը։ Տոպոլոգիական բնութագրիչների շարքում կարող են դիտարկվել հանգույցների աստիճանները, կապերի խտությունը, միջին հեռավորությունները, կլաստերացման մակարդակը, կապակցվածության հատկությունները, համայնքային կառուցվածքը և այլ չափորոշիչներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել ցանցի ներքին կազմակերպվածությունը։ Հետազոտության առանձնահատկությունն այն է, որ այդ գործընթացը նախատեսվում է իրականացնել ավտոմատացված համակարգի միջոցով՝ նվազեցնելով մեծածավալ հաշվարկների և բազմակի փորձարկումների ժամանակ կատարվող ձեռքով աշխատանքի անհրաժեշտությունը։ Համակարգի մշակումը ենթադրում է տվյալների ներմուծման, պատահական ցանցերի գեներացման կամ մշակման, անհրաժեշտ տոպոլոգիական ցուցանիշների հաշվարկման, արդյունքների պահպանման և դրանց վերլուծության գործիքների համադրում։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր պարամետրերով կառուցված ցանցերի վարքագիծը, կատարել բազմաթիվ փորձարկումներ և համեմատել ստացված արդյունքները։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ պատահական բլոկ-հիերարխիկ ցանցերի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բարդ համակարգերում համայնքային և հիերարխիկ կառուցվածքների ձևավորման օրինաչափությունների ավելի լավ ըմբռնմանը։ Ավտոմատացման բաղադրիչը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բարձրացնել հաշվարկների արագությունն ու վերարտադրելիությունը և ստեղծել հետազոտական գործիք, որը կարող է կիրառվել տարբեր պարամետրերի և ցանցային մոդելների համեմատական ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել համակարգչային գիտության, կիրառական մաթեմատիկայի, ցանցերի տեսության, տվյալների վերլուծության և ծրագրային համակարգերի մշակման ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին ու ուսանողներին։ Այն հատկապես օգտակար կարող է լինել այն հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են բարդ ցանցերի մոդելավորմամբ, ցանցային կառուցվածքների քանակական վերլուծությամբ և դրանց ուսումնասիրության ավտոմատացման խնդիրներով։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մշակութային և արվեստագիտական թեմատիկայի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտին առնչվող նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է ընթերցողին, հետազոտողին, գրադարանավարին, մշակույթի և արվեստի մասնագետին արագ կողմնորոշելու համար՝ տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած կամ շրջանառության մեջ մտած համապատասխան գրականության շրջանակում։ Նյութը կարող է ընդգրկել մշակույթի պատմությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, գրականությանը, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը և մշակութային կյանքին վերաբերող հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ այն կարևոր է հատկապես նոր հրատարակությունների մասին պարբերաբար տեղեկություն ստանալու տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով հետևելու թեմատիկ գրականության համալրմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրի արտացոլում, քանի որ մատենագիտական գրառումների միջոցով պատկերացում է տալիս, թե որ ուղղություններով էին կատարվում ուսումնասիրություններ, ինչպիսի աշխատանքներ էին հրատարակվում և ինչ թեմաներ էին ներկայացվում մշակույթի ու արվեստի ոլորտում։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական որոնողական աղբյուր գիտական ուսումնասիրությունների, կուրսային և ավարտական աշխատանքների, գրականության ցանկերի կազմման, գրադարանային-տեղեկատու աշխատանքի և մշակութաբանական հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ոչ թե առանձին մշակութային կամ արվեստագիտական թեմայի վերլուծություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի հիմնական նպատակն է մեկտեղել և հասանելի դարձնել ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մասին տվյալները՝ նպաստելով համապատասխան աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը, ուսումնասիրությանը և հետագա օգտագործմանը։

Մաթեմատիկա

Գիրքը մաթեմատիկական ուսումնական աշխատություն է, որն ուղղված է թվաբանության հիմնական սկզբունքների և հաշվարկային հմտությունների ուսուցմանը։ Այս բնույթի դասագրքերում սովորաբար ներկայացվում են թվերի գրառման ու դասակարգման եղանակները, թվաբանական գործողությունների կատարման կանոնները, թվերի միջև հարաբերությունները և գործնական հաշվարկների լուծման մեթոդները։ Նյութը կարող է ներառել տեսական բացատրություններ և վարժություններ, որոնց միջոցով սովորողները զարգացնում են մաթեմատիկական մտածողությունը, հաշվարկների ճշգրտությունը և տրամաբանական դատողությունը։ XIX դարում թվաբանությունը կարևոր բաղադրիչ էր ընդհանուր կրթության մեջ, քանի որ դրա իմացությունն անհրաժեշտ էր ինչպես հետագա մաթեմատիկական առարկաներն ուսումնասիրելու, այնպես էլ առօրյա, առևտրային և մասնագիտական հաշվարկներ կատարելու համար։ Սուրբ Ղազարի միաբանության տպարանում հրատարակված այս գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայալեզու ուսումնական գրականության, մաթեմատիկական տերմինաբանության զարգացման և Մխիթարյանների կրթական-հրատարակչական գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից թուրքերենի հարադրությունների և կրկնավորների իմաստաքերականական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հարադրական և կրկնավոր կազմությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական և քերականական առանձնահատկությունները, դրանց ձևավորման սկզբունքները, գործառույթները և կիրառման ոլորտները ժամանակակից թուրքերենում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տարբեր տեսակի լեզվական միավորների դասակարգումներ, ուսումնասիրվում են դրանց արտահայտչական և ոճական հնարավորությունները, ինչպես նաև խոսքում և գրավոր լեզվում ունեցած դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառաստեղծական գործընթացներին, ձևաբանական և շարահյուսական փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև հարադրությունների և կրկնավորների կիրառման առանձնահատկություններին տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Հետազոտությունը հիմնված է լեզվաբանական տեսությունների, հարուստ փաստական նյութի և համեմատական վերլուծության վրա՝ արժեքավոր տեղեկություններ տրամադրելով թյուրքագիտության, ընդհանուր լեզվաբանության, թարգմանության և օտար լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1 (4)-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը միավորում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հետազոտություններ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված հոդվածները անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական խնդիրներին, լեզվամշակութային երևույթներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման և գիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումներ և գիտական ուղղություններ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական ուսումնասիրությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական հարցադրումների ձևավորումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և մասնագիտական համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է պաշտպանված գրունտում պղպեղի մշակության արդյունավետության բարձրացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով սորտային առանձնահատկությունները, բույսերի սնուցման տարածքը և դրանց ձևավորման եղանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակում համեմատվում են տարբեր սորտերի աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, բերքատվության ներուժը և արտադրանքի որակական ցուցանիշները՝ ջերմատնային պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բույսերի սնուցման տարածքի ընտրությանը, տնկման խտության ազդեցությանը և բույսերի ճիշտ ձևավորման նշանակությանը՝ լուսավորության, օդափոխության, սննդանյութերի օգտագործման և պտղագոյացման գործընթացների օպտիմալացման տեսանկյունից։ Աշխատանքում դիտարկվում են տարբեր ագրոտեխնիկական տարբերակների ազդեցությունը բույսերի վեգետատիվ աճի, ծաղկման, պտղակալման, պտուղների քանակի և զանգվածի, ինչպես նաև ընդհանուր բերքատվության վրա։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական համակցության բացահայտումը, որը հնարավորություն կտա առավել արդյունավետ օգտագործել պաշտպանված գրունտի սահմանափակ տարածքը և ստանալ բարձր ու կայուն բերք՝ պահպանելով արտադրանքի որակական հատկանիշները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջերմատնային տնտեսություններում մշակության տեխնոլոգիաների կատարելագործման, սորտերի նպատակային ընտրության, բույսերի սնուցման տարածքի օպտիմալացման և ձևավորման արդյունավետ համակարգերի ընտրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գյուղատնտեսներին, ագրոնոմներին, ջերմատնային տնտեսությունների մասնագետներին, բուսաբույծներին, հետազոտողներին, գյուղատնտեսական արտադրողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։