Հայաստանի ազգային գրադարանի 2015 թ. ծրագիրը

Բնապահպանություն

Շրջակա միջավայրը հանդիսանում է ամբողջական համակարգ, որը ներառում է բնական, սոցիալական և կառուցվածքային գործոններ՝ ձևավորելով մարդու և մյուս կենդանի օրգանիզմների գոյության, զարգացման և կենսագործունեության պայմանները։ Այն ներառում է օդը, ջուրը, հողը, կլիման, էկոհամակարգերը, բիոլոգիական բազմազանությունը և մարդկանց գործունեության արդյունքները, որոնք փոխկապակցված են միմյանց հետ՝ ստեղծելով համալիր և դինամիկ միջավայր։ Շրջակա միջավայրի ուսումնասիրությունը և պահպանությունը նպատակ ունի գնահատել մարդկային գործունեության ազդեցությունը, կանխարգելել աղտոտումը, պահպանել բնական ռեսուրսները և ապահովել էկոլոգիական հավասարակշռություն՝ նպաստելով ինչպես մարդու առողջությանը, այնպես էլ կենսաբազմազանության պահպանմանը։ Այն ընդգրկում է կառավարական, գիտական, կրթական և հասարակական մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել անվտանգ, առողջ և կայուն զարգացող միջավայր, որտեղ տնտեսությունը, սոցիալական գործընթացները և բնական համակարգերը համագործակցում են՝ երկարաժամկետ ներդաշնակություն ապահովելու համար։ Շրջակա միջավայրը հանդիսանում է կենսագործունեության առանցքային պայմանը և սոցիալ-տնտեսական կայունության կարևոր ցուցիչը ցանկացած երկրում։

Գրականություն

Այս աշխատանքը անդրադառնում է պատմական ճշմարտացիության խնդրին գեղարվեստական գրականության մեջ՝ վերլուծելով այն սահմանային տարածքը, որտեղ պատմական փաստը և գեղարվեստական վերարտադրությունը փոխազդում են միմյանց հետ։ Հետազոտության մեջ պատմական ճշմարտացիությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես փաստերի ճշգրիտ վերարտադրություն, այլ նաև որպես հեղինակի կողմից պատմական իրականության իմաստավորման և վերաիմաստավորման գործընթաց, որտեղ կարևոր դեր ունեն գեղարվեստական պայմանականությունը, հեղինակային դիրքորոշումը և ժամանակի ընկալման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ պատմական թեմայով ստեղծագործություններում հաճախ առաջանում է լարվածություն փաստականության և գեղարվեստական ազատության միջև, ինչը հանգեցնում է տարբեր մեկնաբանությունների՝ կախված ընթերցողի ակնկալիքներից և մշակութային համատեքստից։ Քննարկվում են նաև այն մեթոդները, որոնց միջոցով գրողները ստեղծում են պատմական «իրականության պատրանք», օգտագործելով փաստագրական նյութեր, ժամանակի լեզվական վերարտադրություն, իրական անձանց և իրադարձությունների ներմուծում, ինչպես նաև հորինված տարրերի համադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական վեպի ժանրին, որտեղ հեղինակը հաճախ միավորում է գիտական պատմագրության և գեղարվեստական մտքի սկզբունքները՝ ստեղծելով բազմաշերտ տեքստ, որը միաժամանակ և՛ արտացոլում է, և՛ մեկնաբանում պատմությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ գեղարվեստական գրականության մեջ պատմական ճշմարտացիությունը բացարձակ կատեգորիա չէ, այլ հարաբերական և բազմիմաստ երևույթ, որը ձևավորվում է պատմության, արվեստի և ընթերցողի ընկալման փոխազդեցության արդյունքում։

Ինֆորմատիկա

Microsoft Excel–ին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են տվյալների մշակման, հաշվարկների կատարման և աղյուսակների կառավարման հիմնական և առաջադեմ գործիքները։ Գրքում բացատրվում է Excel-ի կառուցվածքը՝ աշխատաթերթեր, բջիջներ, բանաձևեր և ֆունկցիաներ, ինչպես նաև դրանց կիրառումը գործնական խնդիրների լուծման մեջ։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են մաթեմատիկական, վիճակագրական և տրամաբանական ֆունկցիաները, տվյալների վերլուծության մեթոդները, գրաֆիկների և դիագրամների ստեղծումը, ինչպես նաև Pivot Table-ների օգտագործումը մեծ տվյալների մշակման համար։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է Excel-ի միջոցով ավտոմատացնել հաշվարկները, կազմակերպել ֆինանսական, տնտեսական կամ գիտական տվյալներ և բարձրացնել աշխատանքի արդյունավետությունը։ Գիրքը նախատեսված է ինչպես սկսնակների, այնպես էլ առաջադեմ օգտատերերի համար՝ ընդգրկելով գործնական օրինակներ և քայլ առ քայլ բացատրություններ։

Քաղաքագիտություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է քաղաքական մշակույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգրկելով այն սոցիալական, պատմական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք ազդել են հասարակության քաղաքական վարքագծի, արժեքային համակարգերի և քաղաքական մասնակցության ձևերի վրա։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես են անկախության ձեռքբերումից հետո քաղաքական գործընթացները ձևավորել նոր քաղաքական մշակույթ՝ անցումային շրջանի բարդությունների, պետական ինստիտուտների կայացման և ժողովրդավարական կառավարման փորձերի համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիների քաղաքական գիտակցության փոփոխություններին, կուսակցական համակարգի զարգացմանը, ընտրական վարքագծի առանձնահատկություններին և քաղաքացիական հասարակության դերակատարմանը քաղաքական կյանքում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ավանդական և նոր արժեքների փոխազդեցությունը, քաղաքական մասնակցության աստիճանական ինստիտուցիոնալացումը և այն մարտահրավերները, որոնք ձևավորվում են քաղաքական մշակույթի արդիականացման գործընթացում։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերին՝ այն դիտարկելով սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների և պետական քաղաքականության համատեքստում։ Նյութում ներկայացվում է, թե ինչպես է անցումը խորհրդային բաշխիչ համակարգից դեպի բազմաբաղադրիչ և կուտակային մոդելներ պայմանավորել կենսաթոշակային ապահովության կառուցվածքային վերափոխումները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի կայունությունն ու ֆինանսական ինքնաբավությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարեփոխումների հիմնական ուղղություններին՝ ներառյալ պարտադիր և կամավոր կուտակային բաղադրիչների ներդրումը, պետական երաշխիքների դերը, ինչպես նաև սոցիալական արդարության և սերունդների միջև ֆինանսական բեռի բաշխման խնդիրները։ Վերլուծվում են նաև ժողովրդագրական մարտահրավերները՝ բնակչության ծերացում, աշխատուժի կրճատում և դրանց ազդեցությունը կենսաթոշակային ֆոնդերի կայունության վրա։ Նյութը ընդգծում է կառավարման արդյունավետության, ներդրումային քաղաքականության և ֆինանսական վերահսկողության կարևորությունը՝ որպես համակարգի երկարաժամկետ կենսունակության ապահովման հիմնական գործոններ, ինչպես նաև քննարկում է հանրային վստահության ձևավորման և սոցիալական պաշտպանության մակարդակի բարձրացման անհրաժեշտությունը։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է էկոտուրիզմի զարգացման ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը Հայաստանի առանձնահատուկ պահպանվող բնական տարածքների կենսաբազմազանության վրա՝ դիտարկելով այն որպես և՛ զարգացման հնարավորություն, և՛ բնապահպանական ռիսկի գործոն։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են էկոտուրիզմի հիմնական սկզբունքները, դրա կազմակերպման առանձնահատկությունները և ազդեցությունը բնական էկոհամակարգերի վրա, ներառյալ բուսական և կենդանական աշխարհի պահպանման խնդիրները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մարդկային գործունեության աճող ճնշումը բնության վրա, զբոսաշրջային հոսքերի կառավարման մեխանիզմները, էկոլոգիական բեռնվածության գնահատման մոտեցումները և պահպանվող տարածքների կառավարման արդյունավետ ռազմավարությունները։ Գրքում ներկայացվում են Հայաստանի բնության պահպանվող տարածքների օրինակներ, դրանց էկոլոգիական նշանակությունը և այն մարտահրավերները, որոնք առաջանում են զբոսաշրջության զարգացման պայմաններում՝ հատկապես կենսաբազմազանության պահպանման և բնական հավասարակշռության խախտման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նաև առաջարկում է կայուն էկոտուրիզմի զարգացման մոդելներ, վերահսկման և մոնիթորինգի մեթոդներ, ինչպես նաև բնապահպանական քաղաքականության բարելավման ուղիներ՝ նպատակ ունենալով համատեղել տնտեսական զարգացումը և բնության պահպանությունը։ Գիրքը նախատեսված է էկոլոգների, բնապահպանների, զբոսաշրջության ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտահետազոտողների և կայուն զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։