Հայաստանի բաժանումը 1920 թվականին

Հոգեբանություն

Այս գիրքը ներկայացնում է փորձարարական հոգեբանության հիմնական սկզբունքներն ու մեթոդները՝ բացատրելով հոգեբանական երևույթների ուսումնասիրության գիտական մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են փորձերի նախագծման հիմունքները, հիպոթեզների ձևակերպումը, փոփոխականների վերահսկումը և տվյալների հավաքագրման ու վերլուծության մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է ընկալման, հիշողության, ուշադրության, ուսուցման և վարքագծի ուսումնասիրության դասական և ժամանակակից փորձարարական հետազոտություններին։ Նյութում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի վավերականության, հուսալիության և էթիկական սկզբունքների պահպանմանը։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ հոգեբանական գիտության փորձարարական մեթոդաբանությունը և դրա կիրառությունը տարբեր ոլորտներում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմական համառոտ ակնարկ է Բաքվի մարդասիրական ընկերության՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անվամբ գործունեության և զարգացման մասին՝ 1864–1896 թվականների ընթացքում։ Հրատարակությունը ներկայացնում է կազմակերպության ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա ստեղծման նպատակները և գործունեության հիմնական ուղղությունները՝ կապված կրթական, բարեգործական և սոցիալական նախաձեռնությունների հետ։ Աշխատությունում մանրամասնորեն նկարագրվում են ընկերության կողմից իրականացված մարդասիրական ծրագրերը, օգնության տրամադրման ձևերը, կրթական հաստատությունների աջակցությունը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում նրա ունեցած ազդեցությունը։ Ներկայացվում է նաև կազմակերպության գործունեության ընդլայնման ընթացքը, ֆինանսական և կազմակերպչական կառուցվածքը, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնց բախվել է տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքի սոցիալ-մշակութային կյանքի զարգացման գործում ընկերության ունեցած դերին և բարեգործական ավանդույթների ձևավորմանը Բաքվի բազմազգ միջավայրում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, մշակութաբանների, սոցիոլոգների և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալ XIX դարի երկրորդ կեսի հասարակական-բարեգործական շարժումների առանձնահատկությունները։

Քիմիա

Գիտական աշխատանքը նվիրված է կենսաակտիվ 3,5-տեղակալված սալիցիլատային քելատների հակապերօքսիռադիկալային և հակաօքսիդանտային հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Cu(II), Zn(II), Fe(III) և Mn(II) մետաղների կոմպլեքսների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նշված մետաղակոմպլեքսների փոխազդեցությունը ազատ ռադիկալների և լիպիդների օքսիդացման գործընթացների հետ՝ օգտագործելով մոդելային լիպիդային միջավայրեր։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են քելատային միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց կապը հակաօքսիդանտային ակտիվության հետ՝ ուշադրություն դարձնելով տարբեր մետաղական կենտրոնների ազդեցությանը։ Հատուկ նշանակություն ունի լիպիդային միջավայրերում ընթացող պերօքսիդացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, քանի որ լիպիդների օքսիդատիվ վնասումը կարևոր դեր ունի կենսաբանական համակարգերում ազատ ռադիկալային գործընթացների զարգացման և բջջային կառուցվածքների վնասման մեջ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող միացությունների՝ օքսիդատիվ շղթայական ռեակցիաները արգելակելու կամ ազատ ռադիկալների ակտիվությունը նվազեցնելու ունակությունը։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել մետաղակոմպլեքսային հակաօքսիդանտների քիմիայի, կենսաակտիվ միացությունների հետազոտության, դեղաքիմիայի և օքսիդատիվ գործընթացների վերահսկման մեխանիզմների ուսումնասիրման համար։ Աշխատանքը հատկապես հետաքրքրական է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, դեղաքիմիայի մասնագետների և հակաօքսիդանտային համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամայում կլասիցիզմի ավանդույթների դրսևորման, վերաիմաստավորման և փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երկու գեղարվեստական համակարգերի միջև առկա շարունակականությունն ու հակադրությունները։ Գրքում ներկայացվում են ֆրանսիական դրամատուրգիայի պատմական զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում կլասիցիստական գեղագիտության սկզբունքները շարունակեցին ազդեցություն ունենալ նույնիսկ ռոմանտիզմի ձևավորման և տարածման շրջանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամատիկական ստեղծագործության կառուցվածքին, սյուժեի կազմակերպմանը, կերպարների համակարգին, լեզվական և ոճական միջոցներին, ինչպես նաև ժամանակի, տարածության և գործողության կառուցման սկզբունքներին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են ռոմանտիկական դրամատուրգները պահպանել, փոփոխել կամ մերժել կլասիցիստական ավանդույթների առանձին տարրերը՝ ստեղծելով նոր գեղարվեստական ձևեր և արտահայտչամիջոցներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հակադրությունների համակարգին, պատմական թեմաների կիրառմանը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերության ներկայացմանը, զգացմունքի ու բանականության բախմանը, ինչպես նաև հերոսի ներաշխարհի ավելի խոր հոգեբանական բացահայտմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ռոմանտիկական դրաման ամբողջությամբ չի խզում կապը նախորդ գեղագիտական ավանդույթի հետ, այլ հաճախ այն վերափոխում և ներառում է նոր ստեղծագործական համակարգի մեջ։ Գրքում դիտարկվում են դրամատիկական ժանրերի սահմանների փոփոխությունը, ողբերգականի և կատակերգականի համադրումը, առօրյա և բարձր ոճերի միավորումը, ինչպես նաև պատմական ու ազգային թեմատիկայի ընդլայնումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամայի կարևոր ներկայացուցիչների ստեղծագործությանը՝ նրանց երկերում կլասիցիստական ձևերի և ռոմանտիկական նորարարությունների փոխհարաբերությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատության մեջ համադրվում են գրական-պատմական և գեղագիտական մոտեցումները, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ֆրանսիական դրամատուրգիայի անցումային շրջանի մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բացահայտում է գրական ավանդույթի և գեղարվեստական նորարարության փոխազդեցության մեխանիզմները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նախորդ շրջանի սկզբունքները շարունակել գոյություն ունենալ՝ ստանալով նոր իմաստ և գործառույթ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, ֆրանսագետների, թատրոնի պատմաբանների, մշակութաբանների, դրամատուրգիայի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև ֆրանսիական գրականության և եվրոպական թատրոնի զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայության ներքո գործող առողջության առաջնային պահպանման բուժհաստատությունների կառավարման համակարգում բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտության և հիմնավորման ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում առաջնային առողջապահական օղակի կառավարման արդյունավետության բարձրացման, բուժծառայությունների որակի բարելավման և բնակչության համար առողջապահական ծառայությունների հասանելիության ու շարունակականության ապահովման խնդիրներն են։ Աշխատությունում կարող են վերլուծվել գործող կառավարման համակարգի կառուցվածքը, բուժհաստատությունների գործունեության կազմակերպման մեխանիզմները, կառավարման մակարդակների միջև փոխհարաբերությունները, ֆինանսավորման և ռեսուրսների բաշխման մոտեցումները, ինչպես նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել առաջնային բուժօգնության համակարգի արդյունավետությունը՝ կառավարման գործընթացների բարդությունը, ռեսուրսների ոչ օպտիմալ օգտագործումը, տեղեկատվական համակարգերի թերի ինտեգրվածությունը, ծառայությունների որակի գնահատման և վերահսկման մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և բուժանձնակազմի մասնագիտական զարգացման հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կառավարման բարեփոխումների հիմնավորման մշակումը՝ հիմնված բուժհաստատությունների գործունեության ցուցանիշների, բնակչության առողջապահական կարիքների, ծառայությունների օգտագործման տվյալների և կազմակերպչական արդյունավետության գնահատման վրա։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել կառավարման նոր մոդելների ներդրման հնարավորությունները, ներառյալ կառավարման գործառույթների հստակեցումը, պատասխանատվության բաշխումը, արդյունքահեն կառավարման մեխանիզմների կիրառումը և բուժհաստատությունների գործունեության շարունակական գնահատումը։ Կարևորվում է նաև թվայնացման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դերը, քանի որ ժամանակակից կառավարման համակարգերում տվյալների արագ հասանելիությունն ու վերլուծությունը կարող են նպաստել ինչպես որոշումների կայացման, այնպես էլ բժշկական ծառայությունների որակի վերահսկմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի պացիենտակենտրոն մոտեցման ամրապնդումը, որի շրջանակում բուժհաստատության արդյունավետությունը գնահատվում է ոչ միայն ներքին կառավարման ցուցանիշներով, այլև բնակչության գոհունակությամբ, ծառայությունների հասանելիությամբ, կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությամբ և առողջական արդյունքներով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարեփոխումների իրականացման փուլերին, հնարավոր ռիսկերին, անհրաժեշտ ֆինանսական և մարդկային ռեսուրսներին, ինչպես նաև փոփոխությունների արդյունքների գնահատման չափանիշներին։ Նման համակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարեփոխումների անհրաժեշտությունը հիմնավորել ոչ միայն առանձին կազմակերպչական խնդիրների, այլև Երևանի բնակչության առաջնային առողջապահական կարիքների և առողջապահական համակարգի երկարաժամկետ զարգացման նպատակների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել առողջապահության կառավարման մասնագետներին, հանրային առողջության ոլորտի հետազոտողներին, բժշկական կազմակերպությունների ղեկավարներին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին և առողջապահական քաղաքականություն մշակողներին։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես առաջնային բուժօգնության կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ռեսուրսների նպատակային օգտագործման և բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների որակի ու հասանելիության բարելավման հնարավոր ուղղությունների բացահայտման տեսանկյունից։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է կիսաէլիպտիկ օպերատորների սեփական արժեքների և սեփական ֆունկցիաների ուսումնասիրությանը սահմանափակ տիրույթում և կիսատարածությունում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սպեկտրալ հատկությունները և դրանց կախվածությունը տիրույթի երկրաչափությունից ու սահմանային պայմաններից։ Հեղինակը վերլուծում է նման օպերատորների մաթեմատիկական կառուցվածքը՝ ընդգծելով դրանց ոչ համաչափ և անիզոտրոպ բնույթը, որը հանգեցնում է դասական էլիպտիկ տեսությունից տարբեր սպեկտրալ վարքի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եզրային խնդիրների ձևակերպմանը, որտեղ կիրառվում են Դիրիխլեի, Նեյմանի և Ռոբինի տիպի սահմանային պայմաններ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը սեփական արժեքների դիսկրետ կամ շարունակական սպեկտրի ձևավորման վրա։ Աշխատությունում կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդներ՝ ներառյալ ինքնահամընկնող օպերատորների տեսությունը, Սոբոլևյան տարածքները և էներգետիկ մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ապացուցել սեփական արժեքների գոյությունն ու օրթոգոնալ սեփական ֆունկցիաների համակարգի լրիվությունը։ Ներկայացվում են նաև ասիմպտոտիկ գնահատումներ և սպեկտրալ բաշխման օրենքներ, որոնք բնութագրում են բարձր կարգի սեփական արժեքների վարքագիծը։ Շեշտվում է, որ նման հետազոտությունները կարևոր դեր ունեն մաթեմատիկական ֆիզիկայում, մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունում և կիրառական մոդելավորման մեջ՝ ապահովելով բարդ դինամիկ համակարգերի ավելի խորը տեսական ըմբռնում։