Հայաստանի դրամական տնտեսությունը III-X դարերում ( սասանյան և արաբական ժամանակաշրջաններ)

Բժշկություն

Հրատարակությունը Կովկասյան հակատուբերկուլոզային ընկերության Երևանի բաժանմունքի 1913 թվականի գործունեության հաշվետվությունն է, որը ներկայացնում է XX դարի սկզբին տուբերկուլոզի դեմ պայքարի կազմակերպման և հասարակական առողջապահական նախաձեռնությունների պատմական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են բաժանմունքի գործունեության հիմնական ուղղությունները, բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումները և տուբերկուլոզի տարածման կանխարգելման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության կազմակերպմանը, հիվանդության վերաբերյալ բնակչության իրազեկմանը, սանիտարահիգիենիկ գիտելիքների տարածմանը և հասարակական կազմակերպությունների մասնակցությանը առողջապահական աշխատանքներին։ Հաշվետվությունը կարող է տեղեկություններ պարունակել բաժանմունքի կազմակերպական կառուցվածքի, անդամակցության, իրականացված միջոցառումների, ֆինանսական միջոցների հավաքագրման և օգտագործման, ինչպես նաև բարեգործական նախաձեռնությունների վերաբերյալ։ Կարևորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի բժշկասանիտարական պայմանները, տուբերկուլոզի դեմ պայքարի հասարակական նշանակությունը և բժշկական հաստատությունների ու բարեգործական կազմակերպությունների համագործակցության հնարավորությունները։ Հրատարակությունը պատմական արժեք է ներկայացնում Երևանի և Կովկասի առողջապահական համակարգերի զարգացման, հասարակական բժշկության ձևավորման և վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր XX դարի սկզբի առողջապահական գործունեության կազմակերպական և սոցիալական կողմերի հետազոտության ընթացքում։ Հաշվետվությունը կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմաբանների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպման մասնագետների, սոցիալական պատմության հետազոտողների, արխիվագետների և Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն և աշխարհագրություն, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական ուղղությունները, տեսական մոտեցումները և հետազոտական մեթոդաբանության զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է գիտելիքների տարածմանը, միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը և հումանիտար ու հասարակագիտական գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Հոգեբանություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդների կիրառությունը հոգեբանական հետազոտություններում՝ ներկայացնելով, թե ինչպես են քանակական տվյալները օգտագործվում վարքային և հոգեբանական երևույթների վերլուծության համար։ Գրքում քննարկվում են նկարագրական և եզրակացական վիճակագրության հիմնական մեթոդները՝ միջիններ, դիսպերսիա, հարաբերակցություն, ռեգրեսիոն վերլուծություն և հիպոթեզների ստուգում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև փորձարարական տվյալների մշակման, չափման հուսալիության և վավերականության գնահատման հարցերին։ Նյութում ներկայացվում են հոգեբանական հետազոտությունների իրական օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են վիճակագրական մեթոդները օգնում բացահայտել անձի առանձնահատկությունները, վարքային օրինաչափությունները և խմբային տարբերությունները։ Գիրքը համադրում է վիճակագրության տեսական հիմքերը և հոգեբանական հետազոտության գործնական կիրառությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել քանակական վերլուծության հմտություններ։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է 1990 թվականին Հայաստանի գրադարանային համակարգում գործող գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի գործունեության ուսումնասիրությանը, կատարված աշխատանքների արդյունքների վերլուծությանը և դրանց կազմակերպման կատարելագործմանն ուղղված մեթոդական առաջարկությունների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանային սպասարկման կազմակերպման, գրքային ֆոնդերի համալրման և օգտագործման, ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքի, մատենագիտական ու տեղեկատվական ծառայությունների և համակարգերի կառավարման հիմնական ուղղությունների գնահատման վրա։ Քննության են առնվում հաշվետու ժամանակաշրջանում գրադարանների գործունեությունը բնութագրող ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները և տարբեր համակարգերում արձանագրված արդյունքները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել ինչպես արդյունավետ փորձը, այնպես էլ կազմակերպչական ու մեթոդական բնույթի խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների փոխհարաբերություններին, աշխատանքների համակարգմանը, միասնական ֆոնդի կազմակերպմանը, գրականության շրջանառությանը և ընթերցողական պահանջարկի բավարարման հնարավորություններին։ Կարևորվում է բնակչության տարբեր խմբերի գրադարանային սպասարկման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ընթերցողների ներգրավման միջոցները, գրքի և ընթերցանության տարածման աշխատանքները, ինչպես նաև մշակութային ու կրթական միջոցառումների կազմակերպումը։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են գրքային ֆոնդերի կազմի և օգտագործման արդյունավետության, նոր գրականության համալրման, պահպանության, դասակարգման և ընթերցողներին հասանելի դարձնելու խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղեկատու-մատենագիտական գործունեությանը, կատալոգների և քարտարանների կազմակերպմանը, գրադարանային տեղեկատվության տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների ուսումնասիրմանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանային աշխատողների մասնագիտական գործունեությանը, աշխատանքի պլանավորմանը, հաշվառմանն ու հաշվետվությանը, մեթոդական օգնության կազմակերպմանը և մասնագետների փորձի տարածմանը։ Ներկայացվող մեթոդական հանձնարարականները նպատակ ունեն նպաստել աշխատանքների առավել համակարգված կազմակերպմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը, առկա ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և տարբեր գրադարանային ստորաբաժանումների համագործակցության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է համակարգի կազմակերպական վիճակը, մասնագիտական առաջնահերթությունները, ընթերցողական սպասարկման առանձնահատկությունները և գրադարանների առջև ծառացած խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական գործունեության և մշակութային հաստատությունների կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանային աշխատողների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Պատմագիտական և հնագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պետական կազմավորումներից մեկի քաղաքական ու մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի քաղաքական կազմակերպման առանձնահատկությունները, իշխանության կառուցվածքը, բնակավայրերի և տարածքային կենտրոնների նշանակությունը, ինչպես նաև հարևան երկրների ու ժողովուրդների հետ ձևավորված հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական բախումներին, դիվանագիտական կապերին, տարածքային փոփոխություններին և այն պատմական գործընթացներին, որոնք ազդել են տվյալ պետական կազմավորման զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են հնագույն գրավոր աղբյուրների հաղորդած տեղեկությունները և հնագիտական տվյալները՝ դրանց համադրման միջոցով պատմական իրադարձությունների ու ժամանակագրության վերաբերյալ պատկերացում կազմելու նպատակով։ Մշակութային պատմության շրջանակում դիտարկվում են բնակչության կենցաղը, նյութական մշակույթը, տնտեսական գործունեությունը, բնակավայրերի կառուցվածքը, կրոնական պատկերացումները և հասարակական հարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տարածաշրջանի տեղանուններին, ցեղային ու էթնիկական կազմի վերաբերյալ գիտական տեսակետներին և Հայկական լեռնաշխարհի հետագա պատմական զարգացման հետ հնարավոր առնչություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հին աշխարհի պատմության մասնագետների, հայագետների, հնագետների, աղբյուրագետների, ուսանողների և Հայկական լեռնաշխարհի վաղ պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ստեղծագործությունը պատմական-հոգեբանական արձակ է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է միջնադարյան կամ պատմական ժամանակաշրջանի հոգևորական միջավայրի ներքին կյանքը՝ կենտրոնանալով գլխավոր կերպարի՝ Անդրեաս երեցի հոգեբանական դիմանկարի, նրա ներքին պայքարի, հավատքի, կասկածների և բարոյական ընտրությունների վրա։ Գործում կարևոր տեղ ունեն եկեղեցական կյանքի նկարագրությունները, հասարակության և հոգևոր դասի հարաբերությունները, ինչպես նաև այն գաղափարական հակասությունները, որոնք առաջանում են հավատքի, պարտքի և մարդկային թուլությունների միջև։ Մուրացանը հատուկ ուշադրություն է դարձնում մարդու ներաշխարհին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արտաքին պայմանները և ներքին համոզմունքները ազդում անհատի ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծված է բարոյականության, ինքնազոհության, պատասխանատվության և հոգևոր արժեքների թեմատիկան, որոնք ներկայացվում են ինչպես կերպարների գործողությունների, այնպես էլ նրանց ներքին մենախոսությունների միջոցով։ Լեզուն դասական է, հագեցած պատմական շնչով և հոգեբանական խորությամբ, ինչը գործին տալիս է ծանրակշիռ և գաղափարական բնույթ։ Ընդհանուր առմամբ «Անդրեաս Երեց»-ը կարելի է դիտարկել որպես պատմական-հոգեբանական վեպ կամ պատմվածք, որտեղ հեղինակը համադրում է պատմական միջավայրի վերարտադրությունը և մարդու հոգևոր աշխարհի խորը վերլուծությունը։