Հայոց լեզվի փորձառություն

Այլ առարկաներ

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային միավորների սոցիալ-տնտեսական զարգացման անհամաչափությունների ուսումնասիրությանը, դրանց գնահատման և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են տարածքային զարգացման տարբերությունների առաջացման տնտեսական, ժողովրդագրական, սոցիալական և ենթակառուցվածքային գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկրի ընդհանուր տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզերի և այլ տարածքային միավորների տնտեսական ակտիվության, բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, ներդրումային հնարավորությունների, արտադրական ներուժի և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացման ցուցանիշների համեմատական վերլուծությանը։ Ուսումնասիրվում են վիճակագրական և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ տարածաշրջանային անհավասարությունների չափման, դրանց փոփոխության միտումների բացահայտման և զարգացման հեռանկարների գնահատման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տարածքային զարգացման վրա ազդող գործոնների փոխկապակցվածությանը, տնտեսական ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին և տարածաշրջանային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման մոտեցումներին։ Կարևորվում են տարածքային անհամաչափությունների նվազեցման, մարզերի տնտեսական մրցունակության բարձրացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և սոցիալ-տնտեսական զարգացման առավել հավասարակշռված պայմանների ձևավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման հետազոտողների, վիճակագիրների, պետական և տեղական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Տեխնոլոգիա

Սա էներգետիկայի և էլեկտրատեխնիկայի ոլորտին պատկանող գիտատեխնիկական հետազոտություն է, որը նվիրված է բարձր հաճախականության ինդուկցիոն տեղակայանքների աշխատանքի ուսումնասիրությանը՝ էներգետիկական հաշվեկշիռների օպտիմալացման տեսանկյունից, որտեղ վերլուծվում են ինդուկցիոն ջեռուցման գործընթացներում էներգիայի փոխանցման արդյունավետությունը, մագնիսական դաշտերի փոխազդեցությունը նյութերի հետ և կորուստների (ջերմային, էլեկտրամագնիսական) նվազեցման հնարավորությունները, աշխատանքը ընդգրկում է նաև համակարգի ռեզոնանսային ռեժիմների ընտրության, հզորության կառավարման և էներգիայի բաշխման բարելավման մեթոդներ, միաժամանակ դիտարկվում են բարձր հաճախականության աղբյուրների և ինդուկտորային համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք ազդում են ընդհանուր արդյունավետության վրա, նպատակ ունենալով բարձրացնել էներգիայի օգտագործման օգտակար գործակիցը և նվազեցնել տեխնոլոգիական գործընթացների էներգատարությունը արդյունաբերական կիրառություններում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրող Վախթանգ Անանյանի փոքր արձակում բնաշխարհի գեղարվեստական պատկերման, բնության փիլիսոփայական ընկալման և մարդ-բնություն փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գրողի պատմվածքներում և արձակ փոքրածավալ ստեղծագործություններում բնության պատկերների գաղափարական, գեղագիտական և խորհրդանշական նշանակությունը, ինչպես նաև բնական միջավայրի դերը կերպարների աշխարհընկալման, հոգեբանության և բարոյական արժեքների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայրենի բնաշխարհի նկարագրություններին, կենդանական և բուսական աշխարհի գեղարվեստական ներկայացմանը, բնության նկատմամբ մարդու վերաբերմունքին և շրջակա միջավայրի հետ ներդաշնակ գոյակցության գաղափարին։ Ուսումնասիրվում են բնապատկերների կառուցվածքային և իմաստային գործառույթները, գրողի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, պատկերավորման միջոցները և բնության միջոցով մարդկային զգացմունքների ու կենսափիլիսոփայական պատկերացումների արտահայտման եղանակները։ Անդրադարձ է կատարվում բնության և մարդու բարոյական պատասխանատվության փոխկապակցվածությանը, ազգային բնաշխարհի նկատմամբ սիրո, հայրենասիրության և բնապահպանական մտածողության դրսևորումներին։ Կարևորվում են Անանյանի ստեղծագործական աշխարհում բնության՝ որպես ինքնուրույն գեղարվեստական արժեքի ընկալումը, մարդու և կենդանական աշխարհի հարաբերությունների բարոյագիտական մեկնաբանությունը, ինչպես նաև բնաշխարհի պատկերների դաստիարակչական և ճանաչողական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, հայ գրականության հետազոտողների, ուսուցիչների, դասախոսների և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում անձի ինքնուրույնության ձևավորման գործընթացի և զարգացման ճգնաժամային փուլերի հոգեբանական վերլուծությանը՝ ընդգծելով դեռահասության շրջանի առանձնահատկությունները որպես անձի ինքնագիտակցության, արժեքային համակարգի և սոցիալական վարքի ձևավորման կարևոր փուլ։ Գրքում քննարկվում են ինքնուրույնության ձևավորման հոգեբանական հիմքերը, ինքնության որոնման գործընթացը, ինչպես նաև արտաքին սոցիալական միջավայրի՝ ընտանիքի, դպրոցի և հասակակիցների խմբի ազդեցությունը անձի զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է պատանեկությանը բնորոշ ներքին հակասությունները՝ կապված անկախության ձգտման և սոցիալական կախվածության միջև հավասարակշռության խախտման հետ, ինչպես նաև այն հոգեբանական ճգնաժամերը, որոնք կարող են առաջանալ ինքնության ձևավորման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի ինքնակարգավորման, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և որոշումների կայացման ունակությունների զարգացման գործընթացներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև հոգեբանական և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են դեռահասների զարգացման ճգնաժամերի հաղթահարմանը, առողջ ինքնության ձևավորմանը և սոցիալական ադապտացիայի ապահովմանը։ Նյութը հիմնված է ժամանակակից հոգեբանական տեսությունների, հետազոտական տվյալների և գործնական դիտարկումների վրա՝ նպատակ ունենալով խորացնել պատանեկան զարգացման գործընթացների գիտական ըմբռնումը և աջակցել արդյունավետ դաստիարակչական ու հոգեբանական միջամտությունների մշակմանը։