ХГС մակնիշի պողպատից ձուլված գնդերի մխման տեխնոլոգիայի մշակումը և կառուցվածքագոյացման գործընթացի հետազոտումը

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է բժշկական քոլեջների սովորողների մասնագիտական գործունեությանը համապատասխան ֆիզիկական պատրաստության կազմակերպման մեթոդիկայի տեսական և մանկավարժական հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ֆիզիկական պատրաստությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ընդհանուր ֆիզիկական զարգացման միջոց, այլև որպես ապագա մասնագետների մասնագիտական կարողությունների ձևավորմանն աջակցող կրթական բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բժշկական մասնագիտությունների աշխատանքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և այն ֆիզիկական ու հոգեֆիզիոլոգիական պահանջների բացահայտմանը, որոնց կարող են առնչվել սովորողները հետագա մասնագիտական գործունեության ընթացքում։ Քննվում են ընդհանուր և հատուկ ֆիզիկական պատրաստվածության, շարժողական կարողությունների, դիմացկունության, ուժի, ճկունության, շարժումների համաձայնեցման և աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը հարմարվելու նշանակությունը։ Կարևորվում է երկարատև կանգնած աշխատանքի, կրկնվող շարժումների, մարմնի որոշակի դիրքերի պահպանման և մասնագիտական առօրյային բնորոշ այլ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների հաշվառումը ուսումնական ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համապատասխան վարժությունների և ուսուցման միջոցների ընտրության գիտամանկավարժական հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային, անհատական և ֆիզիկական պատրաստվածության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են դասերի կառուցվածքի, ծանրաբեռնվածության աստիճանական կազմակերպման, շարժողական առաջադրանքների ընտրության և ուսուցման տարբեր փուլերում դրանց կիրառման մեթոդական սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սովորողների մոտ սեփական ֆիզիկական վիճակի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի, ինքնուրույն ֆիզիկական ակտիվության և մասնագիտական գործունեության ընթացքում աշխատունակության պահպանման մշակույթի ձևավորմանը։ Քննվում է նաև ֆիզիկական պատրաստության և մասնագիտական ուսուցման փոխկապակցվածությունը՝ նպատակ ունենալով ֆիզիկական դաստիարակության բովանդակությունը հնարավորինս համապատասխանեցնել ապագա աշխատանքի պահանջներին։ Մեթոդիկայի արդյունավետության գնահատման համար կարող են կիրառվել մանկավարժական դիտարկումներ, ֆիզիկական պատրաստվածության տարբեր ցուցանիշների գնահատում և ուսումնական գործընթացի սկզբնական ու հետագա արդյունքների համեմատություն։ Կարևորվում է նաև ուսումնական ծրագրի տարբերակված կազմակերպումը, որպեսզի ֆիզիկական առաջադրանքները համապատասխանեն սովորողների հնարավորություններին և նպաստեն նրանց աստիճանական զարգացմանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական դաստիարակությունը ներառել մասնագիտական պատրաստության ընդհանուր համակարգում՝ որպես ապագա մասնագետի աշխատունակության և մասնագիտական գործունեության պահանջներին հարմարվելու կարողության զարգացման միջոց։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն բժշկական քոլեջներում ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի կատարելագործման, մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող պարապմունքների մշակման և սովորողների ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատման մեթոդների զարգացման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է բանկային գործառնական ռիսկերի բնույթի, առաջացման պատճառների և դրանց կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետությունում։ Գրքում վերլուծվում են գործառնական ռիսկերի հիմնական տեսակները, ներքին վերահսկողության համակարգերի նշանակությունը, ռիսկերի գնահատման և մոնիթորինգի մեթոդները, ինչպես նաև ֆինանսական հաստատությունների գործունեության վրա տեխնոլոգիական, մարդկային և կազմակերպչական գործոնների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային չափանիշների կիրառմանը, ռիսկերի նվազեցման գործիքներին, կարգավորող միջավայրի առանձնահատկություններին և հայկական բանկային համակարգի փորձին՝ ներկայացնելով առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսական կայունության, կառավարման արդյունավետության և բանկային ծառայությունների հուսալիության բարձրացմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ պոեզիայում բանաստեղծական կայուն ձևերի դրսևորումների, զարգացման և գեղարվեստական վերափոխումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ձևային կառուցվածքներն են, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում պահպանել են իրենց հիմնական առանձնահատկությունները, սակայն հայ բանաստեղծների ստեղծագործության մեջ ստացել են նոր բովանդակություն, ռիթմական լուծումներ և արտահայտչական հնարավորություններ։ Աշխատության մեջ բանաստեղծական ձևը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տաղաչափական կամ կառուցվածքային համակարգ, այլև որպես գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով բանաստեղծը կազմակերպում է խոսքը, ռիթմը, պատկերային համակարգը և հուզական արտահայտությունը։ Ուսումնասիրվում են ավանդական քնարական և չափածո ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց պահպանման, վերաիմաստավորման և ժամանակակիցացման գործընթացները XX դարի տարբեր փուլերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական բանաստեղծական ժառանգության և նոր գրական միտումների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն հանգամանքին, թե ինչպես են հայ հեղինակները համադրել ավանդական ձևերը նոր թեմաների, գաղափարների և գեղարվեստական լեզվի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձևի և բովանդակության փոխազդեցությունը, ցույց տալու, թե ինչպես կարող է նույն կառուցվածքային ձևը տարբեր հեղինակների և ժամանակաշրջանների ստեղծագործություններում ձեռք բերել տարբեր իմաստային ու գեղագիտական նշանակություն։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև XX դարի հայ պոեզիայի զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններին՝ գրական ուղղությունների փոփոխությանը, բանաստեղծական լեզվի նորացմանը, ռիթմի և հանգավորման վերափոխմանը, ինչպես նաև ավանդույթի և նորարարության շարունակական երկխոսությանը։ Կայուն ձևերի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ պոեզիայի ձևային բազմազանության մասին և բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ավանդական բանաստեղծական կառուցվածքները պահպանվել են՝ միաժամանակ հարմարվելով նոր գեղարվեստական պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմության և տեսության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ձևային վերլուծությունը կապում է բանաստեղծական մտածողության, պատմամշակութային միջավայրի և գրական գործընթացի զարգացման հետ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, հայագետների, բանաստեղծական տեքստերի հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ XX դարի հայ պոեզիայի ձևային և գեղագիտական առանձնահատկությունները։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Անդրեաս Մելիքյանը գրքում ներկայացնում է արտաքին կարանտին օրգանիզմների՝ վնասատուների, հիվանդությունների հարուցիչների և մոլախոտերի բացահայտման գիտական հիմքերը՝ շեշտադրելով դրանց ներմուծման և տարածման կանխման կարևորությունը միջազգային և ներքին գյուղատնտեսական առևտրի պայմաններում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է բուսասանիտարական փորձաքննության կազմակերպման փուլերը՝ նմուշառում, լաբորատոր հետազոտություն, մորֆոլոգիական և ֆիտոսանիտարական վերլուծություն, ինչպես նաև արդյունքների փաստաթղթավորում և եզրակացությունների ձևավորում։ Գրքում ընդգրկված են նաև կարանտինային վերահսկողության մեթոդները սահմանային անցակետերում և արտադրական տնտեսություններում՝ նպատակ ունենալով կանխել վտանգավոր օրգանիզմների ներթափանցումը նոր տարածքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին, ներառյալ մանրադիտական, կենսաքիմիական և արագ թեստավորման տեխնոլոգիաները, որոնք բարձրացնում են հայտնաբերման ճշգրտությունն ու արագությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է բուսասանիտարական ծառայությունների մասնագետների, ագրոնոմների, կարանտին տեսուչների, գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են բույսերի առողջության վերահսկմամբ և կարանտին անվտանգության ապահովմամբ։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում էլեկտրոն–ֆոնոնային փոխազդեցության առանձնահատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ժամանակակից նանոֆիզիկայի և կիսահաղորդչային ֆիզիկայի հիմնարար խնդիրների խորքային վերլուծություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նանոմասշտաբային համակարգերում էլեկտրոնների և բյուրեղային ցանցի տատանումների փոխազդեցության ֆիզիկական մեխանիզմները, ուսումնասիրվում են դրանց ազդեցությունները էլեկտրոնային, օպտիկական և տրանսպորտային հատկությունների վրա, ինչպես նաև ներկայացվում են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներն ու տեսական հաշվարկների մեթոդները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեսակի նանոկառուցվածքների՝ քվանտային կետերի, քվանտային լարերի և քվանտային շերտերի առանձնահատկությունները՝ գնահատելով էլեկտրոն–ֆոնոնային փոխազդեցության դերը էներգետիկ վիճակների, լիցքակիրների դինամիկայի և ջերմային գործընթացների ձևավորման մեջ։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից փորձարարական արդյունքների տեսական մեկնաբանությանը և նանոէլեկտրոնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի ու կիսահաղորդչային սարքաշինության զարգացման համար ստացված արդյունքների կիրառական նշանակությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տեսական և կիրառական ֆիզիկայի մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, մագիստրանտների և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Գրքում ամփոփված են «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբազիր, բանաստեղծ Արամայիս Սահակյանի զվարճալի զրույցները՝ գրականության, արվեստի, գիտության, աշխատանքի, սպորտի եւ այլ բնագավառների անվանի մարդկանց հետ: Փաստորեն սա հեղինակի «Մարդը մարդով է մարդ» գրքի շարունակությունն է՝ երգիծական թեքումով: Ներկա զրույցները նոր եւ անսպասելի կողմերով են բացում այդ անվանի մարդկանց հոգեկան եւ ստեղծագործական աշխարհը, երգիծանքի միջոցով բարձրացնում կենսական լուրջ հարցեր: «Զվարճալի հարցազրույցներ» ժողովածուն իր բնույթով եւ ժանրային առումով ինքնատիպ է: