ՀՀ ապահովագրական համակարգի զարգացման ուղիները շուկայական տնտեսության անցման պայմաններում

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է բաղադրյալ էլեկտրաառաձգական միջավայրերում սահքի ալիքների դիֆրակցիայի տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը՝ ճեղքի և էլեկտրոդի առկայության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են առաձգական և էլեկտրական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ալիքների տարածման օրինաչափությունները, ինչպես նաև նյութի կառուցվածքային արատների՝ մասնավորապես ճեղքերի ազդեցությունը ալիքային գործընթացների վրա։ Հեղինակը մշակում և վերլուծում է մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրաառաձգական համակարգերում առաջացող դիֆրակցիոն երևույթները, սահմանային պայմանների ձևակերպումները և ալիքային դաշտերի փոփոխությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են էլեկտրոդի ազդեցությունը, ճեղքի երկրաչափական առանձնահատկությունները և դրանց դերը լարվածադեֆորմացիոն վիճակի ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի պինդ մարմնի մեխանիկայի, ակուստիկայի, նյութերի ոչ քայքայիչ վերահսկման և պիեզոէլեկտրական նյութերի կիրառական խնդիրների համար՝ նպաստելով բարդ կոմպոզիտային միջավայրերում ալիքային երևույթների առավել խորքային ընկալմանը։

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, ագրոնոմիայի, բուսաբուծության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև սելեկցիոն և սերմնաբուծական աշխատանքներով զբաղվող մասնագետների համար։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են բույսերի ժառանգականության և փոփոխականության հիմունքները, որոնք ընկած են սելեկցիոն աշխատանքի հիմքում, ինչպես նաև ներկայացվում են ընտրության հիմնական մեթոդները՝ զանգվածային, անհատական և հիբրիդային ընտրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիբրիդացման գործընթացներին, դրանց դերին նոր բարձրարժեք սորտերի ստեղծման գործում, ինչպես նաև սորտերի կայունության և արտադրողականության բարձրացման հարցերին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև սերմնաբուծության կազմակերպման սկզբունքները՝ սերմերի արտադրություն, մաքրություն, որակի վերահսկում, պահպանություն և բազմացման համակարգեր։ Նյութը ընդգրկում է նաև սորտային փորձարկման, տեղայնացման և սերմերի ստանդարտացման գործընթացները, որոնք ապահովում են գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետությունը։ Բացի այդ, քննարկվում են ժամանակակից սելեկցիոն մոտեցումները՝ ներառյալ կենսատեխնոլոգիական մեթոդների կիրառումը և գենետիկական ռեսուրսների պահպանությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական փորձը՝ ապահովելով բույսերի սելեկցիայի և սերմնաբուծության ամբողջական և համակարգված պատկերացում։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կապի համակարգերում խոսքային ազդանշանի պաշտպանության բարձր մակարդակ ապահովող անալոգային սկրեմբլերների նախագծման առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը այնպիսի տեխնիկական լուծումների մշակման և հիմնավորման ուսումնասիրությունն է, որոնք թույլ են տալիս հաղորդման ընթացքում փոփոխել խոսքային ազդանշանի կառուցվածքը՝ այն չարտոնված լսումից պաշտպանելու և հաղորդակցության գաղտնիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են անալոգային սկրեմբլերների աշխատանքի սկզբունքները, խոսքային ազդանշանի բնութագրերը, դրա ձևափոխման մեթոդները և կապի ալիքի միջոցով փոխանցման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սկրեմբլերի կառուցվածքային սխեմաների նախագծմանը, ազդանշանի փոխակերպման տարբեր մեխանիզմներին և այնպիսի պարամետրերի ընտրությանը, որոնք կարող են բարձրացնել պաշտպանվածության մակարդակը՝ միաժամանակ պահպանելով խոսքի ընդունելի որակն ու համակարգի աշխատանքի կայունությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև պաշտպանվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, թե որքանով է փոխակերպված ազդանշանը հասկանալի կամ վերականգնելի չարտոնված ունկնդրման դեպքում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել հաճախականային, ժամանակային և այլ ազդանշանային փոխակերպումներ, ինչպես նաև դրանց համակցությունները, որոնք կիրառվում են խոսքային տեղեկատվության կառուցվածքը փոփոխելու համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համակարգի տեխնիկական պարամետրերի օպտիմալացմանը, բաղադրիչների ընտրությանը, աղմուկների և խանգարումների ազդեցությանը, ինչպես նաև հաղորդման և ընդունման կողմերի համաժամացման խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տեսական հաշվարկներ, մաթեմատիկական մոդելավորում և փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ նախագծվող լուծումների արդյունավետությունը, խոսքի որակը և պաշտպանվածության մակարդակը գնահատելու համար։ Թեման կարևոր է հատկապես այն կապի համակարգերի համար, որտեղ խոսքային տեղեկատվության գաղտնիության ապահովումը տեխնիկական պահանջ է, իսկ ազդանշանի փոխանցումը կատարվում է անալոգային միջոցներով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կապի համակարգերի ինժեներներին, ռադիոտեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի մասնագետներին, ազդանշանների մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին, տեղեկատվական անվտանգության մասնագետներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխարհագրություն

Բնապահպանական և տեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կայուն և թունավոր աղտոտիչներից թափոնաջրերի մաքրման տարբեր համակարգերի մշակմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և գործնական կիրառության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերական և կենցաղային թափոնաջրերի աղտոտման հիմնական աղբյուրները, ջրային միջավայրում դժվար քայքայվող ու թունավոր միացությունների տարածման առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունները բնական էկոհամակարգերի ու մարդու առողջության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանական և անօրգանական աղտոտիչների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին, դրանց կայունությանը, կենսաբանական քայքայման նկատմամբ դիմադրողականությանը և ջրային միջավայրից հեռացման հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են թափոնաջրերի մաքրման մեխանիկական, ֆիզիկաքիմիական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև ադսորբցիայի, թաղանթային զտման, օքսիդացման և համակցված մաքրման տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են մաքրման համակարգերի նախագծման, տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրության, աղտոտիչների հեռացման արդյունավետության բարձրացման և էներգետիկ ու նյութական ծախսերի նվազեցման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարբեր մաքրման եղանակների համեմատական գնահատման, լաբորատոր և փորձարարական հետազոտությունների, մաքրված ջրի որակական ցուցանիշների վերահսկման և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մաքրման արդյունքում առաջացող երկրորդային թափոնների անվտանգ կառավարման, ջրային ռեսուրսների պահպանության, մաքրված ջրի կրկնակի օգտագործման և բնապահպանական պահանջներին համապատասխանող տեխնոլոգիաների ներդրման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շրջակա միջավայրի ճարտարագիտության, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, կիրառական քիմիայի, արդյունաբերական էկոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Նյութագիտության և ապակու տեխնոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բորային օքսիդի, ալյումինի օքսիդի և լիթիումի ֆտորիդի հիմքով համակարգի ապակեգոյացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և ցածրջերմաստիճանային նյութերի մշակմանը։ Քննության են առնվում համակարգի բաղադրության և ֆազային փոխակերպումների միջև առկա կապերը, ապակեգոյացման տիրույթների ձևավորումը և միկրոլիկվացիոն երևույթների դրսևորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկզբնական բաղադրիչների հարաբերակցության ազդեցությանը ստացվող ապակիների կառուցվածքի, ջերմային կայունության, բյուրեղացման ունակության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են ապակենման և ապակեբյուրեղային վիճակների ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև վերահսկվող բյուրեղացման միջոցով անհրաժեշտ կառուցվածքային բնութագրերի ապահովման հնարավորությունները։ Քննարկվում են հալման և ջերմային մշակման ռեժիմների ընտրության, ցածր ջերմաստիճաններում նյութերի ստացման և դրանց հատկությունների նպատակային կարգավորման տեխնոլոգիական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու տվյալ համակարգի հիմքով նոր ապակիների և ապակեբյուրեղային նյութերի ստացման գիտատեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի, ապակու և կերամիկական նյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար։

Գրականություն

История русского литературного языка (XI – первая половина XIX вв.) աշխատությունը լեզվաբանության և պատմական լեզվաբանության ոլորտի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ռուս գրական լեզվի զարգացման երկարատև պատմական գործընթացը XI դարից մինչև XIX դարի առաջին կեսը, այն բացատրում է գրաբար-եկեղեցական սլավոնական լեզվի ազդեցությունը, գրական նորմերի ձևավորումը և աշխարհիկ գրական լեզվի աստիճանական զարգացումը, գիրքը անդրադառնում է տարբեր դարաշրջանների լեզվական փոփոխություններին՝ հնչյունական, բառապաշարային և քերականական մակարդակներում, ինչպես նաև ընդգծում է գրողների և մշակութային գործիչների դերը լեզվի ստանդարտացման գործում, միաժամանակ վերլուծելով պատմական, սոցիալական և մշակութային գործոնների ազդեցությունը լեզվի էվոլյուցիայի վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, ռուս գրականության պատմության և մշակութաբանության ուսումնասիրության համար։