ՀՀ բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ: Շիկահողի արգելոց

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի 70–80-ական թվականների արևմտահայ պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումների, գաղափարական ուղղվածության և գեղարվեստական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ժամանակաշրջանի բանաստեղծական ժառանգության թեմատիկ բազմազանությունը, ազգային ինքնության, հայրենիքի, ազատության, հասարակական կյանքի և մարդու ներաշխարհի արտացոլման ձևերը, ինչպես նաև քնարական մտածողության և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների զարգացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ժամանակի գրական գործընթացները, արևմտահայ պոեզիայի կապը ազգային-մշակութային վերածննդի գաղափարների հետ, ինչպես նաև գրական ավանդույթի և նորարարական միտումների փոխհարաբերությունները։ Գրքում տեղ են գտել գրականագիտական վերլուծություններ և համեմատական դիտարկումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել XIX դարի վերջին տասնամյակների արևմտահայ պոեզիայի գեղարվեստական արժեքի, պատմամշակութային նշանակության և հայ գրականության զարգացման մեջ ունեցած կարևոր դերի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, հայագետների, դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և արևմտահայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ճնշումային ջրային համակարգերի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մի շարք ինժեներական և կազմակերպատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն համակարգերի աշխատանքի կատարելագործումն է, որոնցում ջրի տեղափոխումն ու բաշխումն իրականացվում է ճնշման պայմաններում, և որոնց արդյունավետությունը մեծապես կախված է հիդրավլիկական ռեժիմից, պոմպային սարքավորումների աշխատանքից, խողովակաշարերի վիճակից և էներգիայի ծախսերից։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է հատկապես Հայաստանի պայմաններով, որտեղ լեռնային ռելիեֆի պատճառով գյուղատնտեսական տարածքների զգալի մասի ոռոգումն առանց ճնշումային համակարգերի դժվար կամ անհնար է իրականացնել։ Արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև էներգետիկ ծախսերի նվազեցման, ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործման և ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակի բարելավման հետ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ճնշումային համակարգերի հիդրավլիկական աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջրի կորուստների նվազեցման հնարավորությունները, պոմպային կայանների և խողովակաշարերի աշխատանքի օպտիմալացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի տարբեր տարրերի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ջրի պահանջվող ճնշման և ծախսի ապահովումը պետք է համադրվի էներգիայի ռացիոնալ օգտագործման և շահագործման ծախսերի նվազեցման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից կարող է լինել ջրօգտագործման ռեժիմների կատարելագործումը, ջրի բաշխման արդյունավետության բարձրացումը և համակարգի առանձին հատվածներում առաջացող հիդրավլիկական կորուստների գնահատումը։ Քննարկվում են նաև շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրները, սարքավորումների մաշվածությունը, համակարգերի հուսալիության ապահովումը և դրանց արդիականացման անհրաժեշտությունը։ Ճնշումային ջրային համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար կարևոր նշանակություն ունի մշտադիտարկումը և չափման տվյալների կիրառումը, քանի որ ջրաերկրաբանական ու հիդրավլիկական պարամետրերի պարբերական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել համակարգի աշխատանքը և ժամանակին հայտնաբերել փոփոխությունները։ Աշխատության առանձնահատուկ արժեքը կարող է պայմանավորված լինել ջրօգտագործման արդյունավետության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների համատեղ դիտարկմամբ։ Ջրային ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը կարող է հանգեցնել ինչպես տնտեսական կորուստների, այնպես էլ ջրային համակարգերի վրա լրացուցիչ ճնշման, ուստի համակարգերի շահագործման կատարելագործումը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության տեսանկյունից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել ճնշումային ոռոգման և այլ ջրատնտեսական համակարգերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, շահագործման ծախսերի նվազեցմանը և համակարգերի հուսալիության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրատնտեսական համակարգերի նախագծողներին և շահագործողներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, գյուղատնտեսական ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Դեբեդ գետի հովտում տարածված վայրի պտղատու թփատեսակների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ տարբեր միկրոկլիմայական պայմաններում։ Քննության են առնվում բնական միջավայրում աճող թփատեսակների տարածվածությունը, աճի և զարգացման օրինաչափությունները, կենսական ձևերը, սեզոնային զարգացման փուլերը և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, խոնավության, լուսավորության, տեղանքի բարձրության, լանջերի դիրքադրության, հողային պայմանների և այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությանը բույսերի աճի, ծաղկման, պտղաբերման և բնական վերարտադրության վրա։ Համեմատվում են տարբեր միկրոկլիմայական հատվածներում աճող բուսատեսակների կենսաչափական և ֆենոլոգիական ցուցանիշները՝ դրանց էկոլոգիական պահանջներն ու դիմադրողականության հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Ուսումնասիրվում են նաև պոպուլյացիաների վիճակը, բնական վերականգնման առանձնահատկությունները և տեսակների տարածման վրա ազդող սահմանափակող գործոնները։ Կարևորվում է վայրի պտղատու բույսերի նշանակությունը բնական էկոհամակարգերի կայունության, կենսաբազմազանության պահպանման և գենետիկական ռեսուրսների տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում դրանց հնարավոր տնտեսական, սննդային, սելեկցիոն և բնապահպանական արժեքին, ինչպես նաև բնական պաշարների պահպանության և արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությանը։ Տարբեր միկրոկլիմայական պայմաններում ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող տեսակների էկոլոգիական ճկունությունը և միջավայրի փոփոխություններին արձագանքելու առանձնահատկությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բուսական ռեսուրսների պահպանության, բնական պոպուլյացիաների կառավարման, կանաչապատման և արժեքավոր վայրի պտղատու տեսակների մշակության հնարավորությունների գնահատման ոլորտներում։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է 2-էթօքսիկարբոնիլ-2,4-դիզամեղակալված 4-պենտանոլների սինթեզի և դրանց որոշ քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են նշված դասի օրգանական միացությունների ստացման հնարավոր եղանակները, սկզբնական նյութերի ընտրությունը, սինթեզի պայմանները և նպատակային արգասիքների առաջացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոլեկուլում էթօքսիկարբոնիլային և հիդրօքսիլային խմբերի, ինչպես նաև տարբեր տեղակալիչների առկայությամբ պայմանավորված ռեակցիոնունակության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում է կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը միացությունների քիմիական վարքի վրա և ուսումնասիրվում են դրանց մասնակցությամբ իրականացվող տարբեր փոխակերպումների ընթացքն ու հնարավոր ուղղությունները։ Քննարկվում են ռեակցիաների իրականացման պայմանները, համապատասխան ռեագենտների ընտրությունը, ջերմաստիճանի և միջավայրի ազդեցությունը, ինչպես նաև ստացվող նյութերի ելքի և բաղադրության վրա ազդող գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում սինթեզված միացությունների մաքրման, նույնականացման, կառուցվածքի հաստատման և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրման մեթոդներին։ Հետազոտության արդյունքները հնարավորություն են տալիս ընդլայնել պատկերացումները բազմաֆունկցիոնալ օրգանական միացությունների սինթեզի և փոխակերպումների օրինաչափությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև գնահատել դրանց կիրառելիությունը հետագա օրգանական սինթեզներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նոր ածանցյալների ստացման և դրանց կառուցվածք-ռեակցիոնունակություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական և սինթետիկ քիմիայի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների և քիմիական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային բեռնափոխադրող կազմակերպություններում կառավարչական հաշվառման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հաշվառման գործող մեխանիզմները՝ ներառյալ ծախսերի հաշվառումը, ինքնարժեքի ձևավորումը, եկամտաբերության գնահատումը և օպերատիվ կառավարման տեղեկատվական ապահովումը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը կազմակերպությունների մրցունակության և ֆինանսական կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լոգիստիկ գործընթացների հաշվառման առանձնահատկություններին, միջազգային բեռնափոխադրումների ոլորտի ռիսկերի գնահատմանը, ինչպես նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին կառավարչական որոշումների որակի բարձրացման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը քննարկում է նաև միջազգային փորձի լավագույն օրինակները՝ առաջարկելով դրանց ադապտացման հնարավորությունները ՀՀ պայմաններում։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել կառավարչական հաշվառման համակարգերի բարելավմանը և կազմակերպությունների արդյունավետ կառավարմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում լիզինգի կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով գյուղատնտեսության ֆինանսավորման ժամանակակից մեխանիզմների դերը տեխնիկական վերազինման, արտադրողականության բարձրացման և գյուղական տնտեսությունների կայուն զարգացման գործընթացներում։ Գրքում վերլուծվում է լիզինգի էությունը որպես ֆինանսական գործիք, դրա իրավական և տնտեսական հիմքերը, ինչպես նաև կիրառման առանձնահատկությունները գյուղատնտեսական ոլորտում՝ հատկապես փոքր և միջին տնտեսությունների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղտեխնիկայի և սարքավորումների լիզինգի արդյունավետությանը, պայմանագրային հարաբերությունների ձևավորմանը, տոկոսադրույքների և վճարային պայմանների ազդեցությանը գյուղացիական տնտեսությունների ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պետական աջակցության ծրագրերը, սուբսիդավորման մեխանիզմները և միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի ագրարային համակարգում։ Վերլուծվում են այն հիմնական խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են լիզինգի լայն տարածումը՝ ներառյալ ֆինանսական ռիսկերը, ապահովագրական մեխանիզմների թերի զարգացումը և շուկայի ինստիտուցիոնալ սահմանափակումները։ Գրքի նպատակն է առաջարկել լուծումներ, որոնք կնպաստեն լիզինգի ինստիտուտի արդյունավետ կիրառմանը և ագրարային ոլորտի տեխնոլոգիական արդիականացման արագացմանը։