ՀՀ գյուղատնտեսության ոլորտի բյուջետային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները

Informatics

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անլար սենսորային ցանցերի արդյունավետության բարձրացմանը՝ էներգախնայող երթուղավորման մեթոդների կիրառման միջոցով։ Քննության են առնվում ցանցի հանգույցների սահմանափակ էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման, տվյալների փոխանցման կազմակերպման և շարժական հանգույցների սպասարկման հետ կապված հիմնական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երթուղիների օպտիմալ ընտրությանը, տվյալների փոխանցման ընթացքում էներգիայի սպառման նվազեցմանը և հանգույցների միջև բեռնվածության հավասարակշռմանը։ Վերլուծվում են շարժունակության պայմաններում ցանցի կառուցվածքի փոփոխությունները, կապի կայունության պահպանման հնարավորությունները և տվյալների փոխանցման հուսալիության վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են նաև երթուղավորման ալգորիթմների արդյունավետության գնահատման չափանիշները՝ հաշվի առնելով ցանցի կյանքի տևողությունը, էներգիայի սպառումը, հաղորդակցության ուշացումները և շարժական հանգույցների աշխատանքը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր կառավարման և երթուղավորման մոտեցումների կիրառելիությունը դինամիկ սենսորային միջավայրերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել համակարգչային ցանցերի, անլար հաղորդակցության, իրերի համացանցի և բաշխված համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ալկոհոլային խմիչքների շուկայի զարգացման և արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ալկոհոլային խմիչքների արտադրության և իրացման ոլորտի տնտեսական առանձնահատկություններն են, շուկայի զարգացման միտումները, մրցակցային միջավայրը և արտադրող կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ոլորտի ձևավորման և զարգացման վրա ազդող հիմնական տնտեսական գործոնները, ներքին պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, արտադրական ներուժի օգտագործման մակարդակը, գնային քաղաքականությունը և շուկայի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի ալկոհոլային խմիչքների արտադրության ավանդույթներին, տեղական հումքային բազայի օգտագործմանը, արտադրանքի տեսականու ընդլայնմանը և որակի բարձրացմանը՝ որպես ոլորտի մրցունակության ամրապնդման կարևոր նախապայմանների։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են արտադրության ինքնարժեքի նվազեցման, նյութական և էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման և արտադրական հզորությունների առավել արդյունավետ շահագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև շուկայավարման և իրացման համակարգերի զարգացումը, ապրանքանիշերի դիրքավորման, սպառողների պահանջարկի ուսումնասիրման և արտահանման շուկաների ընդլայնման նշանակությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, հարկային և մաքսային քաղաքականության, ոլորտի համար սահմանվող նորմատիվ պահանջների և դրանց տնտեսական ազդեցության հարցերին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են միջազգային շուկաներում հայկական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները, արտահանման ներուժի օգտագործումը և արտաքին շուկաների պահանջներին համապատասխան արտադրանքի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ շահութաբերության, ծախսերի, արտադրողականության, ներդրումների արդյունավետության և այլ տնտեսական ցուցանիշների միջոցով։ Առաջարկվող մոտեցումները միտված են արտադրական և կառավարչական գործընթացների կատարելագործմանը, մրցունակության բարձրացմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ոլորտի կայուն տնտեսական զարգացմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել ալկոհոլային խմիչքների արտադրությամբ և իրացմամբ զբաղվող կազմակերպությունների ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրոբիզնեսի և սննդի արդյունաբերության մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, ոլորտային կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու հիմնական սկզբունքները-ը մեթոդաբանական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գիտական հետազոտություն իրականացնելու հիմնական կանոնները, փուլերը և կազմակերպման տրամաբանությունը՝ ընդգծելով գիտական աշխատանքի համակարգված և ապացուցողական բնույթը, աշխատությունում մանրամասն բացատրվում են հետազոտության հիմնական սկզբունքները՝ խնդիրի ճիշտ ձևակերպում, վարկածի կառուցում, գիտական աղբյուրների ընտրություն և վերլուծություն, տվյալների հավաքագրում, մշակման մեթոդների կիրառում և արդյունքների մեկնաբանում, միաժամանակ ներկայացվում են հետազոտության էթիկական պահանջները՝ օբյեկտիվություն, ճշգրտություն, ակադեմիական ազնվություն և կրկնելիություն ապահովելու անհրաժեշտությունը, աշխատությունը նաև անդրադառնում է տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումների կիրառմանը՝ որակական և քանակական վերլուծություններ, համեմատական և փորձարարական մեթոդներ, ինչպես նաև գիտական աշխատանքի կառուցվածքային պահանջներին՝ ներածություն, մեթոդաբանություն, արդյունքներ և եզրակացություններ, նպատակ ունենալով ձևավորել համակարգված մտածողություն և գիտական հետազոտություն կատարելու գործնական հմտություններ։

Psychology

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ուսանողների վրա ապատեղեկատվության սոցիալ-հոգեբանական բացասական ազդեցության ուսումնասիրությանը և դրա կանխարգելման արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրն է, որ թվային հաղորդակցության և սոցիալական ցանցերի լայն տարածման պայմաններում երիտասարդները մեծ ծավալի տեղեկատվություն են ստանում տարբեր և հաճախ ոչ վերահսկվող աղբյուրներից, ինչի հետևանքով կեղծ, մոլորեցնող կամ դիտավորյալ խեղաթյուրված տեղեկատվությունը կարող է ներգործել նրանց ընկալումների, համոզմունքների, հուզական վիճակի, վարքագծային դիրքորոշումների և սոցիալական հարաբերությունների վրա։ Ապատեղեկատվության ազդեցությունը հատկապես կարևոր է ուսումնասիրել ուսանողների շրջանում, քանի որ նրանք ակտիվորեն օգտվում են թվային հարթակներից, միաժամանակ գտնվում են աշխարհայացքի, մասնագիտական ինքնության և սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման փուլում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապատեղեկատվության նկատմամբ ուսանողների ընկալունակության վրա ազդող սոցիալ-հոգեբանական գործոնները, այդ թվում՝ տեղեկատվության աղբյուրի նկատմամբ վստահությունը, նախնական համոզմունքները, քննադատական մտածողության մակարդակը, խմբային պատկանելությունը, սոցիալական ազդեցությունը և հուզական արձագանքները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով կեղծ կամ խեղաթյուրված տեղեկատվությունը տարածվում է և ձեռք բերում հավաստիության տեսք՝ կրկնվող հաղորդագրությունների, հեղինակավոր անձանց անունների օգտագործման, վախի կամ զայրույթի առաջացման, սենսացիոն վերնագրերի և խմբային կարծիքի ազդեցության միջոցով։ Ապատեղեկատվության սոցիալ-հոգեբանական դեստրուկտիվ ազդեցությունը կարող է դրսևորվել իրականության սխալ ընկալմամբ, անհիմն վախերի և տագնապի առաջացմամբ, հասարակական բևեռացման խորացմամբ, անվստահության տարածմամբ, ագրեսիվ կամ հակասոցիալական վարքագծի խթանմամբ և սոցիալական կապերի թուլացմամբ։ Հայաստանի պայմաններում խնդիրը կարող է ունենալ նաև առանձնահատուկ նշանակություն՝ կապված հասարակական և քաղաքական զգայուն թեմաների շուրջ տեղեկատվական հոսքերի ինտենսիվության, ճգնաժամային իրավիճակների և սոցիալական ցանցերում արագ տարածվող բովանդակության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ուսանողների տեղեկատվական վարքագծի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու, թե ինչ աղբյուրներից են նրանք ստանում տեղեկությունները, որքան հաճախ են ստուգում դրանց հավաստիությունը, ինչ չափանիշներով են տարբերակում վստահելի և անվստահելի հաղորդագրությունները և ինչ դեր են տալիս իրենց սոցիալական շրջապատի կարծիքին։ Կարող են կիրառվել հարցաթերթային, սոցիալ-հոգեբանական, համեմատական և վիճակագրական մեթոդներ՝ տարբեր խմբերի տեղեկատվական վարքագիծը և ապատեղեկատվության նկատմամբ դիմադրողականությունը գնահատելու համար։ Կանխարգելման տեսանկյունից աշխատանքը կարևորում է մեդիագրագիտության և տեղեկատվական գրագիտության զարգացումը, քանի որ ուսանողների՝ աղբյուրները քննադատաբար գնահատելու, փաստերը ստուգելու և մանիպուլյատիվ բովանդակությունը ճանաչելու կարողությունները կարող են նվազեցնել ապատեղեկատվության ազդեցությունը։ Կրթական միջավայրում արդյունավետ կանխարգելումը կարող է ներառել փաստերի ստուգման հմտությունների ուսուցում, աղբյուրների համեմատական վերլուծություն, թվային անվտանգության վերաբերյալ իրազեկում, տրամաբանական սխալների և մանիպուլյացիոն տեխնիկաների ճանաչում, ինչպես նաև պատասխանատու տեղեկատվական վարքագծի ձևավորում։ Կարևոր է նաև հոգեբանական բաղադրիչը․ անհրաժեշտ է զարգացնել ոչ միայն տեղեկատվությունը ստուգելու տեխնիկական կարողությունները, այլև սեփական հուզական արձագանքները վերահսկելու և ուժեղ հույզեր առաջացնող տեղեկատվությանը քննադատաբար մոտենալու հմտությունները։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել բուհերում մեդիագրագիտության և կանխարգելիչ կրթական ծրագրերի մշակման, ուսանողների տեղեկատվական դիմակայունության բարձրացման և ապատեղեկատվության տարածման սոցիալական հետևանքների նվազեցման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն որպես տեղեկատվական կամ տեխնոլոգիական, այլև որպես սոցիալ-հոգեբանական և կրթական հիմնախնդիր՝ կարևորելով ուսանողների քննադատական մտածողության, մեդիագրագիտության, տեղեկատվական ինքնապաշտպանության և հոգեբանական դիմակայունության զարգացումը՝ ապատեղեկատվության վնասակար ազդեցությունը կանխելու նպատակով։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագությամբ հաշվողական միջավայրերում բաշխված մուլտիմեդիա կիրառությունների վերլուծության, նախագծման և իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ծրագրային և ցանցային մեխանիզմները, որոնք անհրաժեշտ են ձայնային, տեսողական, գրաֆիկական և այլ տեսակի մուլտիմեդիա տվյալների արդյունավետ մշակման, փոխանցման ու համաժամացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաշխված համակարգերի ճարտարապետությանը, որտեղ տարբեր հաշվողական հանգույցներ և ծրագրային բաղադրիչներ համագործակցում են միասնական կիրառության շրջանակում՝ տվյալների փոխանակումն իրականացնելով բարձր արագությամբ հաղորդակցական ցանցերի միջոցով։ Քննվում են մեծ ծավալի տեղեկատվական հոսքերի փոխանցման ժամանակ առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ թողունակության սահմանափակումները, փոխանցման ուշացումները, տվյալների կորստի հավանականությունը, ցանցային ծանրաբեռնվածությունը և տարբեր մուլտիմեդիա հոսքերի ժամանակային համաձայնեցման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է իրական ժամանակում աշխատող կիրառությունների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ ձայնի և տեսանյութի փոխանցման դեպքում նույնիսկ փոքր ուշացումները կամ տվյալների անհամաչափ ստացումը կարող են ազդել ծառայության ընդհանուր որակի վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են համեմատվել տվյալների բաշխման, պահպանման և մշակման տարբեր ճարտարապետական մոտեցումներ՝ գնահատելով դրանց արտադրողականությունը, մասշտաբայնությունը և հուսալիությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ծրագրային բաղադրիչների միջև հաղորդակցությանը, ցանցային արձանագրությունների ընտրությանը, հաշվողական ռեսուրսների բաշխմանը և համակարգի տարբեր հանգույցների աշխատանքի համակարգմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև տվյալների սեղմման և հոսքային փոխանցման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել ցանցային ռեսուրսների ծանրաբեռնվածությունը՝ պահպանելով մուլտիմեդիա բովանդակության անհրաժեշտ որակը։ Համակարգերի արդյունավետության գնահատման ընթացքում կարող են կիրառվել թողունակության, արձագանքման ժամանակի, մշակման արագության և միաժամանակ սպասարկվող հոսքերի քանակի հետ կապված ցուցանիշներ։ Տեսական վերլուծության, ծրագրային մոդելավորման և փորձարարական իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տեխնիկական լուծումների առավելություններն ու սահմանափակումները և մշակելու բաշխված մուլտիմեդիա համակարգերի աշխատանքի օպտիմալացման մոտեցումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տեսահաղորդակցության, հեռավար ուսուցման, ցանցային մեդիա ծառայությունների, ինտերակտիվ համակարգերի և իրական ժամանակում տվյալների մշակման այլ ծրագրային լուծումների նախագծման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել համակարգչային գիտության, բաշխված համակարգերի, համակարգչային ցանցերի, մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաների և ծրագրային համակարգերի նախագծման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Technology

Գիրքը նվիրված է գերմեծ ինտեգրալ սխեմաների պարամետրերի բարձր ճշտությամբ չափման ավտոմատացված համակարգերի մշակման, նախագծման և հետազոտման խնդիրներին։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքերի վերահսկման և փորձարկման մեթոդները, չափման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ճշգրտության ապահովման սկզբունքները և տվյալների մշակման տեխնոլոգիաները։ Քննարկվում են ավտոմատացված չափիչ համալիրների նախագծման մոտեցումները, չափման սխալների նվազեցման եղանակները, սարքավորումների օպտիմալացման մեթոդները և ինտեգրալ սխեմաների տեխնիկական բնութագրերի գնահատման գործընթացները։ Ներկայացվում են տեսական և գործնական լուծումներ, որոնք նպաստում են բարձր հուսալիությամբ էլեկտրոնային համակարգերի մշակմանը, արտադրական վերահսկողության կատարելագործմանը և միկրոէլեկտրոնային տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել էլեկտրոնիկայի, միկրոէլեկտրոնիկայի, չափիչ տեխնիկայի և ավտոմատ կառավարման համակարգերի մասնագետների, ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար։