ՀՀ հարկային քաղաքականության վերլուծությունը և զարգացման ուղիները (Շիրակի մարզի օրինակով)

Биология

Աշխատությունը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի սուր ձևի ժամանակ արյան մակարդման համակարգում առաջացող ախտաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Աֆրիկյան խոզերի ժանտախտը որպես ծանր վիրուսային վարակ, որի սուր ընթացքը կարող է ուղեկցվել համակարգային բորբոքային և անոթային խանգարումներով, հեմոռագիկ երևույթներով և կենդանու արագ ընդհանուր վիճակի վատթարացմամբ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հեմոստազի համակարգն է՝ արյան մակարդման, հակամակարդիչ և ֆիբրինոլիզի գործընթացների փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև վարակի ընթացքում դրանց հավասարակշռության խախտման մեխանիզմները։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն է տրվում մակարդման համակարգի տարբեր օղակների փոփոխությունների բացահայտմանը և դրանց համադրմանը հիվանդության կլինիկական ու ախտաբանաանատոմիական դրսևորումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթներին, որոնք կարող են նպաստել արյունահոսությունների և բազմաթիվ օրգաններում արյունազեղումների առաջացմանը, ինչպես նաև միկրոշրջանառության խանգարմանը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում են մակարդման գործոնների ակտիվության փոփոխությունները, թրոմբոցիտային և պլազմային հեմոստազի առանձնահատկությունները, ֆիբրինոլիտիկ գործընթացները և հնարավոր սպառման կոագուլոպաթիկ խանգարումները։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից է նաև ախտաբանական փոփոխությունների և հիվանդության ծանրության միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակի պաթոգենեզի մասին։ Աֆրիկյան խոզերի ժանտախտը բնորոշվում է բարձր մահացությամբ և համակարգային ախտահարումներով, իսկ սուր ձևի դեպքում հեմոռագիկ փոփոխությունները հիվանդության կարևոր ախտաբանական հատկանիշներից են։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել անասնաբուժական վիրուսաբանության, ախտաֆիզիոլոգիայի, հեմատոլոգիայի և անասնաբուժական պաթոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ հեմոստազի խանգարումների ուսումնասիրությունը լրացնում է հիվանդության զարգացման մեխանիզմների վերաբերյալ գիտելիքները և կարող է նշանակություն ունենալ ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործման համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Ա. Վ. Ակոպյանի թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիրն է՝ կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման համար, «Մոլեկուլային և բջջային կենսաբանություն» մասնագիտությամբ։ Այն հրատարակվել է Երևանում 2017 թվականին, ունի 22 էջ և ներառում է նաև անգլերեն ու հայերեն ամփոփումներ։

Религия

Սույն հրատարակությունը քրիստոնեական աղոթական գրականության փոքրածավալ, ուսուցողական և հոգևոր-դաստիարակչական բնույթի ժողովածու է, որը նախատեսված է շաբաթվա յուրաքանչյուր օրվա համար առանձին աղոթքների ընթերցանության և անձնական նվիրումի կազմակերպման համար։ Գրքի հիմնական նպատակն է հավատացյալին ապահովել ամենօրյա աղոթական կյանքի համար անհրաժեշտ հոգևոր նյութով՝ աղոթքը դարձնելով նրա առօրյայի կանոնավոր և գիտակցված մասը։ Շաբաթվա օրերի հաջորդականությամբ աղոթքների կազմակերպումը արտահայտում է քրիստոնեական հոգևոր ավանդության մեջ ժամանակի սրբագործման գաղափարը, ըստ որի՝ մարդու յուրաքանչյուր օրը կարող է վերածվել Աստծո հետ հաղորդակցության, ինքնաքննության, երախտագիտության և հոգևոր զորացման առիթի։ Աղոթքը քրիստոնեական հավատքի կարևորագույն արտահայտություններից է, որի միջոցով մարդը դիմում է Աստծուն՝ ներկայացնելով իր խնդրանքները, գոհունակությունը, ապաշխարությունը, հույսերն ու հոգևոր ձգտումները։ Այն ոչ միայն պաշտամունքային գործողություն է, այլև ներքին կյանքի կազմակերպման միջոց, որը նպաստում է հավատքի ամրապնդմանը, խղճի մաքրագործմանը և բարոյական արժեքների գիտակցմանը։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածության հիմքում ընկած է շաբաթվա յուրաքանչյուր օրվա հոգևոր իմաստավորման սկզբունքը։ Երկուշաբթիից մինչև կիրակի օրերի համար նախատեսված աղոթական ընթերցումները հնարավորություն են տալիս հավատացյալին իր ամենօրյա զբաղմունքների ընթացքում պահպանելու հոգևոր կենտրոնացումը և քրիստոնեական արժեքների նկատմամբ հետևողական վերաբերմունքը։ Ամենօրյա աղոթքի միջոցով մարդը կարող է արտահայտել իր երախտագիտությունը կյանքի և աստվածային շնորհների համար, խնդրել իմաստություն ու առաջնորդություն, ուժ՝ դժվարությունները հաղթահարելու, համբերություն՝ փորձությունների ժամանակ, և ներողամտություն՝ սեփական սխալների ու մեղքերի համար։ Այսպիսի աղոթական ավանդույթը նպաստում է մարդու ներքին հավասարակշռության ձևավորմանը և նրա անձնական կյանքի կապակցմանը քրիստոնեական բարոյական սկզբունքների հետ։ Ժողովածուի հոգևոր գաղափարական առանցքը հավատքի, հույսի, սիրո, խոնարհության, ապաշխարության և աստվածային ողորմածության արժեքներն են։ Աղոթական խոսքը հավատացյալին հրավիրում է գիտակցելու սեփական մարդկային սահմանափակումները, ձգտելու բարոյական կատարելագործման և իր հարաբերությունները կառուցելու սիրո, արդարության ու գթասրտության սկզբունքներով։ Այն կարևորում է ոչ միայն անձնական հոգևոր փրկության ձգտումը, այլև մերձավորների բարօրության, խաղաղության և փոխադարձ սիրո համար աղոթելու անհրաժեշտությունը։ Այս առումով աղոթքը հանդես է գալիս որպես անհատական և համայնքային հոգևոր կյանքի միավորող միջոց։ Շաբաթվա օրերի համար առանձնացված աղոթքների համակարգը նաև դաստիարակչական նշանակություն ունի, քանի որ ձևավորում է կանոնավոր ընթերցանության սովորություն և հավատացյալին սովորեցնում հոգևոր կյանքին տրամադրել ամենօրյա ժամանակ։ Աղոթական պարբերականությունը նպաստում է ինքնաքննության և ինքնակատարելագործման շարունակական գործընթացին։ Յուրաքանչյուր նոր օր հնարավորություն է ընձեռում վերանայելու սեփական վարքը, գնահատելու անցած ժամանակը, գիտակցելու պարտականությունները և նորոգելու Աստծո հանդեպ հավատարմությունը։ Այս մոտեցումը աղոթքը դարձնում է ոչ միայն անձնական խնդրանքների արտահայտման, այլև հոգևոր կարգապահության ու բարոյական ինքնադաստիարակության կարևոր միջոց։ Գրական և կառուցվածքային առումով հրատարակությունը պատկանում է համառոտ աղոթագրքերի ժանրին։ Նման ժողովածուներին բնորոշ են պարզ, անմիջական և պաշտամունքային նպատակին համապատասխան շարադրանքը, աղոթքների թեմատիկ կամ ժամանակային դասավորությունը և գործնական կիրառության հարմարությունը։ Համառոտ ձևաչափը հնարավորություն է տալիս աղոթքները ներառելու առօրյա ընթերցանության մեջ՝ առանց բարդ նախապատրաստության կամ հատուկ պայմանների։ Աղոթական գրականության լեզվական առանձնահատկությունը պայմանավորված է դիմումի, խնդրանքի, գոհության և փառաբանության արտահայտչական ձևերով։ Դրանցում կարևոր նշանակություն ունեն անկեղծությունը, հոգևոր ապրումը և հավատացյալի անմիջական հաղորդակցությունը աստվածայինի հետ։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել ինչպես անհատական աղոթքի, այնպես էլ ընտանեկան և համայնքային հոգևոր ընթերցանության նպատակներին՝ նպաստելով աղոթական ավանդության պահպանմանն ու տարածմանը։ Հրատարակության պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է XIX դարի Կալկաթայի հայ համայնքի կրոնական, կրթական և տպագրական կյանքի առանձնահատկություններով։ Կալկաթան այդ ժամանակաշրջանում Հնդկաստանի հայկական համայնքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքի տպագրությունը կարևոր դեր ուներ ազգային լեզվի, գրականության և հոգևոր ինքնության պահպանման գործում։ Հայկական համայնքի կրոնական կյանքը սերտորեն կապված էր եկեղեցական ավանդությունների, քրիստոնեական կրթության և հայերեն գրավոր մշակույթի շարունակականության հետ։ Աղոթագրքերի հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ուներ հատկապես այն համայնքների համար, որոնք աշխարհագրորեն հեռու էին հայկական պատմական կենտրոններից և կարիք ունեին մայրենի լեզվով հոգևոր գրականության։ Մկրտող Միսոնարաց տպարանում լույս տեսած այս հրատարակությունը վկայում է Կալկաթայի հայերեն տպագրական գործունեության և հոգևոր գրքի նկատմամբ համայնքային պահանջարկի մասին։ Այն արտացոլում է հայ գրքի աշխարհագրական տարածվածությունը և հայկական հոգևոր մշակույթի պահպանմանն ուղղված ջանքերը Հնդկաստանի բազմամշակութային միջավայրում։ Այսպիսի գրքերի հրատարակումը նպաստում էր հայերեն աղոթական խոսքի փոխանցմանը հաջորդ սերունդներին, քրիստոնեական հավատքի պահպանմանը և համայնքի անդամների հոգևոր կապի ամրապնդմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, եկեղեցական պատմության, կրոնագիտության, հայ գրքի պատմության և հայկական սփյուռքի մշակութային ժառանգության ուսումնասիրողների համար։ Այն կարևոր նյութ է XIX դարի հայերեն աղոթագրական գրականության, Կալկաթայի հայկական համայնքի հոգևոր կյանքի և Հնդկաստանում հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է աղոթական կյանքի կազմակերպման գործնական նշանակությամբ և հոգևոր բովանդակության համընդհանուր բնույթով։ Այն կարող է հետաքրքրել քրիստոնեական աղոթագրքերով, հայ եկեղեցական գրականությամբ և հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Իր թեմատիկ ուղղվածությամբ հրատարակությունը ներկայացնում է ամենօրյա աղոթքը որպես հավատքի պահպանման, հոգևոր ինքնակազմակերպման և բարոյական կատարելագործման միջոց՝ ընդգծելով քրիստոնեական ավանդության մեջ ժամանակի, աղոթքի և մարդու ներաշխարհի ներդաշնակ կապը։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է հանրային բարիքների գնահատման հիմնական մոտեցումներին և դրանց կիրառությանը պետական քաղաքականության ձևավորման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են հանրային բարիքները՝ որպես ոչ բացառելի և ոչ մրցակցային բնույթի ապրանքներ ու ծառայություններ, որոնց արժեքը շուկայական մեխանիզմներով ամբողջությամբ չի արտահայտվում։ Հեղինակը անդրադառնում է գնահատման տարբեր մեթոդներին՝ շուկայական համարժեքների կիրառություն, ծախս-օգուտ վերլուծություն, պայմանական գնահատման մեթոդ (contingent valuation), հեդոնիկ գնագոյացում և փոխարինման ծախսերի մոտեցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգային ծառայությունների և շրջակա միջավայրի հանրային բարիքների գնահատման բարդություններին, ինչպես նաև ոչ շուկայական արժեքների չափման խնդիրներին։ Գրքում քննարկվում է նաև հանրային բարիքների գնահատման դերը պետական բյուջետավորման, ներդրումային ծրագրերի ընտրության և սոցիալական արդյունավետության բարձրացման գործում։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են այս գնահատումները նպաստում ավելի արդյունավետ հանրային քաղաքականության ձևավորմանը և ռեսուրսների ճիշտ բաշխմանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և կիրառական վերլուծությունները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, պետական ծառայողների, բնապահպանների և ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս գիրքը նախատեսված է ֆրանսերեն բառապաշարի ուսուցման համար՝ կառուցված երկխոսությունների միջոցով, որոնք օգնում են սովորողին բառերն ու արտահայտությունները տեսնել կենդանի հաղորդակցական միջավայրում։ Նյութը ներկայացված է թեմատիկ բաժիններով՝ առօրյա իրավիճակներ, ճանապարհորդություն, գնումներ, ուսում, աշխատանք և սոցիալական շփումներ, որտեղ յուրաքանչյուր երկխոսություն ծառայում է նոր բառապաշարի ամրապնդման և գործածության բնական ընկալման նպատակին։ Գրքում ընդգրկված են նաև բացատրություններ, թարգմանական նշումներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են լսողական, ընթերցողական և խոսակցական հմտությունների զարգացմանը։ Հեղինակը շեշտադրում է լեզվի գործնական կիրառությունը՝ օգնելով սովորողին աստիճանաբար հաղթահարել լեզվական արգելքները և ավելի ազատ արտահայտվել ֆրանսերենով։ Այս ձեռնարկը հատկապես օգտակար է սկսնակների և միջին մակարդակի սովորողների համար, ովքեր ցանկանում են արագ զարգացնել իրենց ակտիվ բառապաշարը և հաղորդակցվելու կարողությունները իրական իրավիճակների հիման վրա։

Журналистика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսական լրագրության ձևավորման, զարգացման և արդի վիճակի համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տնտեսական թեմաների լուսաբանման առանձնահատկությունները, լրագրողական մեթոդները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը, տնտեսական լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման և տնտեսական գործընթացների ընկալման գործում։ Հեղինակը համեմատում է տնտեսական լրագրության տարբեր մոտեցումներ, անդրադառնում է մասնագիտական չափանիշներին, տեղեկատվական աղբյուրների օգտագործմանը, լրագրողների մասնագիտական պատրաստվածության խնդիրներին և ոլորտի զարգացման հեռանկարներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև տնտեսական հաղորդակցության փոփոխվող պայմանները, թվային միջավայրի ազդեցությունը և տնտեսական տեղեկատվության ավելի արդյունավետ ներկայացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լրագրողների, տնտեսագետների, մեդիա հետազոտողների, ուսանողների և զանգվածային հաղորդակցության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է մարզիկների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանը հարմարվողական արձագանքների գնահատման գործում հորմոնային ցուցանիշների նշանակության ուսումնասիրությանը՝ բուսական ծագման ադապտոգենների ազդեցության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ֆիզիկական մարզումների ժամանակ օրգանիզմում տեղի ունեցող նյարդաէնդոկրին փոփոխություններն են և այն հնարավորությունները, որոնց միջոցով համապատասխան կենսաբանական մարկերները կարող են օգտագործվել ադապտացիոն գործընթացների օբյեկտիվ գնահատման համար։ Քննվում է ինտենսիվ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ազդեցությունը հորմոնային կարգավորման համակարգերի վրա՝ ուշադրություն դարձնելով սթրեսային արձագանքի, էներգետիկ նյութափոխանակության, վերականգնողական գործընթացների և ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի փոխկապակցվածությանը։ Բուսական ադապտոգենները դիտարկվում են որպես կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի աղբյուրներ, որոնց հնարավոր ազդեցությունը պահանջում է վերահսկվող և գիտականորեն հիմնավորված գնահատում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե հորմոնային ցուցանիշների փոփոխությունները որքանով կարող են ծառայել որպես ուսումնասիրվող ազդեցության արդյունավետության և օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքի մարկերներ։ Կարևորվում է տարբեր ցուցանիշների ոչ թե մեկուսացված, այլ համալիր մեկնաբանությունը, քանի որ դրանց մակարդակների վրա կարող են ազդել մարզման բնույթը և տևողությունը, վերականգնման ժամանակահատվածը, սննդային վիճակը, քնի առանձնահատկությունները և անհատական ֆիզիոլոգիական տարբերությունները։ Հետազոտության մեթոդաբանական հատվածում կարող են դիտարկվել փորձարարական և վերահսկիչ խմբերի տվյալների համեմատության, ժամանակային փոփոխությունների գնահատման և վիճակագրական վերլուծության մոտեցումները՝ հնարավոր ազդեցությունները բնական մարզումային փոփոխություններից տարբերակելու նպատակով։ Կարևոր խնդիր է նաև հորմոնային մարկերների զգայունության և տեղեկատվական արժեքի գնահատումը՝ պարզելու համար, թե դրանք որքանով են արտացոլում մարզիկների օրգանիզմում տեղի ունեցող իրական հարմարվողական գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը միավորում է սպորտային ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, էնդոկրինոլոգիայի և սպորտային բժշկության մոտեցումները՝ նպաստելով մարզումային ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ բուսական ծագումը ինքնին չի հաստատում որևէ նյութի արդյունավետությունը կամ անվտանգությունը, ուստի համապատասխան ազդեցությունների գնահատումը պետք է հիմնվի վերահսկվող գիտական տվյալների և կենսաբանական ցուցանիշների համակցված վերլուծության վրա։ Աշխատությունը կարող է գիտական նշանակություն ունենալ մարզիկների ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման, մարզումային հարմարվողականության ուսումնասիրության և սպորտային բժշկության մեջ կենսաբանական մարկերների կիրառման մեթոդաբանության զարգացման համար։