ՀՀ ՋՐԱՅԻՆ ՌԵՍՈՒՐՍՆԵՐ

Economics

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի հիմնախնդիրների և զարգացման հեռանկարների համեմատական վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության և Իրանի Իսլամական Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արժեթղթերի շուկայի տեսական հիմքերը, դրա կառուցվածքը, հիմնական գործիքները և շուկայի արդյունավետության չափորոշիչները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կորպորատիվ պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի շուկաների զարգացման առանձնահատկությունները երկու երկրների ֆինանսական համակարգերում՝ ընդգծելով կարգավորող միջավայրի, ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի և մակրոտնտեսական գործոնների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայի իրացվելիության, ներդրողների վստահության, տեղեկատվական թափանցիկության և կորպորատիվ կառավարման որակի խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև կապիտալի շուկաների զարգացման խոչընդոտները՝ ֆինանսական սահմանափակումներ, իրավական կարգավորման տարբերություններ և միջազգային ինտեգրման մակարդակ։ Հեղինակը առաջարկում է կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի զարգացման և արդյունավետության բարձրացման ուղիներ՝ ներառյալ կարգավորման բարեփոխումներ, ֆինանսական գործիքների դիվերսիֆիկացում և ներդրումային միջավայրի բարելավում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, շուկայի կարգավորողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է որոշ էլեկտրոակտիվ պոլիմերների սինթեզին և հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք-հատկություն կապերը և կիրառական ներուժը ժամանակակից նյութագիտության մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է պոլիմերացման հիմնական մեթոդները՝ քիմիական և էլեկտրաքիմիական սինթեզ, ինչպես նաև մոնոմերների ընտրության ազդեցությունը ստացված պոլիմերների էլեկտրահաղորդականության և կայունության վրա։ Գրքում դիտարկվում են պոլիանիլինի, պոլիպիրոլի և այլ կոնյուգացված համակարգերի հիման վրա ստացված նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և օքսիդացման-վերականգնման հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրահաղորդականության մեխանիզմներին՝ դոպինգի ազդեցությանը, լիցքի տեղափոխման գործընթացներին և պոլիմերային շղթաների կոնֆորմացիոն փոփոխություններին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև փորձարարական հետազոտություններ՝ օգտագործելով սպեկտրոսկոպիկ, էլեկտրաքիմիական և թերմոանալիտիկ մեթոդներ՝ նյութերի բնութագրման համար։ Աշխատությունը քննարկում է էլեկտրոակտիվ պոլիմերների կիրառությունները սենսորներում, էներգիայի կուտակման սարքերում և խելացի նյութերում՝ ընդգծելով դրանց տեխնոլոգիական նշանակությունը։ Այն օգտակար է քիմիկների, նյութագետների և էլեկտրոնային նյութերի հետազոտմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Economics

Այս գիրքը նվիրված է արտադրական կազմակերպությունների վարկունակության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտի օրինակով։ Աշխատանքում վերլուծվում են կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման մեթոդները, վարկունակության որոշման չափանիշները, վարկային ռիսկերի գնահատման մոտեցումները և ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Գրքում ուսումնասիրվում են արտադրական կազմակերպությունների վճարունակության, իրացվելիության, շահութաբերության և գործարար ակտիվության ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները բանկային վարկավորման գործընթացում։ Ներկայացվում են վարկունակության գնահատման կատարելագործման մեխանիզմներ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսական որոշումների հիմնավորվածությանը և կազմակերպությունների զարգացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և արտադրական կազմակերպությունների ֆինանսական կառավարմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Այս աշխատանքը նվիրված է ազնիվ մետաղների հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերի կատարելագործման ուղիների հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հանքարդյունաբերական գործընթացների արդյունավետությունը, անվտանգությունը և տնտեսական շահավետությունը։ Հետազոտության մեջ ստորգետնյա հանքարդյունաբերական համակարգերը դիտարկվում են որպես բարդ ինժեներատեխնիկական համալիրներ, որտեղ փոխկապակցված են հանքաքարի արդյունահանման տեխնոլոգիաները, հանքային զանգվածի կայունության ապահովումը, օդափոխության համակարգերը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքները։ Աշխատությունը վերլուծում է ազնիվ մետաղների՝ ոսկու, արծաթի և պլատինային խմբի տարրերի հանքավայրերի մշակման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց ցածր կոնցենտրացիաները և բարձր տնտեսական արժեքը, ինչը պահանջում է առավել ճշգրիտ և ընտրողական տեխնոլոգիական լուծումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորգետնյա մշակման համակարգերի կատարելագործման հիմնական ուղղություններին՝ ներառյալ հանքաքարի կորուստների նվազեցումը, նոսրացման մակարդակի վերահսկումը, հանքային զանգվածի կայունության մոդելավորումը և մեքենայացման ու ավտոմատացման մակարդակի բարձրացումը։ Միաժամանակ քննարկվում են նոր տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ թվային մոդելավորում, 3D երկրամեխանիկական վերլուծություն և ինտելեկտուալ կառավարման համակարգեր, որոնք թույլ են տալիս օպտիմալացնել արտադրական գործընթացները և նվազեցնել շահագործման ռիսկերը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ազնիվ մետաղների հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերի կատարելագործումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով երկրաբանական տվյալների խորքային վերլուծությունը, ինժեներական նորարարությունները և արտադրական գործընթացների թվայնացումը՝ հանքարդյունաբերության կայուն զարգացման նպատակով։

Other Subjects

Համախառն ազգային արդյունքը (ՀԱԱ) մակրոտնտեսական կարևոր ցուցանիշ է, որը արտահայտում է որոշակի ժամանակահատվածում տվյալ երկրի ռեզիդենտների կողմից արտադրված վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը՝ անկախ այն բանից, թե արտադրությունը կատարվել է երկրի ներսում, թե արտերկրում։ Այն օգտագործվում է երկրի տնտեսական ակտիվության, արտադրողականության և բնակչության տնտեսական կարողությունների գնահատման համար։ ՀԱԱ-ն նման է համախառն ներքին արդյունքին (ՀՆԱ), սակայն հիմնական տարբերությունն այն է, որ ՀՆԱ-ն հաշվի է առնում միայն երկրի տարածքում ստեղծված արտադրանքը, իսկ ՀԱԱ-ն՝ նաև արտերկրում աշխատող երկրի քաղաքացիների կողմից ստացված եկամուտները՝ հանելով օտարերկրացիների կողմից երկրի ներսում ստացված եկամուտները։ Այսինքն՝ ՀԱԱ = ՀՆԱ + արտերկրից ստացված եկամուտներ − արտերկիր փոխանցված եկամուտներ։ ՀԱԱ-ի հաշվարկման հիմնական եղանակները երեքն են՝ արտադրական, եկամտային և ծախսային մոտեցումները։ Արտադրական եղանակով ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է՝ գումարելով տնտեսության բոլոր ոլորտներում ստեղծված ավելացված արժեքը՝ խուսափելով կրկնահաշվարկից։ Եկամտային մոտեցմամբ հաշվի են առնվում բոլոր եկամուտները, որոնք ստեղծվել են արտադրության գործընթացում՝ աշխատավարձերը, շահույթը, տոկոսները և վարձակալական եկամուտները։ Ծախսային մոտեցմամբ ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է որպես վերջնական ապրանքների և ծառայությունների վրա կատարված բոլոր ծախսերի գումար՝ ներառյալ սպառումը, ներդրումները, պետական ծախսերը և զուտ արտահանումը։ Այս երեք մոտեցումները տեսականորեն պետք է ապահովեն նույն արդյունքը, քանի որ դրանք արտացոլում են նույն տնտեսական գործընթացը տարբեր կողմերից։ ՀԱԱ-ի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս գնահատել երկրի տնտեսական հզորությունը, համեմատել տարբեր երկրների տնտեսական զարգացումը և մշակել տնտեսական քաղաքականություն։ Սակայն այս ցուցանիշն ունի նաև սահմանափակումներ, քանի որ չի արտացոլում եկամուտների բաշխումը, ոչ պաշտոնական տնտեսությունը և կյանքի որակի ոչ նյութական կողմերը։ Այսպիսով, համախառն ազգային արդյունքը հանդիսանում է երկրի տնտեսական գործունեության հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշներից մեկը, իսկ դրա հաշվարկման տարբեր եղանակները հնարավորություն են տալիս բազմակողմանիորեն գնահատել ազգային տնտեսության իրական վիճակը և զարգացման միտումները։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիաների փորձարարական ֆիզիկայի երկու փոխկապակցված ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ հադրոնային կալորիմետրերի լուսային արձագանքի բնութագրմանը և պրոտոնային բախումներում մյուոն–հակամյուոն զույգերի առաջացմամբ ուղեկցվող դիֆրակցիոն գործընթացների հետազոտմանը։ Առաջին ուղղության շրջանակում ուսումնասիրվում է մասնիկների էներգիայի չափման համար նախատեսված ծայրային հադրոնային կալորիմետրերի աշխատանքը։ Այս սարքերը կարևոր դեր ունեն բախումների ընթացքում առաջացող հադրոնների և հադրոնային շիթերի էներգիայի գրանցման ու վերականգնման գործընթացում։ Հետազոտության առանցքում կալորիմետրային համակարգում առաջացող լուսային ազդանշանի և մասնիկի փոխանցած էներգիայի միջև կապն է, ինչպես նաև դետեկտորի տարբեր հատվածներում արձագանքի համասեռության, կայունության և չափումների ճշգրտության գնահատումը։ Կարևորվում են կալիբրացման, լուսային ազդանշանի հավաքման և գրանցման, դետեկտորի բաղադրիչների աշխատանքային վիճակի վերահսկման և փորձարարական տվյալներում հնարավոր համակարգային շեղումների բացահայտման խնդիրները։ Կալորիմետրի լուսաելքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու էներգիայի վերականգնման որակը և կատարելագործելու մասնիկների նույնականացման ու իրադարձությունների վերակառուցման մեթոդները։ Հետազոտության երկրորդ ուղղությունը վերաբերում է դիֆրակցիոն ֆիզիկային և մասնավորապես այն իրադարձություններին, որոնցում ձևավորվում են հակադիր լիցքեր ունեցող մյուոնների զույգեր։ Նման գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու բարձր էներգիաների բախումներում ուժեղ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև ստուգելու մասնիկների առաջացման տեսական նկարագրությունները։ Մյուոնային վերջնական վիճակները փորձարարական տեսանկյունից կարևոր են, քանի որ մյուոնների հետագծերն ու իմպուլսները կարող են արդյունավետորեն վերականգնվել համապատասխան դետեկտորային համակարգերի միջոցով։ Քննվում են իրադարձությունների ընտրության, ֆոնային գործընթացների տարբերակման, կինեմատիկական բաշխումների և փորձարարական ընդունելիության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի իրական փորձարարական տվյալների և Monte Carlo մոդելավորման արդյունքների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեսական մոդելների համապատասխանությունը դիտարկվող երևույթներին և վերահսկելու դետեկտորի արձագանքի ազդեցությունը չափումների վրա։ Երկու ուղղությունների համադրումը ցույց է տալիս ժամանակակից մասնիկային ֆիզիկայի փորձերի առանձնահատկությունը, որտեղ ֆիզիկական երևույթների ճշգրիտ ուսումնասիրությունը անմիջականորեն կախված է դետեկտորների աշխատանքի մանրամասն ըմբռնումից, կալիբրացումից և տվյալների մշակման հուսալիությունից։ Աշխատությունը նպաստում է ինչպես կալորիմետրային համակարգերի բնութագրերի կատարելագործմանը, այնպես էլ բարձր էներգիաների բախումներում դիֆրակցիոն գործընթացների վերաբերյալ փորձարարական պատկերացումների խորացմանը։