ՀՀ ռազմական /պաշտպանության/ բյուջեն /ծախսերը/

Մանկական

Երեք խոզուկներ (փոքրիկներին) Հրատարակիչ - Պարմա-պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-99941-988-4-9

Այլ առարկաներ

800 ՄՎտ հզորությամբ ԿԷԿ-ի (կոնդենսացիոն էլեկտրակայան) նախագծումը ենթադրում է բարձր հզորության ջերմային էլեկտրակայանի համալիր ինժեներական համակարգի ձևավորում, որի հիմնական նպատակն է վառելիքի քիմիական էներգիան վերածել էլեկտրական էներգիայի՝ բարձր արդյունավետությամբ և կայուն աշխատանքային ռեժիմով։ Նման կայանի հիմքում սովորաբար կիրառվում է գոլորշային տուրբինային ցիկլ (Ռանկինի ցիկլ), որտեղ վառելիքի այրման արդյունքում ստացված ջերմությունը օգտագործվում է ջուրը գոլորշիացնելու համար, իսկ բարձր ճնշման գոլորշին պտտեցնում է տուրբինը, որը միացված է գեներատորին։ 800 ՄՎտ հզորությամբ կայանը սովորաբար կազմված է մի քանի էներգաբլոկներից (օրինակ՝ 2×400 ՄՎտ կամ 4×200 ՄՎտ սխեմա), ինչը բարձրացնում է հուսալիությունը և թույլ է տալիս իրականացնել փուլային շահագործում ու սպասարկում։ Որպես վառելիք կարող են օգտագործվել բնական գազ, ածուխ կամ մազութ, սակայն ժամանակակից նախագծերում առավել հաճախ նախընտրելի է բնական գազը՝ բարձր արդյունավետության և ցածր արտանետումների պատճառով։ Կայանի հիմնական ենթահամակարգերն են՝ կաթսայական բաժին (բոյլերներ), գոլորշային տուրբիններ, էլեկտրական գեներատորներ, կոնդենսացիոն համակարգ, սառեցման աշտարակներ, վառելիքի մատակարարման համակարգ, ավտոմատ կառավարման և պաշտպանական համակարգեր, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պաշտպանության սարքավորումներ՝ ծխագազերի մաքրման ֆիլտրեր և արտանետումների նվազեցման տեխնոլոգիաներ։ Նախագծման ընթացքում կարևոր են արդյունավետության (էլեկտրական ԿՊԴ), վառելիքի սպառման նվազեցման, ջերմային կորուստների կրճատման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հաշվարկները։ Բացի տեխնիկական լուծումներից, անհրաժեշտ է հաշվի առնել կայանի տեղադիրքը՝ վառելիքի աղբյուրներին և ջրային ռեսուրսներին մոտ լինելը, ինչպես նաև էլեկտրաէներգիայի սպառման կենտրոններին կապը՝ փոխանցման կորուստները նվազեցնելու համար։ Այսպիսի հզորության ԿԷԿ-ը սովորաբար ունի ռազմավարական նշանակություն ազգային էներգետիկ համակարգում՝ ապահովելով բազային էլեկտրաէներգիայի արտադրություն և կայունություն ցանցում։

Տնտեսագիտություն

Անընդհատ (համատարած) քրոնոմետրաժը աշխատանքային ժամանակի ուսումնասիրման մեթոդ է, որի միջոցով չափվում և գրանցվում է արտադրական գործընթացի բոլոր գործողությունների տևողությունը՝ առանց ընդհատումների ամբողջ աշխատանքային ցիկլի ընթացքում։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ դիտարկվում է աշխատանքի ընթացքը սկզբից մինչև վերջ, և յուրաքանչյուր գործողության ժամանակը ֆիքսվում է շարունակական ձևով՝ ապահովելով ամբողջական պատկեր աշխատանքային գործընթացի մասին։ Այս մեթոդը թույլ է տալիս բացահայտել աշխատանքի կառուցվածքը, առանձին գործողությունների տևողությունը, ինչպես նաև արտադրողականության վրա ազդող գործոնները։ Անընդհատ քրոնոմետրաժը հատկապես կիրառվում է բարդ արտադրական գործընթացներում, որտեղ կարևոր է յուրաքանչյուր փուլում ժամանակի ճիշտ հաշվարկը և կորուստների հայտնաբերումը։ Այն հնարավորություն է տալիս վերլուծել աշխատանքի արդյունավետությունը, գտնել ավելորդ ժամանակային ծախսերը և բարելավել արտադրական կազմակերպումը։ Քրոնոմետրաժի տվյալները օգտագործվում են նաև աշխատանքի նորմավորման համար՝ սահմանելու աշխատանքի կատարման օպտիմալ ժամանակային չափանիշներ։ Մեթոդի առավելություններից են ճշգրիտ տվյալների ստացումը և գործընթացի ամբողջական վերահսկումը, սակայն այն պահանջում է մանրակրկիտ դիտարկում և կարող է լինել ժամանակատար։ Այսպիսով, անընդհատ քրոնոմետրաժը կարևոր գործիք է աշխատանքի կազմակերպման և արտադրողականության բարձրացման համար, քանի որ այն օգնում է գիտական հիմքով գնահատել և օպտիմալացնել աշխատանքային գործընթացները։

Կենսագրություն

«Թումանյանական հանրագիտակ» (Գառնիկ Շախկյան) կարևոր աշխատություն է՝ նվիրված Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգությանը։ Գիրքը համակարգված կերպով ներկայացնում է Թումանյանի աշխարհը՝ նրա ստեղծագործությունները, հերոսներին և թեմաները։ Հեղինակը նպատակ ունի ընթերցողին օգնել ավելի հեշտ հասկանալ Թումանյանի արվեստը և նրա ազդեցությունը հայ գրականության վրա։ Այս հանրագիտարանը օգտակար է ինչպես աշակերտների, այնպես էլ ուսուցիչների և գրականության սիրահարների համար։ Տեքստը համառոտ, պարզ և հասկանալի է՝ առանց ավելորդ բարդությունների։ Յուրաքանչյուր թեմա բացատրվում է հակիրճ, բայց ամբողջական՝ օրինակներով և մեկնաբանություններով։ Գրքում ընդգրկված են նաև Թումանյանի կարճ կենսագրական տվյալներ և նրա ստեղծագործական ճանապարհի հիմնական փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա սոցիալական, ազգային և մանկավարժական գաղափարներին։ «Թումանյանական հանրագիտակ»-ը թույլ է տալիս արագ գտնել տեղեկատվություն՝ առանց երկար հոդվածներ կարդալու։ Այս աշխատությունը կարևոր է հայկական մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ Թումանյանը համարվում է ազգային ոգու խորհրդանիշ։ Գիրքը ամրացնում է ընթերցողի գիտելիքները և օգնում տեսնել Թումանյանին ոչ միայն որպես հեքիաթասաց, այլ նաև որպես փիլիսոփա և հասարակական մտավորական։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-75-447-5

Այլ առարկաներ

Կենսագործունեության անվտանգություն բաժինը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հիմնարար սկզբունքները՝ տարբեր վտանգավոր իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է գիտելիքների և գործնական հմտությունների ամբողջություն, որոնք անհրաժեշտ են անվտանգ վարքագիծ ձևավորելու համար ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ արտակարգ իրավիճակներում։ Այս բաժինը նպատակ ունի սովորեցնել մարդկանց ճանաչել վտանգները, կանխել դրանց առաջացումը և ճիշտ արձագանքել տարբեր ռիսկային իրավիճակներում՝ նվազեցնելով վնասների հավանականությունը։ Կենսագործունեության անվտանգության մեջ ուսումնասիրվում են հիմնական վտանգների տեսակները՝ բնական (երկրաշարժ, ջրհեղեղ, սողանք), տեխնածին (հրդեհներ, քիմիական վթարներ, արդյունաբերական աղետներ), ինչպես նաև սոցիալական և կենցաղային վտանգներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հրդեհային անվտանգության կանոնները, էլեկտրական սարքավորումների անվտանգ օգտագործումը, ճանապարհային երթևեկության կանոնները և առաջին օգնության հիմունքները։ Բաժինը նաև ընդգծում է առողջ ապրելակերպի նշանակությունը՝ ներառելով ճիշտ սնունդ, հիգիենա, ֆիզիկական ակտիվություն և վնասակար սովորություններից խուսափում, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու անվտանգության և առողջության վրա։ Ժամանակակից պայմաններում մեծ նշանակություն ունի տեղեկատվական անվտանգությունը և տեխնոլոգիական ռիսկերի կառավարումը, քանի որ նոր տեխնոլոգիաները նույնպես կարող են վտանգներ ստեղծել։ Կենսագործունեության անվտանգության ուսուցումը նպաստում է պատասխանատու վարքագծի ձևավորմանը, հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ որոշումներ կայացնելու ունակության զարգացմանը։

Կրոն

Իսլամի հիմնադիրը համարվում է Prophet Muhammad-ը, որը 7-րդ դարում Արաբական թերակղզում տարածեց իսլամական ուսմունքը և ձևավորեց նոր միաստվածական կրոնական համակարգ։ Նրա ուսմունքի հիմքում ընկած է մեկ Աստծու՝ Ալլահի հավատքը և այն գաղափարը, որ նա վերջին մարգարեն է, ում միջոցով փոխանցվել է Աստծո հայտնությունը մարդկությանը՝ Ղուրանի տեսքով։ Մուհամմադի գործունեությունը սկզբում հանդիպել է դիմադրության Մեքքայում, սակայն հետագայում նա ստեղծել է կրոնական և քաղաքական համայնք՝ Մեդինայում, որը դարձել է իսլամական պետության հիմքը։ Նրա մահից հետո իսլամը արագ տարածվել է Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և այլ տարածաշրջաններում՝ դառնալով աշխարհի խոշորագույն կրոններից մեկը։