ՀՀ տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրները «Աճի բևեռներ և կենտրոններ» հայեցակարգի համատեքստում

Մաթեմատիկա

Теория линейных экономических моделей աշխատությունը կիրառական տնտեսագիտության և մաթեմատիկական մոդելավորման կարևոր ուղղության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է տնտեսության երևույթների նկարագրման համար օգտագործվող գծային մոդելների տեսական հիմքերը և կիրառությունները, այն բացատրում է, թե ինչպես կարելի է տնտեսական համակարգերը ներկայացնել գծային հավասարումների և մատրիցային կառուցվածքների միջոցով՝ վերլուծելով արտադրության, սպառման, փոխանակման և ռեսուրսների բաշխման գործընթացները, գիրքը անդրադառնում է Լեոնտևի input-output մոդելներին, հավասարակշռության վիճակների ուսումնասիրությանը, գների և արտադրության միջև կապերին, ինչպես նաև օպտիմալ բաշխման խնդիրներին սահմանափակ ռեսուրսների պայմաններում, միաժամանակ ներկայացնելով լուծման մաթեմատիկական մեթոդներ և հաշվարկային օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ տնտեսական համակարգերի կառուցվածքային կախվածությունները և կանխատեսել դրանց վարքը տարբեր պայմաններում, ինչը այն դարձնում է կարևոր գործիք տնտեսագիտական վերլուծության և տնտեսական քաղաքականության մոդելավորման համար։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Նար-Դոսի (Միքայել Հովհաննիսյան) ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ընդգրկելով նրա լավագույն վեպերն ու պատմվածքները։ Գրողի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում քաղաքային կյանքի սոցիալական խնդիրները, մարդու հոգեբանական ապրումները և բարոյական ընտրությունների բարդությունը։ Նար-Դոսը վարպետորեն պատկերում է XIX–XX դարերի Թիֆլիսի հասարակական միջավայրը՝ իր սոցիալական հակասություններով, աղքատության և բարեկեցության բախումներով։ Նրա արձակը առանձնանում է հոգեբանական խորությամբ, իրականության մանրակրկիտ նկարագրությամբ և մարդկային ճակատագրերի դրամատիկ զարգացմամբ։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ հայ ռեալիստական արձակի կարևորագույն էջերին և գնահատել Նար-Դոսի ներդրումը ազգային գրականության զարգացման գործում։

Կենսագրություն

«Առանց թույլտվության» Ալեքսիս Օհանյանի գիրքն ուսումնասիրում է այն թեմաները, որոնք կապված են անձնային ազատության, ինքնուրույնության և հասարակական ճնշումների հետ։ Գրքի հիմնական գաղափարը այն է, որ մարդը հաճախ ապրում է «տրված կանոններով», սակայն իրական կյանքի իմաստը բացահայտվում է այն ժամանակ, երբ նա սկսում է ինքնուրույն ընտրել ու գործել՝ առանց ուրիշների թույլտվության։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր մարդկանց կերպարներ, որոնք փորձում են գտնել իրենց տեղը՝ դառնում են կամ անկախ, կամ հայտնվում են ներքին հակասությունների մեջ։ Հեղինակը պատկերում է նաև այն իրավիճակները, երբ հասարակությունը, ընտանիքը կամ մոտ մարդիկ փորձում են սահմանել մարդու կյանքը՝ ինչպես պետք է ապրի, ինչ պետք է մտածի, ինչ պետք է զգա։ «Առանց թույլտվության» ընթերցողը հաճախ է զգում, որ գրքի հերոսները շատ նման են իրեն, որովհետև բոլորի կյանքում կան պահեր, երբ անհրաժեշտ է ընդունել պատասխանատվություն և դուրս գալ սահմանափակումներից։ Գիրքը հուզիչ է, քանի որ խոսում է նաև սիրո, հավատարմության, ընտրության և ինքնաճանաչման մասին։ Այն ցույց է տալիս, որ ազատությունը ոչ միայն իրավունք է, այլև բարդ պարտավորություն։ Այս ստեղծագործությունը կարող է լինել մոտիվացնող՝ հատկապես նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ազատվել խոչընդոտներից և սկսեն ապրել իրենց իրական ցանկություններով ու նպատակներով։ Հրատարակիչ - Կարապպ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9195-9-1

Քաղաքագիտություն

Գրքում ներկայացվում են պետական կառավարման կազմակերպման տեսական հիմքերը, պետական մարմինների կառուցվածքը, նրանց իրավասություններն ու գործունեության կարգը։ Ներկայացվում է նաև մունիցիպալ կառավարման համակարգի հիմնական գործառույթները՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերը և բնակչության հետ փոխհարաբերությունների մեխանիզմները։ Աշխատությունը նախատեսված է պետական ծառայողների, տեղական ինքնակառավարման աշխատակիցների, ուսանողների և կառավարման ոլորտով հետաքրքրված անձանց համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ պետական և մունիցիպալ կառավարման սկզբունքների և գործառույթների մասին։

Բնապահպանություն

Լոռու մարզի էկոլոգիական վիճակը պայմանավորված է ինչպես բնական առանձնահատկություններով, այնպես էլ մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությամբ։ Մարզը հարուստ է անտառներով, լեռնային գետերով և կենսաբազմազանությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ունի արդյունաբերական կենտրոններ, որոնք ազդում են շրջակա միջավայրի վրա։ Հիմնական բնապահպանական խնդիրներից են օդի և ջրի աղտոտումը, հողի դեգրադացիան և անտառների վնասումը։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները, հատկապես մետալուրգիական և քիմիական ոլորտներում, որոշ հատվածներում առաջացնում են արտանետումներ, որոնք ազդում են օդի որակի վրա։ Գետերի աղտոտումը նույնպես խնդիր է, քանի որ որոշ դեպքերում կեղտաջրերը կամ արտադրական թափոնները հասնում են ջրային համակարգեր՝ վնասելով ջրային էկոհամակարգերը։ Անտառահատումները և անօրինական ծառահատումները կարող են հանգեցնել հողի էրոզիայի և կենսաբազմազանության նվազման։ Միևնույն ժամանակ Լոռու մարզում կան նաև պահպանվող տարածքներ և բնական գոտիներ, որոնք նպաստում են էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանմանը։ Վերջին տարիներին իրականացվում են տարբեր բնապահպանական ծրագրեր՝ ուղղված աղտոտման նվազեցմանը, անտառների վերականգնմանը և ջրային ռեսուրսների պաշտպանությանը։ Կարևոր դեր ունեն նաև տեղական համայնքները և հասարակական կազմակերպությունները, որոնք մասնակցում են բնապահպանական իրազեկման և մաքրման միջոցառումներին։ Այսպիսով, Լոռու մարզի էկոլոգիական վիճակը գնահատվում է որպես խառը՝ մի կողմից ունենալով զգալի բնական հարստություն, մյուս կողմից՝ ենթարկվելով մարդու գործունեության ազդեցությանը, ինչը պահանջում է շարունակական վերահսկողություն և կայուն բնապահպանական քաղաքականություն։

Այլ առարկաներ

Ըստ պատրաստման նյութի (կամ օգտագործվող նյութերի) շինությունները և առարկաները սովորաբար դասակարգվում են հետևյալ կերպ՝ փայտե՝ պատրաստված փայտանյութից, առանձնանում են թեթևությամբ և հեշտ մշակմամբ, բայց ունեն ցածր հրդեհակայունություն, քարե՝ կառուցված բնական քարից կամ աղյուսից, բնութագրվում են բարձր ամրությամբ և երկար ծառայության ժամկետով, մետաղական՝ պատրաստված պողպատից կամ այլ մետաղներից, կիրառվում են հիմնականում արդյունաբերական և մեծածավալ կառույցներում՝ բարձր դիմացկունության պատճառով, բետոնե և երկաթբետոնե՝ ամենատարածված ժամանակակից շինանյութերից են, ապահովում են բարձր ամրություն, կայունություն և հրդեհակայունություն, պլաստմասսային և կոմպոզիտային՝ ժամանակակից թեթև նյութեր են, որոնք ունեն բարձր դիմադրողականություն կոռոզիայի նկատմամբ և օգտագործվում են տարբեր տեխնիկական ու կենցաղային ոլորտներում։