ՀՀ տնտեսության մարքեթինգային մակրոմիջավայրի գնահատման ցուցանիշների համակարգը

Գրականություն

Վեպը հայ ռեալիստական արձակի ամենահայտնի և հոգեբանորեն խոր ստեղծագործություններից է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է կնոջ ճակատագրի, հասարակական բարքերի, սիրո և դավաճանության բարդ հարաբերությունների վրա։ Վեպի հիմնական հերոսուհու կյանքը ներկայացվում է որպես սոցիալական միջավայրի, ընտանեկան ճնշումների և մարդկային էգոիզմի ազդեցության տակ ձևավորված ողբերգական պատմություն, որտեղ անհատական երջանկության որոնումը բախվում է հասարակական նախապաշարմունքներին և բարոյական կաշկանդումներին։ Նար-Դոսը մեծ վարպետությամբ բացահայտում է իր հերոսների ներաշխարհը՝ ցույց տալով նրանց հոգեբանական պայքարը, ներքին հակասությունները և ճակատագրական որոշումների հետևանքները։ Վեպում կարևոր տեղ ունի նաև սոցիալական քննադատությունը՝ հատկապես կնոջ իրավունքների սահմանափակման, հասարակական անհավասարության և մարդկային հարաբերությունների կեղծության թեմաներով։ «Սպանված աղավնին» խորհրդանշական վերնագիրը արտահայտում է մաքրության, անմեղության և կործանված կյանքի գաղափարը, որը մարմնավորվում է գլխավոր հերոսուհու ճակատագրում։ Ստեղծագործությունը աչքի է ընկնում իր պարզ, բայց խորքային լեզվով, ռեալիստական պատկերներով և ուժեղ հոգեբանական լարվածությամբ, ինչը այն դարձնում է հայ դասական արձակի կարևորագույն նմուշներից մեկը։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի և Վրաստանի միջև ձևավորված հարաբերությունների զարգացմանն ու առանձնահատկություններին 1991–2008 թվականների ընթացքում՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային քաղաքականության ավելի լայն համատեքստում։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Վրաստանի անկախ պետականության ձևավորման փուլը և տարածաշրջանում նոր քաղաքական, տնտեսական ու անվտանգային իրողությունների առաջացումը։ Այս պայմաններում երկու երկրների հարաբերությունները զարգացել են ոչ միայն երկկողմ շահերի հիման վրա, այլև Հարավային Կովկասում ազդեցության, անվտանգության, տրանսպորտային և էներգետիկ հաղորդակցությունների, ինչպես նաև տարածաշրջանային համագործակցության ու մրցակցության գործընթացների ազդեցությամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել Թուրքիայի կողմից անկախ Վրաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության ուսումնասիրությունը, դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը և հետագա զարգացումը, ինչպես նաև Վրաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ Թուրքիայի ունեցած դերի փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի տնտեսական հարաբերությունները, առևտրաշրջանառության ընդլայնումը, ներդրումային համագործակցությունը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Երկու երկրների փոխգործակցության կարևոր ուղղություններից են նաև էներգետիկ նախագծերը և Կասպից ծովի նավթագազային պաշարները միջազգային շուկաներ հասցնող հաղորդակցության ուղիները, որոնց միջոցով Թուրքիան և Վրաստանը ներգրավվել են տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական նշանակություն ունեցող գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սև ծովի և Հարավային Կովկասի անվտանգության խնդիրներին, ՆԱՏՕ-ի և արևմտյան պետությունների տարածաշրջանային քաղաքականությանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ազդեցությանը թուրք-վրացական փոխգործակցության վրա։ 2008 թվականի ռուս-վրացական պատերազմը ուսումնասիրության ժամանակագրական սահմանագիծն է և հնարավորություն է տալիս գնահատելու մինչ այդ ձևավորված տարածաշրջանային քաղաքականության արդյունքները, երկու երկրների շահերի համընկնման ու հակասության դրսևորումները և հետագա քաղաքական զարգացումների նախադրյալները։ Թեմայի կարևոր կողմերից է նաև տարածաշրջանային հաղորդակցությունների հարցը, քանի որ Թուրքիայի և Վրաստանի համագործակցությունը կապված էր Եվրոպան և Ասիան միմյանց կապող ցամաքային ու էներգետիկ միջանցքների ձևավորման հետ։ Այդ գործընթացները Հարավային Կովկասը վերածում էին ոչ միայն անվտանգության, այլև տնտեսական և աշխարհաքաղաքական շահերի բախման ու համագործակցության տարածքի։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տարածաշրջանային հետազոտություններով զբաղվող գիտնականներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Թուրքիայի և Վրաստանի երկկողմ հարաբերությունները ձևավորվել հետխորհրդային նոր աշխարհաքաղաքական պայմաններում և ինչ նշանակություն են ունեցել Հարավային Կովկասի քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային համակարգի ձևավորման համար։

Ինֆորմատիկա

Ուսումնասիրությունը նվիրված է անտիպ ֆունկցիոնալ ծրագրերի իմաստաբանության տեսական խնդիրներին և դրանց ֆորմալ նկարագրման մեթոդներին։ Աշխատության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես կարելի է առանց ավանդական տիպային համակարգի ֆունկցիոնալ ծրագրերի նշանակությունը ներկայացնել խիստ և մաթեմատիկորեն հիմնավորված ձևով։ Ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալ ծրագրերի կառուցվածքային և գործառական հատկությունները, արտահայտությունների մեկնաբանման սկզբունքները, ֆունկցիաների կիրառման գործընթացները և հաշվարկների արդյունքում ստացվող արժեքների ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծրագրային լեզվի շարահյուսության և իմաստաբանության փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև ծրագրերի վարքը ֆորմալ համակարգերի միջոցով նկարագրելու հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել ֆունկցիոնալ ծրագրավորման համար կիրառվող ձևական մոդելներ, վերագրման և հաշվարկի կանոններ, ծրագրերի համարժեքության ու փոխակերպման խնդիրներ։ Անտիպ մոտեցման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել ծրագրերի հաշվարկային և իմաստային հատկությունները՝ դրանք չկապելով ստատիկ տիպային սահմանափակումների հետ, և այդպիսով հետազոտել ֆունկցիոնալ հաշվարկների ավելի ընդհանուր տեսական կառուցվածքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև ծրագրավորման լեզուների տեսության, ֆորմալ իմաստաբանության և հաշվարկելիության հետ կապված խնդիրների համար, քանի որ ծրագրի նշանակության հստակ սահմանումը հնարավորություն է տալիս ձևակերպել դրա վարքի մասին ճշգրիտ դատողություններ և ուսումնասիրել ծրագրերի փոխակերպման ու ճիշտության հարցերը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային գիտության տեսաբաններին, ծրագրավորման լեզուների և ֆորմալ մեթոդների մասնագետներին, մաթեմատիկական տրամաբանությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի տրամաբանական-մոդալ մասնիկների իմաստային, շարահյուսական և գործաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական լեզվական նյութ դիտարկելով «только» և «даже» միավորների գործածությունը։ Հետազոտության շրջանակում մասնիկները քննվում են ոչ միայն որպես առանձին բառային միավորներ, այլև որպես արտահայտության իմաստային կառուցվածքի, խոսողի վերաբերմունքի և հաղորդակցական նպատակադրության ձևավորման կարևոր միջոցներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դրանց իմաստային գործառույթներին՝ սահմանափակման, առանձնացման, շեշտադրման, սպասելիության կամ անսպասելիության և հաղորդվող տեղեկատվության գնահատման տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես է տվյալ մասնիկի գործածությունը փոխում նույն նախադասության մեկնաբանությունը և ինչպես է այն առանձնացնում որոշակի բաղադրիչ՝ ընդհանուր հաղորդագրության մեջ նրան տալով հատուկ տեղեկատվական կարգավիճակ։ Շարահյուսական մակարդակում քննվում են մասնիկների դիրքային հնարավորությունները, դրանց կապը նախադասության տարբեր անդամների և շարահյուսական կառուցվածքների հետ, ինչպես նաև բառերի դասավորության ազդեցությունը արտահայտության իմաստի վրա։ Կարևորվում է մասնիկի գործողության շրջանակի որոշումը, քանի որ դրա դիրքը կարող է պայմանավորել, թե նախադասության որ բաղադրիչն է սահմանափակվում, առանձնացվում կամ շեշտադրվում։ Գործաբանական վերլուծության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական իրավիճակին, խոսողի և հասցեատիրոջ ընդհանուր գիտելիքներին, նախորդող համատեքստին, ենթադրություններին և ակնկալիքներին։ «Только»-ի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սահմանափակող և բացառող նշանակությունների տարբեր դրսևորումները, մինչդեռ «даже»-ի գործածության քննությունը կապված է հատկապես շեշտադրման, սպասելիության սանդղակի և տվյալ համատեքստում առավել անսովոր կամ նշանակալի տարրի առանձնացման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բացահայտ և ենթադրվող իմաստների հարաբերակցությունը, քանի որ նման մասնիկները հաճախ հաղորդում են տեղեկատվություն, որը բառացիորեն արտահայտված չէ նախադասության հիմնական կառուցվածքում, սակայն հասկանալի է հաղորդակցական համատեքստից։ Քննվում են նաև տարբեր կառուցվածքներում դրանց գործածության հնարավոր համընկնումներն ու տարբերությունները, ինչպես նաև խոսքային նշանակության կախվածությունը ինտոնացիայից և տեղեկատվական կառուցվածքից։ Նման բազմամակարդակ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ իմաստաբանության, շարահյուսության և գործաբանության փոխազդեցությունը մեկ լեզվական երևույթի շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ռուսերենի ծառայողական բառերի գործառույթների առավել ճշգրիտ նկարագրմանը և հետաքրքրություն ներկայացնել ռուսաց լեզվի քերականության, իմաստաբանության, գործաբանության, դիսկուրսի վերլուծության և ընդհանուր լեզվաբանության ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վերջավոր խնդիրների լուծման համար դիֆերենցիալ-Թեյլորովի մոդելների մշակմանը և դրանց հիման վրա կիրառական ծրագրային փաթեթի ստեղծմանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով մշակել այնպիսի մեթոդներ, որոնք հնարավորություն կտան բարդ դիֆերենցիալ խնդիրները ներկայացնել ավելի արդյունավետ հաշվարկային ձևով և ստանալ դրանց թվային լուծումները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչն է դիֆերենցիալ հավասարումների և Թեյլորի շարքի գաղափարների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոտարկումներ, գնահատել լուծումների վարքը և մշակել հաշվարկային ալգորիթմներ տարբեր տեսակի խնդիրների համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում վերջավոր խնդիրների առանձնահատկություններին, որտեղ լուծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն դիֆերենցիալ հավասարումը, այլև սահմանային կամ այլ լրացուցիչ պայմանները։ Նման խնդիրների լուծումը հաճախ պահանջում է բարձր ճշգրտություն, կայունություն և հաշվարկային արդյունավետություն, ուստի համապատասխան մոդելների և ալգորիթմների մշակումը կարևոր նշանակություն ունի կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգչային հաշվարկների համար։ Հետազոտության ընթացքում մշակվող մոտեցումները կարող են ներառել մաթեմատիկական մոդելի ձևակերպում, լուծման թվային սխեմայի կառուցում, մոտարկման սխալի գնահատում, հաշվարկային գործընթացի օպտիմալացում և ստացված արդյունքների ստուգում։ Առանձին նշանակություն ունի կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծումը, քանի որ այն տեսական մեթոդները վերածում է գործնական հաշվարկային գործիքի։ Ծրագրային փաթեթը կարող է նախատեսված լինել տարբեր մուտքային տվյալների մշակման, մաթեմատիկական խնդիրների ավտոմատ լուծման, հաշվարկների կատարման, արդյունքների պահպանման և դրանց վերլուծության համար։ Այդպիսի համակարգի մշակումը պահանջում է ոչ միայն մաթեմատիկական ալգորիթմների ճիշտ իրականացում, այլև ծրագրային կառուցվածքի, հաշվարկային արդյունավետության և օգտագործման հարմարավետության ապահովում։ Աշխատության կարևոր կողմերից է մոդելների և ծրագրային իրականացման փոխկապակցվածությունը․ մաթեմատիկական մեթոդը պետք է լինի ոչ միայն տեսականորեն հիմնավորված, այլև այնպիսի ձևով ալգորիթմացված, որպեսզի հնարավոր լինի դրա կիրառումը համակարգչային միջավայրում։ Ստացված ծրագրային գործիքները կարող են օգտագործվել գիտական հետազոտություններում, ինժեներական հաշվարկներում, տեխնիկական համակարգերի մոդելավորման և տարբեր ֆիզիկական կամ տեխնոլոգիական գործընթացների թվային ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծմամբ, հաշվողական մաթեմատիկայով և կիրառական ծրագրավորման մեթոդներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է մաթեմատիկական տեսությունը, թվային հաշվարկների մեթոդաբանությունը և ծրագրային ապահովման մշակումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել վերջավոր խնդիրների լուծման համար կիրառելի, հաշվարկային առումով արդյունավետ և գործնական նշանակություն ունեցող մոդելների ու ծրագրային միջոցների համակարգ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Azerbaijan տարածքում ժողովրդական և խորհրդային հանրապետական կառավարման ձևավորման գործընթացներին և դրանց ազդեցությանը ադրբեջանցի էթնոսի ձևավորման ու ինստիտուցիոնալացման վրա 1920-1930-ական թվականներին։ Գրքում վերլուծվում են 1918–1920 թթ. քաղաքական վերափոխումների հետևանքները, Խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացը և նոր պետական կառույցների ձևավորումը՝ որպես սոցիալ-քաղաքական և վարչական համակարգի վերակազմակերպման արդյունք։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ազգաստեղծման գործընթացները խորհրդային ազգությունների քաղաքականության համատեքստում՝ ընդգծելով լեզվի, կրթության, վարչական սահմանների և մշակութային ինստիտուտների դերակատարությունը էթնիկական ինքնության ձևավորման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային վերնախավերի ձևավորմանը, պատմագրական նարատիվների կառուցմանը և պետական գաղափարախոսության ազդեցությանը ինքնության քաղաքականացման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, քաղաքաշինական և կրթական քաղաքականությունները, որոնք նպաստեցին նոր ազգային հանրության ձևավորմանը խորհրդային համակարգի շրջանակներում։ Աշխատությունը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, կովկասագիտության մասնագետների և ազգագրության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։