Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Ապրիլ, թիվ 4)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Ապրիլ, թիվ 4)
    Online

    Mathematics

    Новые нелинейно-оптические методы для передачи и обработки сигнала в фемтосекундном диапазоне

    Գիրքը նվիրված է ֆեմտովայրկյանային տիրույթում ազդանշանների փոխանցման և մշակման համար կիրառվող նոր ոչ գծային օպտիկական մեթոդների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ոչ գծային օպտիկայի հիմնարար սկզբունքները, գերճարճակ լազերային իմպուլսների վարքը տարբեր միջավայրերում և դրանց վրա ազդող ֆիզիկական երևույթները, ներառյալ ինքնաֆազային մոդուլյացիան, չորսալիքային խառնումը և սոլիտոնային տարածումը։ Հեղինակը վերլուծում է ֆեմտովայրկյանային ազդանշանների ձևավորման, փոխանցման և մշակման ժամանակակից տեխնոլոգիաները՝ ընդգծելով դրանց կիրառությունները բարձրարագ օպտիկական կապի համակարգերում, տեղեկատվության մշակման սարքերում և գիտական հետազոտություններում։ Գրքում քննարկվում են նաև նոր նյութերի և նանոկառուցվածքների դերը ոչ գծային օպտիկական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման գործում, ինչպես նաև փորձարարական մեթոդների և մոդելավորման մոտեցումների համադրությունը։ Աշխատությունը համատեղում է տեսական ֆիզիկայի խորքային վերլուծությունը և ինժեներական կիրառությունները՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման հեռանկարները և նոր տեխնոլոգիական լուծումների հնարավորությունները։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, ինժեներների, օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մասնագետների, գիտահետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների և ասպիրանտների համար։

    Updated: 2026-09-23
    Новые нелинейно-оптические методы для передачи и обработки сигнала в фемтосекундном диапазоне
    Online

    Pedagogy

    Մեսրոպյան առաջնորդ՝ մանուկների համար

    Աշխատությունը պատկանում է հայ մանկավարժական և կրթական գրականության այն ժառանգությանը, որի հիմնական նպատակն է նպաստել մատաղ սերնդի կրթությանը, դաստիարակությանը և հայ գրավոր մշակույթի հիմքերի յուրացմանը։ Վերնագրում Մեսրոպյան անվան հիշատակումը հղում է Մեսրոպ Մաշտոցի ստեղծած հայոց գրերին և այն պատմական ու մշակութային ժառանգությանը, որի վրա հիմնվել է հայ ազգային կրթության և գրագիտության բազմադարյա ավանդույթը։ Մեսրոպ Մաշտոցի անունը հայ իրականության մեջ խորհրդանշում է ոչ միայն այբուբենի ստեղծումը, այլև հայոց լեզվի պահպանությունը, ազգային ինքնության ամրապնդումը, գիտելիքի տարածումը և կրթության միջոցով հասարակական առաջընթացի ապահովումը։ Այս առումով աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես մանուկների կրթությանն ուղղված հրատարակություն, որի գաղափարական առանցքը հայեցի ուսուցման, գրագիտության ձևավորման և երիտասարդ սերնդին ազգային մշակութային արժեքներին հաղորդակից դարձնելու կարևորությունն է։ Մանկավարժական բնույթի նման գրքերը նշանակալի դեր են ունեցել երեխաների մտավոր զարգացման, ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման, մայրենի լեզվի յուրացման և բարոյական դաստիարակության գործում։ Դրանք կրթությունը դիտարկել են ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես անհատի մտածողության, խոսքի, վարքի և ազգային գիտակցության ձևավորման կարևոր միջոց։ Մեսրոպյան ավանդույթի ընդգծումը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ հայոց գրերի ստեղծումը հայ ժողովրդի պատմության մեջ հիմք դրեց ինքնուրույն գրականության, մատենագրության, դպրոցական կրթության և հոգևոր-մշակութային կյանքի զարգացմանը։ Հրատարակության պատմամշակութային նշանակությունն առավել ընդգծվում է նաև դրա ստեղծման միջավայրով․ 19-րդ դարում Կալկաթայի հայ համայնքը Հնդկաստանի հայկական կրթական, բարեգործական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Հնդկահայ համայնքի գործունեությունը մեծապես նպաստել է հայերեն գրքի տարածմանը, դպրոցական կրթության կազմակերպմանը, ազգային ինքնության պահպանմանը և հայ մտավոր ժառանգության զարգացմանը։ Արարատյան ընկերության տպագրական նախաձեռնությունը վկայում է կրթական և մշակութային նպատակներով հայերեն գրականություն հրատարակելու ձգտման մասին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության պատմությամբ, Մեսրոպ Մաշտոցի ժառանգությամբ, հայկական դպրոցների զարգացման, սփյուռքահայ կրթական կյանքի և 19-րդ դարի հայ տպագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն արժեքավոր է նաև որպես հայ համայնքների կրթական գործունեության պատմական վկայություն՝ ցույց տալով, որ մայրենի լեզվի ուսուցումն ու ազգային մշակույթի պահպանումը կարևոր խնդիրներ էին ոչ միայն պատմական հայրենիքում, այլև հայրենիքից հեռու ապրող հայկական համայնքներում։ Ընթերցողական տեսանկյունից հրատարակությունը ներկայացնում է հայ կրթական մտքի այն ավանդույթը, որտեղ գրագիտությունը, ազգային հիշողությունը և սերունդների դաստիարակությունը դիտարկվում են որպես փոխկապակցված արժեքներ։ Այն նշանակալի տեղ ունի հայ մանկավարժական և տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության շրջանակում՝ որպես Մեսրոպյան կրթական ավանդույթի և հայեցի դաստիարակության գաղափարի արտահայտություն։

    Updated: 2026-11-11
    Մեսրոպյան առաջնորդ՝ մանուկների համար
    Online

    Economics

    Ներգնա զբոսաշրջության արդյունավետության բարձրացման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներգնա զբոսաշրջության զարգացման, դրա տնտեսական արդյունավետության բարձրացման և ոլորտի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման տեսական, մեթոդաբանական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ներգնա զբոսաշրջության դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտարժութային մուտքերի ավելացման, զբաղվածության խթանման և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի գնահատմանը, պատմամշակութային և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացմանը և միջազգային զբոսաշրջային շուկայում երկրի մրցունակության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրվում են զբոսաշրջային պահանջարկի ձևավորման գործոնները, այցելուների հոսքերի կառուցվածքն ու փոփոխությունները, զբոսաշրջային ծառայությունների որակի բարձրացման հնարավորությունները և ոլորտի տնտեսական արդյունքների գնահատման ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում զբոսաշրջության պետական կարգավորման, ներդրումային քաղաքականության, մարքեթինգային ռազմավարությունների, միջազգային համագործակցության և զբոսաշրջային ուղղությունների առաջխաղացման հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում են զբոսաշրջային գործունեության սեզոնայնության նվազեցումը, ծառայությունների բազմազանեցումը, մարզային զբոսաշրջության զարգացումը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը և կայուն զբոսաշրջության սկզբունքների ներդրումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, զբոսաշրջության կառավարման մասնագետների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, զբոսաշրջային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Ներգնա զբոսաշրջության արդյունավետության բարձրացման հիմնահարցերը ՀՀ-ում
    Online

    Other Subjects

    Օժանդակ արտադրամասերի կազմակերպումը արտադրությունում

    Օժանդակ արտադրամասերի կազմակերպումը արտադրությունում կարևոր դեր ունի հիմնական արտադրական գործընթացի անխափան և արդյունավետ աշխատանքի ապահովման գործում։ Օժանդակ արտադրամասերը այն ստորաբաժանումներն են, որոնք անմիջական արտադրանք չեն թողարկում, սակայն ապահովում են հիմնական արտադրության տեխնիկական, էներգետիկ, գործիքային և սպասարկման պայմանները։ Դրանց շարքին են դասվում վերանորոգման, էներգամատակարարման, գործիքային, տրանսպորտային և պահեստային ծառայությունները։ Օժանդակ արտադրամասերի հիմնական նպատակն է ապահովել սարքավորումների անխափան աշխատանքը, նվազեցնել կանգառները և բարձրացնել արտադրության ընդհանուր արդյունավետությունը։ Դրանց ճիշտ կազմակերպումը ենթադրում է աշխատանքների հստակ բաժանում, տեխնիկական սպասարկման պլանավորում և նյութատեխնիկական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Վերանորոգման արտադրամասերը զբաղվում են սարքավորումների ընթացիկ և կապիտալ նորոգմամբ, ինչը թույլ է տալիս երկարացնել մեքենաների ծառայության ժամկետը և կանխել խափանումները։ Էներգետիկ արտադրամասերը ապահովում են էլեկտրաէներգիա, ջերմություն, սեղմված օդ և այլ էներգետիկ ռեսուրսներ, որոնք անհրաժեշտ են արտադրական գործընթացի համար։ Գործիքային արտադրամասերը արտադրում և սպասարկում են անհրաժեշտ գործիքներն ու սարքավորումները, իսկ տրանսպորտային ծառայությունները կազմակերպում են հումքի, նյութերի և պատրաստի արտադրանքի տեղափոխումը։ Պահեստային տնտեսությունը ապահովում է նյութերի ճիշտ պահպանումը և դրանց ժամանակին տրամադրումը արտադրությանը։ Օժանդակ արտադրամասերի արդյունավետ կազմակերպման համար կարևոր է նաև ավտոմատացման և թվայնացման կիրառումը, ինչը թույլ է տալիս վերահսկել գործընթացները և նվազեցնել ծախսերը։ Բացի այդ, կարևոր դեր ունի աշխատանքի անվտանգության ապահովումը և արտադրական կարգապահության պահպանումը։ Այսպիսով, օժանդակ արտադրամասերը հանդիսանում են արտադրական համակարգի անբաժանելի մաս, որի ճիշտ կազմակերպումը ապահովում է հիմնական արտադրության կայունությունը, արտադրողականության աճը և ընդհանուր տնտեսական արդյունավետությունը։

    Updated: 2026-10-23
    Օժանդակ արտադրամասերի կազմակերպումը արտադրությունում
    Online

    Mathematics

    О сходимости двойных рядов Фурье

    Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և հարմոնիկ անալիզի հիմնարար խնդիրներից մեկին՝ երկու փոփոխականի ֆունկցիաների կրկնակի Ֆուրիեի շարքերի զուգամիտության պայմանների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պարբերական ֆունկցիաների ներկայացումն է երկու ինդեքսով դասավորված եռանկյունաչափական համակարգերի միջոցով և այն հարցը, թե ինչ պայմաններում համապատասխան մասնակի գումարները մոտենում են սկզբնական ֆունկցիային։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միաչափ Ֆուրիեի շարքերի տեսությունից կրկնակի շարքերին անցնելու ընթացքում առաջացող նոր խնդիրներին, քանի որ երկու ինդեքսի առկայությունը հնարավորություն է տալիս մասնակի գումարները սահմանել և սահմանին մոտեցնել տարբեր եղանակներով։ Քննվում են ուղղանկյուն, քառակուսային և այլ տիպի մասնակի գումարների վարքը, ինչպես նաև դրանց զուգամիտության կախվածությունը ֆունկցիայի հարթությունից, ինտեգրելիությունից և տեղային հատկություններից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կետային, գրեթե ամենուր և նորմային իմաստով զուգամիտության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանցից յուրաքանչյուրն արտահայտում է Ֆուրիեի ներկայացման և սկզբնական ֆունկցիայի միջև համապատասխանության տարբեր մակարդակ։ Դիտարկվում են նաև բացարձակ և պայմանական զուգամիտության հարցերը, կրկնակի շարքերի գումարման կարգի նշանակությունը և սահմանային անցումների հետ կապված առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ էական դեր ունեն Ֆուրիեի գործակիցների վարքի գնահատականները, որոնք արտացոլում են ֆունկցիայի կառուցվածքային հատկությունները և կարող են օգտագործվել շարքի զուգամիտության չափանիշների ձևակերպման համար։ Անդրադարձ է կատարվում մասնակի գումարների համապատասխան միջուկներին և ինտեգրալ ներկայացումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերլուծել մոտարկման գործընթացի բնույթը։ Առանձին նշանակություն ունի այն դեպքերի ուսումնասիրությունը, երբ սովորական զուգամիտությունը դժվար է ապահովել և անհրաժեշտ է կիրառել ընդհանրացված գումարման մեթոդներ։ Կրկնակի Ֆուրիեի շարքերի տեսությունը դիտարկվում է նաև որպես բազմաչափ հարմոնիկ անալիզի կարևոր բաղադրիչ, որն ունի կապեր ֆունկցիաների տեսության, մոտարկումների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրական և հարմոնիկ անալիզի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել երկու փոփոխականի ֆունկցիաների Ֆուրիեի ներկայացումների զուգամիտության օրինաչափությունները և դրանց կախվածությունը ուսումնասիրվող ֆունկցիաների հատկություններից։

    Updated: 2026-09-19
    О сходимости двойных рядов Фурье