Հռոմի պատմության համառոտ ակնարկ

Economics

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայի զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը ետճգնաժամային փուլում։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամից հետո զբաղվածության և գործազրկության դինամիկան, աշխատուժի առաջարկի ու պահանջարկի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության տարբեր խմբերի զբաղվածության հնարավորություններին, աշխատատեղերի ստեղծման գործընթացներին, աշխատուժի մասնագիտական որակավորման և տնտեսության պահանջների համապատասխանության խնդիրներին։ Վերլուծվում են աշխատավարձերի, աշխատանքային միգրացիայի, ժողովրդագրական գործընթացների և տնտեսական ակտիվության ազդեցությունը աշխատաշուկայի զարգացման վրա։ Քննարկվում են նաև ճգնաժամի հետևանքների հաղթահարման պայմաններում զբաղվածության քաղաքականության, մասնագիտական կրթության ու վերապատրաստման և աշխատուժի մրցունակության բարձրացման նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատաշուկայում ձևավորվող հիմնական միտումները, առկա կառուցվածքային խնդիրները և դրանց կարգավորմանն ուղղված տնտեսական ու սոցիալական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, զբաղվածության քաղաքականության, սոցիալական ոլորտի և մակրոտնտեսական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է աշակերտների ինքնուրույն աշխատանքների կազմակերպման և դրանց դերի ուսումնասիրությանը՝ որպես երկրաչափության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր միջոց։ Հեղինակը վերլուծում է ինքնուրույն ուսումնական գործունեության տեսական և մեթոդական հիմքերը, ներկայացնում է երկրաչափության դասավանդման գործընթացում կիրառվող առաջադրանքների տեսակները, դրանց բովանդակային առանձնահատկությունները և սովորողների ճանաչողական ակտիվության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ինքնուրույն աշխատանքների պլանավորման, կազմակերպման, գնահատման և հետադարձ կապի ապահովման արդյունավետ մեթոդները, որոնք նպաստում են տրամաբանական մտածողության, տարածական պատկերացման, խնդիրների լուծման կարողությունների և մաթեմատիկական հիմնավորման հմտությունների ձևավորմանը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարբերակված ուսուցման, անհատական մոտեցման և ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ հաշվի առնելով աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմնավորումները և գործնական առաջարկությունները՝ արժեքավոր նյութ ներկայացնելով մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են երկրաչափության դասավանդման արդյունավետության բարձրացմամբ և սովորողների ինքնուրույն ուսումնառության կարողությունների զարգացմամբ։

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ալկալային կապակցանյութերի հիմքով բետոնների գելիոթերմային, այսինքն՝ արևային ջերմային էներգիայի կիրառմամբ մշակման տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե արևային ճառագայթման և դրա առաջացրած ջերմային ազդեցության պայմաններում ինչպես են ընթանում բետոնի կառուցվածքագոյացման, ամրացման և կարծրացման գործընթացները, և ինչպիսի տեխնոլոգիական պայմաններ են անհրաժեշտ ստացված նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները բարելավելու համար։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ ջերմամշակումը կարող է արագացնել կապակցանյութի և լցանյութերի միջև ընթացող ֆիզիկաքիմիական գործընթացները՝ հնարավորություն տալով ավելի կարճ ժամանակում ստանալ անհրաժեշտ ամրությամբ շինարարական արտադրանք։ Գելիոթերմային մշակման առանձնահատկությունն այն է, որ ավանդական ջերմային աղբյուրների փոխարեն կամ դրանց մասնակի փոխարինմամբ օգտագործվում է արևային էներգիան։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել արևային ճառագայթման ինտենսիվության, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, խոնավության, մշակման տևողության և բետոնե տարրերի տաքացման արագության ուսումնասիրությունը։ Արևային էներգիայի օգտագործումը հատկապես հետաքրքիր է էներգատար շինարարական տեխնոլոգիաների համար, քանի որ կարող է նվազեցնել վառելիքի կամ էլեկտրական էներգիայի ծախսը և հնարավորություն տալ ջերմամշակման գործընթացը հարմարեցնել տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ալկալային բետոնի կառուցվածքագոյացման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Ալկալային կապակցանյութերի դեպքում կարծրացման ընթացքում ձևավորվում են նոր հանքային և կապակցող ֆազեր, որոնց առաջացման արագությունն ու կառուցվածքը կախված են ջերմաստիճանից, խոնավությունից, սկզբնական բաղադրությունից և մշակման ռեժիմից։ Ջերմային ազդեցությունը կարող է արագացնել այդ գործընթացները, սակայն չափազանց ինտենսիվ կամ անհավասար տաքացումը կարող է առաջացնել ներքին լարումներ, խոնավության արագ կորուստ և կառուցվածքի անցանկալի փոփոխություններ։ Հետևաբար գելիոթերմային մշակման օպտիմալ ռեժիմի ընտրությունը տեխնոլոգիական հիմնական խնդիրներից է։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բետոնի բաղադրության տարբեր տարբերակներ՝ փոխելով կապակցանյութի, ակտիվացնող բաղադրիչների, ջրի և լցանյութերի հարաբերակցությունները։ Դրանցից յուրաքանչյուրի համար հնարավոր է գնահատել ջերմամշակման ազդեցությունը սեղմման ամրության, խտության, ծակոտկենության, ջրակլանման, ցրտադիմացկունության և այլ ֆիզիկամեխանիկական ցուցանիշների վրա։ Այսպիսի փորձարարական համեմատությունը թույլ է տալիս որոշել այն բաղադրությունը և մշակման պայմանները, որոնց դեպքում արևային ջերմային ազդեցությունը առավել արդյունավետ է։ Առանձին նշանակություն ունի ջերմաստիճանային ռեժիմի վերահսկումը։ Գելիոթերմային մշակման ընթացքում բետոնե տարրի տարբեր հատվածներ կարող են տաքանալ տարբեր արագությամբ, ուստի անհրաժեշտ է ուսումնասիրել ջերմաստիճանի տարածական բաշխումը և դրա ազդեցությունը նյութի կարծրացման միատեսակության վրա։ Կարող են կիրառվել ջերմաստիճանի չափման, ժամանակային մոնիթորինգի և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ՝ պարզելու համար մշակման առավել նպատակահարմար պայմանները։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է շինարարական նյութերի արտադրության էներգատարության նվազեցման հնարավորությամբ։ Եթե արևային էներգիան կարող է ապահովել անհրաժեշտ ջերմային ռեժիմը, ապա որոշակի կլիմայական պայմաններում հնարավոր է կրճատել ավանդական ջերմամշակման էներգետիկ ծախսերը։ Սա հատկապես հետաքրքիր է արևային բարձր ակտիվություն ունեցող տարածաշրջանների համար, որտեղ հնարավոր է նախագծել հատուկ արևային ջերմամշակման կայանքներ կամ խցիկներ։ Միաժամանակ նման տեխնոլոգիան կարող է նպաստել արտադրության բնապահպանական ազդեցության նվազեցմանը՝ նվազեցնելով հանածո վառելիքի օգտագործումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գելիոթերմային մշակման տեխնիկական կազմակերպմանը։ Անհրաժեշտ է գնահատել արևային էներգիայի հավաքման և կենտրոնացման հնարավոր եղանակները, ջերմամեկուսացման արդյունավետությունը, ջերմության փոխանցումը բետոնե արտադրանքին և մշակման ռեժիմի ավտոմատ կամ կիսաավտոմատ վերահսկման հնարավորությունները։ Այս խնդիրների լուծումը կարևոր է լաբորատոր փորձերից արդյունաբերական կիրառության անցնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է բետոնի տեխնոլոգիան, նյութագիտությունը և արևային էներգիայի կիրառական հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով մշակել ալկալային բետոնների գելիոթերմային մշակման գիտական և տեխնոլոգիական հիմքերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտագործվել էներգախնայող շինարարական տեխնոլոգիաների զարգացման, բետոնի ջերմամշակման գործընթացների կատարելագործման և արևային էներգիայի արդյունավետ օգտագործման համար՝ հատկապես այն պայմաններում, որտեղ արևային ռեսուրսը բավարար է տեխնոլոգիական անհրաժեշտ ջերմային ռեժիմ ապահովելու համար։

Literature

Այս աշխատությունը նվիրված է Հարութ Կոստանդյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նրա գրական կամ մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները, թեմատիկ առանձնահատկությունները և գեղարվեստական մտածողության զարգացումը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հեղինակի ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը, կերպարային համակարգը և ոճական առանձնահատկությունները՝ առանձնացնելով նրա արվեստում առկա հիմնական մոտիվները՝ մարդկային հարաբերություններ, սոցիալական իրականության արտացոլում, անհատի ներաշխարհի բացահայտում և ժամանակի հասարակական խնդիրների գեղարվեստական մեկնաբանում։ Աշխատությունում դիտարկվում է նաև հեղինակի լեզվական ոճը, արտահայտչական միջոցների կիրառումը և ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք ձևավորում են նրա գրական ձեռագիրը և տարբերակում նրան ժամանակակից գրական միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ստեղծագործությունների ընկալմանը գրաքննադատության մեջ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ընթերցողական շրջանակների վրա և տեղին ժամանակակից մշակութային գործընթացներում։ Վերլուծվում է նաև հեղինակի ստեղծագործական էվոլյուցիան՝ վաղ շրջանի փորձերից մինչև հասուն փուլ, ընդգծելով գաղափարական և գեղարվեստական զարգացումը։ Աշխատությունը ընդգծում է Հարութ Կոստանդյանի ստեղծագործության նշանակությունը ժամանակակից գրականության համատեքստում՝ որպես մշակութային ինքնարտահայտման և սոցիալական ընկալումների ձևավորման կարևոր գործոն։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է 2-էթիլ-6-մեթիլ-3-հիդրօքսիպիրիդինի հեմիսուկցինատի նեյրոպրոտեկտիվ (նյարդապաշտպան) ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ տարբեր փորձարարական մոդելներում։ Նյութում վերլուծվում են միացության հակաօքսիդանտ, հակահիպօքսիկ և մեմբրանապաշտպան հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նյարդային հյուսվածքի կենսաքիմիական և ֆունկցիոնալ ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման մեխանիզմները, ազատ ռադիկալների չեզոքացումը և նեյրոնների էներգետիկ փոխանակության կայունացման դերը նեյրոդեգեներատիվ պրոցեսների կանխարգելման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղաբանական ազդեցության դոզայից կախվածությանը, արդյունավետության և անվտանգության պրոֆիլին, ինչպես նաև համեմատական վերլուծությանը այլ նեյրոպրոտեկտորների հետ։ Նյութը կարևոր է ֆարմակոլոգների, նեյրոֆիզիոլոգների և փորձարարական բժշկության մասնագետների համար՝ նպաստելով նյարդային համակարգի հիվանդությունների բուժման նոր մոտեցումների մշակմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է հեմոստազի համակարգի հարմարվողական և ապահարմարվողական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը ժամանակին և վաղաժամ ծննդաբերությունների ընթացքում։ Քննության են առնվում հղիության և ծննդաբերության ժամանակ արյան մակարդման ու հակամակարդման մեխանիզմներում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն օրգանիզմի բնական հարմարվողականության և արյունահոսության կանխարգելման համար։ Վերլուծվում են հեմոստազի տարբեր բաղադրիչների վիճակը, դրանց փոխազդեցությունը և փոփոխությունների առանձնահատկությունները՝ կախված հղիության տևողությունից ու ծննդաբերության ընթացքից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակին և վաղաժամ ծննդաբերությունների ժամանակ դիտվող ցուցանիշների համեմատությանը՝ հեմոստատիկ հավասարակշռության հնարավոր խանգարումները և դրանց կլինիկական նշանակությունը բացահայտելու նպատակով։ Դիտարկվում են մակարդման, հակամակարդման և ֆիբրինոլիտիկ համակարգերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց մասնակցությունը հղիության ու ծննդաբերության պայմաններին օրգանիզմի հարմարվելու գործընթացում։ Քննարկվում են ապահարմարվողական փոփոխությունների հնարավոր մեխանիզմները և դրանց կապը մանկաբարձական բարդությունների առաջացման վտանգի հետ։ Կարևորվում է լաբորատոր ցուցանիշների համալիր գնահատումը՝ հեմոստազի խանգարումների ժամանակին հայտնաբերման, ռիսկի գնահատման և կլինիկական հսկողության արդյունավետ կազմակերպման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հեմոստազի համակարգի ուսումնասիրության ախտորոշիչ և կանխատեսական նշանակությանը վաղաժամ ծննդաբերության պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հղիների և ծննդկանների վիճակի գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը և հեմոստատիկ խանգարումների կանխարգելման ու վերահսկման սկզբունքների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի, արյունաբանության, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման և հարակից բժշկական ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։