Հյուսիսային Արցախ (պատմության քննական վերլուծություն)

Педагогика

Գիրքը, որի վերնագիրը օսմանյան թուրքերենով նշանակում է «Նվեր աղջիկներին», ըստ անվանման նախատեսված է աղջիկ ընթերցողների համար և կարող է առնչվել նրանց կրթության, դաստիարակության ու անձնական զարգացման հարցերին։ Նմանատիպ հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել 19-րդ դարի հայ և օսմանյան միջավայրի կրթական ու բարոյախոսական գրականության մեջ՝ անդրադառնալով երիտասարդ ընթերցողների աշխարհայացքի ձևավորմանը, վարքականոններին և հասարակական կյանքում իրենց դերի ընկալմանը։ Աղջիկներին ուղղված գրականությունը կարող էր ծառայել որպես գիտելիքների փոխանցման, ընթերցանության խրախուսման և բարոյական արժեքների ներկայացման միջոց՝ ուշադրություն դարձնելով ընտանիքի, հասարակության, կրթության և անձնական պատասխանատվության թեմաներին։ Այդ ժամանակաշրջանում աղջիկների կրթության ընդլայնումը և նրանց համար նախատեսված ընթերցանության նյութերի տարածումը կապված էին մշակութային ու կրթական կյանքի փոփոխությունների հետ։ Այսպիսի գրքերը կարևոր աղբյուր են՝ հասկանալու համար, թե ինչպիսի գիտելիքներ, վարքագծային սկզբունքներ և հասարակական ակնկալիքներ էին ներկայացվում աղջիկ ընթերցողներին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ տպագրության պատմության, Կոստանդնուպոլսի բազմալեզու գրական միջավայրի և կանանց կրթության պատմական ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության պատմությամբ, գրքի մշակույթով, կանանց սոցիալական դիրքի փոփոխություններով և արևմտահայ

Религия

Աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական եկեղեցու ղեկավարության և Հռոմի պապի իշխանության ու հավակնությունների շուրջ ձևավորված աստվածաբանական և դավանաբանական հարցերին։ Այն անդրադառնում է եկեղեցու գլուխ լինելու գաղափարին, պապական իշխանության հիմքերին, դրա սահմաններին և քրիստոնեական տարբեր եկեղեցիների կողմից այդ իշխանության ընկալման առանձնահատկություններին։ Քննարկման կենտրոնում եկեղեցական առաջնորդության բնույթն է, հոգևոր իշխանության աղբյուրի հարցը և այն հանգամանքը, թե ինչ դիրք ու լիազորություններ պետք է ունենա Հռոմի եպիսկոպոսը համաքրիստոնեական եկեղեցական կյանքում։ Այս թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի կաթոլիկ և արևելյան քրիստոնեական եկեղեցիների միջև պատմականորեն ձևավորված աստվածաբանական տարաձայնությունների ուսումնասիրության համար։ Գրքի վերնագիրը մատնանշում է Հռոմի պապի պահանջների քննադատական քննարկման ուղղվածություն, ուստի այն կարելի է դիտարկել որպես եկեղեցական իշխանության և դավանաբանական տարբերությունների վերաբերյալ վիճաբանական կրոնական գրականության նմուշ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական դավանաբանությամբ, պապականության գաղափարի զարգացմամբ և հայ եկեղեցական միջավայրում կաթոլիկ եկեղեցու վերաբերյալ ձևավորված քննարկումներով զբաղվող ընթերցողների ու ուսումնասիրողների համար։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում լիզինգային հարաբերությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են լիզինգի տնտեսական էությունը, դրա դերը ներդրումային գործընթացներում, ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հնարավորությունները և տնտեսության զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Քննարկվում են լիզինգային շուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, իրավական և կազմակերպական կարգավորման խնդիրները, ֆինանսական կառավարման մեխանիզմները, ինչպես նաև լիզինգային գործառնությունների արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիզինգի զարգացման խոչընդոտներին, ռիսկերի կառավարմանը, ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման հնարավորություններին և ոլորտի կատարելագործման ուղղություններին Հայաստանի տնտեսական պայմաններում։ Ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել լիզինգային ծառայությունների ընդլայնմանը, ձեռնարկատիրության խթանմանը և ներդրումային ակտիվության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային և վարկային ոլորտի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Փաստաթուղթը վերաբերում է հայկական զորքի ներքին կարգապահության, ծառայողական հարաբերությունների և զինվորական կազմակերպվածության կարգավորմանը՝ ներկայացնելով այն սկզբունքներն ու նորմերը, որոնց հիման վրա պետք է կառուցվեին հրամանատարների և ենթակաների փոխհարաբերությունները։ Այն կարելի է դիտարկել որպես ռազմական իրավունքի և զինվորական կառավարման պատմության կարևոր սկզբնաղբյուր, քանի որ նման կանոնադրությունները սահմանում էին ծառայության ընթացքում անձնակազմի վարքագծի ընդհանուր չափանիշները, ենթակայության համակարգը, հրամանատարական պատասխանատվությունը և կարգապահական հարաբերությունների կազմակերպման հիմքերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի զինվորական ստորաբաժանումներում միասնական կարգի հաստատման գաղափարը, քանի որ կազմակերպված բանակի գործունեությունը ենթադրում էր ոչ միայն ռազմական պատրաստություն, այլև ծառայողական պարտականությունների հստակ բաշխում և հրամանատարական աստիճանակարգի պահպանում։ Փաստաթղթում արտացոլվող դրույթները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին ընկալվում զինվորական կարգապահությունը, ծառայողական պարտքը, պատասխանատվությունը և ենթակայությունը հայկական ռազմական կառույցների ձևավորման ու գործունեության պատմական պայմաններում։ Նման կանոնակարգային նյութերը սովորաբար տարբերակում էին կարգապահական խախտումները և ավելի ծանր իրավախախտումները՝ կարգավորելով դրանց քննության ու պատասխանատվության ընդհանուր իրավական շրջանակը։ Կարևոր տեղ էր զբաղեցնում նաև հրամանատարների իրավասությունների սահմանումը, քանի որ կարգապահական համակարգի արդյունավետությունը պայմանավորված էր ոչ միայն զինծառայողների պարտականություններով, այլև ղեկավար կազմի պատասխանատվությամբ և իր լիազորությունների սահմաններում գործելու պահանջով։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական ռազմական կազմակերպության ինստիտուցիոնալ զարգացման առանձնահատկությունները և դրանք համադրելու տվյալ ժամանակաշրջանում տարածված զինվորական իրավական ավանդույթների հետ։ Միաժամանակ այն կարող է օգտակար լինել պետականության, ռազմական կառավարման և իրավական համակարգերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրության համար։ Կանոնադրական դրույթների քննությունը ցույց է տալիս, որ բանակի կազմակերպումը դիտարկվում էր որպես կանոնակարգված հարաբերությունների ամբողջություն, որտեղ ծառայողական պարտականությունները, հրամանատարական աստիճանակարգը և կարգապահական պատասխանատվությունը կազմում էին միասնական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթուղթը կարևոր նյութ է հայկական ռազմական պատմության և ռազմական իրավունքի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել բանակի ներքին կառավարման և կարգապահական հարաբերությունների իրավական կարգավորման սկզբունքների մասին։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում իտալերենից փոխառված բառերի իմաստային և հնչյունական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվական փոխառությունը դիտարկելով որպես տարբեր լեզուների ու մշակույթների փոխազդեցության կարևոր դրսևորում։ Հետազոտության առանցքում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով իտալական ծագում ունեցող բառերը մուտք են գործել անգլերենի բառապաշար, հարմարվել ընդունող լեզվի հնչյունական համակարգին և ժամանակի ընթացքում ենթարկվել իմաստային վերափոխումների։ Քննվում են փոխառությունների տարածման պատմամշակութային նախադրյալները՝ հատկապես երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, գրականության, առևտրի, խոհանոցի և հասարակական կյանքի այն ոլորտները, որտեղ իտալական մշակույթի ազդեցությունը նպաստել է նոր բառային միավորների ներթափանցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտասանական հարմարեցմանը՝ դիտարկելով հնչյունների փոխարինումը, շեշտադրության փոփոխությունը, վանկային կառուցվածքի վերաձևավորումը և այն դեպքերը, երբ բառի անգլերեն արտասանությունը աստիճանաբար հեռացել է սկզբնաղբյուր լեզվի ձևից։ Իմաստաբանական մակարդակում ուսումնասիրվում են բառերի նշանակության նեղացման, ընդլայնման, մասնագիտացման և այլ փոփոխությունների գործընթացները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ փոխառված բառը անգլերենում ձեռք է բերել սկզբնական լեզվում չունեցած լրացուցիչ նշանակություններ կամ ոճական երանգներ։ Կարևորվում է փոխառությունների ժամանակագրական համեմատությունը, քանի որ տարբեր պատմական փուլերում մուտք գործած բառերը կարող են ցուցաբերել հնչյունական և իմաստային յուրացման տարբեր աստիճաններ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու ամբողջությամբ յուրացված բառերը և այն միավորները, որոնք շարունակում են պահպանել իրենց օտարալեզու ծագումը մատնանշող որոշ առանձնահատկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փոխառությունների բառարանային ներկայացմանը, տարբեր ժամանակաշրջանների բառարաններում դրանց արտասանության և նշանակությունների արձանագրմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բառագիտության, իմաստաբանության, հնչյունաբանության, ստուգաբանության և լեզվական շփումների տեսության մոտեցումները՝ բացահայտելով, թե ինչպես է անգլերենի լեզվական համակարգը յուրացրել և վերափոխել իտալական ծագում ունեցող բառապաշարը։

Право

Այս գիրքը ներկայացնում է վարչական արդարադատության ինստիտուտի տեղն ու դերը վարչական իրավունքի համակարգում՝ ուսումնասիրելով դրա տեսական հիմքերը, իրավական բնույթը, սկզբունքները և գործառույթները։ Աշխատությունում վերլուծվում են վարչական դատարանների ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, վարչական վեճերի քննության ընթացակարգերը, պետական կառավարման մարմինների գործողությունների և վարչական ակտերի դատական վերահսկողության մեխանիզմները, ինչպես նաև քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանության արդյունավետ միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարչական արդարադատության զարգացման միջազգային փորձին, համեմատաիրավական մոտեցումներին, օրենսդրական կարգավորումներին և դատական պրակտիկայի նշանակությանը՝ բացահայտելով այս ինստիտուտի դերը իրավական պետության, օրինականության և արդյունավետ պետական կառավարման ապահովման գործում։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, իրավագիտության դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև վարչական իրավունքի և արդարադատության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։