Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Խորհրդանշանը գեղարվեստական մտածողության համակարգում
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է խորհրդանշանի դերին գեղարվեստական մտածողության համակարգում՝ ընդգծելով այն որպես իմաստաստեղծ հիմնական մեխանիզմ, որի միջոցով արվեստը կառուցում է իրականության բազմաշերտ ընկալում և փոխանցում գաղափարական, զգայական ու մշակութային բովանդակություն։ Աշխատությունը վերլուծում է խորհրդանշանի ձևավորման և գործառության առանձնահատկությունները տարբեր արվեստային համակարգերում՝ գրականության, կերպարվեստի, երաժշտության և թատերական արվեստի համատեքստում, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ստեղծագործական մտածողության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանշանի երկիմաստ բնույթին, նրա բաց և բազմիմաստ մեկնաբանությունների հնարավորությանը, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով խորհրդանիշները դառնում են մշակութային հիշողության և կոլեկտիվ գիտակցության կրողներ։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է գեղարվեստական մտածողության կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ պատկերավորման, ասոցիատիվ կապերի և ինտուիտիվ ընկալման դերը ստեղծագործական գործընթացում։ Աշխատությունը կարևոր է արվեստաբանների, գրականագետների և մշակութաբանների համար՝ նպաստելով խորհրդանշանի տեսության և գեղարվեստական մտածողության խորքային ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-18
Mathematics
Atomic transitions and population control by laser frequency scanning speed and magnetic field
Այս գիրքը նվիրված է ատոմային անցումների և բնակեցվածության կառավարման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ լազերային հաճախականության սկանավորման արագության և մագնիսական դաշտի ազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ատոմների էներգետիկ մակարդակների անցումները, լազերային ճառագայթման և ատոմային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտաքին ֆիզիկական գործոնների դերը ատոմային վիճակների կառավարման գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական և տեսական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս հասկանալ լազերային կառավարմամբ ատոմային համակարգերի վարքագիծը և դրանց կիրառական ներուժը ժամանակակից ֆիզիկայում։ Այն կարող է օգտակար լինել քվանտային օպտիկայի, ատոմային ֆիզիկայի, լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-03
History
Գեղամա լեռների ժայռապատկերները
Աշխատությունը նվիրված է Գեղամա լեռների տարածքում պահպանված ժայռապատկերների գիտական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով Հայաստանի նախապատմական մշակութային ժառանգության կարևորագույն շերտերից մեկը։ Գեղամա լեռների ժայռարվեստը ներկայացնում է հնագույն բնակչության պատկերային մտածողության, աշխարհընկալման, հոգևոր պատկերացումների և առօրյա կյանքի մասին արժեքավոր տեղեկություններ։ Հետազոտության շրջանակում ժայռապատկերները դիտարկվում են որպես ինքնատիպ պատմական սկզբնաղբյուրներ, որոնց պատկերագրական բովանդակությունը, կատարման եղանակները, տարածական տեղադրությունը և թեմատիկ առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հնագույն համայնքների մշակութային միջավայրը։ Պատկերների շարքում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում մարդակերպ և կենդանակերպ կերպարները, որսի տեսարանները, կենդանիների պատկերները, երկրաչափական ձևերն ու խորհրդանշական նշանները։ Դրանք կարող են տեղեկություններ հաղորդել հնագույն մարդկանց զբաղմունքների, կենդանական աշխարհի նկատմամբ վերաբերմունքի, բնության երևույթների ընկալման, ծիսական սովորույթների և կրոնական պատկերացումների մասին։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է ժայռապատկերների դասակարգումը և դրանց ժամանակագրական ու մշակութային առանձնահատկությունների բացահայտումը՝ համադրելով պատկերային նյութը հնագիտական այլ տվյալների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Գեղամա լեռների հնագույն բնակեցման, մշակութային շարունակականության և տարածաշրջանի բնակչության հոգևոր կյանքի զարգացման մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական ժայռարվեստի ընդհանուր պատկերի ձևավորման համար՝ հնարավորություն տալով համեմատելու Գեղամա լեռների պատկերագրական ավանդույթները Հայաստանի այլ հնագիտական տարածքների նյութերի հետ։ Գիրքը արժեքավոր գիտական աղբյուր է նախապատմական արվեստի, հնագիտության, խորհրդանշանների պատմության և Հայաստանի հնագույն մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների և հայկական ժայռապատկերային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-10
Biology
Животноводство и охота в эпоху бронзы и железа на территории Северо-западной Армении
Աշխատությունը նվիրված է բրոնզի և երկաթի դարաշրջաններում Հայաստանի հյուսիսարևմտյան տարածքներում անասնապահության և որսորդության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերականգնել հին հասարակությունների տնտեսական գործունեության այդ կարևոր ոլորտների առանձնահատկությունները և պարզել դրանց դերը բնակչության կենսապահովման, սոցիալական կազմակերպման ու նյութական մշակույթի ձևավորման գործընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված կենդանիների ոսկորները, դրանց տեսակային կազմը, տարածվածությունը, տարիքը և այլ տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի բնակչության կողմից օգտագործված կենդանական ռեսուրսների մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտանի կենդանիների՝ խոշոր և մանր եղջերավոր անասունների, ձիերի, խոզերի և այլ տեսակների բուծմանը, դրանց տնտեսական նշանակությանը և օգտագործման տարբեր ուղղություններին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև անասնապահության կազմակերպման ձևերին, արոտավայրերի օգտագործմանը, սեզոնային տեղաշարժերին և բնական միջավայրի ազդեցությանը կենդանիների բուծման վրա։ Որսորդության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու վայրի կենդանիների տեսակային կազմը, որսի տարածված ձևերը, օգտագործվող գործիքներն ու զենքերը և որսի ունեցած դերը սննդի ու տնտեսական կյանքի մեջ։ Հատուկ նշանակություն ունի անասնապահության և որսորդության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա միջոցով կարելի է պարզել, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում և բնակավայրերում որքանով է բնակչությունը կախված եղել ընտելացված կենդանիներից կամ վայրի կենդանական ռեսուրսներից։ Աշխատության մեջ կարող են համադրվել կենդանահնագիտական տվյալները բնակավայրերի, կացարանների, տնտեսական կառույցների, աշխատանքային գործիքների և որսորդական զինատեսակների վերաբերյալ հնագիտական նյութերի հետ։ Այսպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի հին բնակչության տնտեսության և կենսակերպի մասին։ Հյուսիսարևմտյան Հայաստանի բնական պայմանների ուսումնասիրությունը ևս կարևոր է, քանի որ լեռնային ռելիեֆը, կլիման, բուսականությունը և ջրային ռեսուրսները նշանակալիորեն ազդել են անասնապահության և որսորդության հնարավորությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել նաև բրոնզի դարից երկաթի դար անցման ընթացքում տեղի ունեցած տնտեսական փոփոխությունները, կենդանիների կազմի հնարավոր փոփոխությունները և դրանց կապը հասարակական ու տեխնոլոգիական զարգացումների հետ։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ անասնապահության և որսորդության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել ոչ միայն հին տնտեսության կառուցվածքը, այլև բնակչության սննդակարգը, շրջակա միջավայրի օգտագործման եղանակները և մարդու ու բնության փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, կենդանահնէաբաններին, պատմաբաններին, հնագույն տնտեսության և Հայաստանի նախապատմական ու վաղ պատմական մշակույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։
Updated: 2026-09-20
History
Краткий очерк истории Армении
Գիրքը Հայաստանի պատմության համառոտ ակնարկ է, որն ընթերցողին ներկայացնում է հայ ժողովրդի և հայկական պետականությունների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակաշրջանը։ Աշխատության մեջ համառոտ ու հաջորդական ձևով ներկայացվում են Հայաստանի տարածքում ձևավորված հին պետական կազմավորումները, հայկական թագավորությունների վերելքն ու անկումը, արտաքին տերությունների հետ հարաբերությունները և տարածաշրջանի քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությունը հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց պետականության ձևավորման և զարգացման կարևոր փուլերին, ինչպես նաև այն ժամանակաշրջաններին, երբ Հայաստանը հայտնվել է տարբեր կայսրությունների քաղաքական ու ռազմական ազդեցության ներքո։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրիստոնեության ընդունմանը, Հայ եկեղեցու ձևավորմանն ու ազգային կյանքի կազմակերպման գործում նրա ունեցած նշանակությանը, ինչպես նաև հայ մշակույթի, գրականության և կրթության զարգացմանը։ Պատմական շարադրանքի շրջանակում ներկայացվում են միջնադարյան հայկական թագավորությունների և իշխանությունների պատմությունը, օտար տիրապետությունների ժամանակաշրջանները, ազատագրական ձգտումները և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Առանձին տեղ է հատկացվում նոր և նորագույն շրջանի կարևոր իրադարձություններին, Հայաստանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխություններին և հայ ժողովրդի հասարակական ու ազգային կյանքի վերափոխումներին։ Աշխատության համառոտ բնույթը թույլ է տալիս ընթերցողին մեկ ամբողջական պատկերի մեջ ընկալել Հայաստանի պատմության հիմնական հանգրվանները՝ առանց առանձին ժամանակաշրջանների չափազանց մանրամասն ուսումնասիրության։ Այն կարող է ծառայել որպես ներածական նյութ Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար և օգտակար լինել նաև ուսումնական ու ընդհանուր ճանաչողական նպատակներով։ Գիրքը հատկապես հետաքրքիր է պատմաբանների, հայագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և Հայաստանի պատմության հիմնական փուլերին ծանոթանալ ցանկացող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-15
Other Subjects
Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1974, թիվ 7)
Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։
Updated: 2026-11-02