Ավելին Պատմություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Լեզվաբանություն

    Պատկերավոր արտահայտչամիջոցների բազմաձայնական առկայացումը անգլերեն գեղարվեստական խոսքում (ֆրանսերենի զուգադրությամբ)

    Լեզվաբանական և ոճագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերեն գեղարվեստական խոսքում պատկերավոր արտահայտչամիջոցների բազմաձայնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ ֆրանսերենի համապատասխան երևույթների հետ զուգադրական դիտարկմամբ։ Քննության են առնվում փոխաբերության, համեմատության, մակդիրի և այլ ոճական միջոցների գործառույթները՝ տարբեր ձայների, տեսակետների և իմաստային շերտերի փոխազդեցության համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային և կերպարային խոսքի հարաբերակցությանը, խոսքային տարբեր դիրքորոշումների արտահայտմանը և դրանց միջոցով գեղարվեստական տեքստի բազմաշերտ կառուցվածքի ձևավորմանը։ Վերլուծվում են պատկերավոր միավորների իմաստային, գործաբանական և ոճական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը կերպարների խոսքի անհատականացման ու հեղինակային մտադրության արտահայտման գործում։ Զուգադրական մոտեցմամբ քննարկվում են անգլերեն և ֆրանսերեն գեղարվեստական խոսքում համապատասխան լեզվական երևույթների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պատկերավոր արտահայտչամիջոցների և բազմաձայնության փոխկապակցվածությունը տարբեր լեզվամշակութային համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ոճագիտության, տեքստի լեզվաբանության, համեմատական լեզվաբանության և գեղարվեստական խոսքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-04
    Պատկերավոր արտահայտչամիջոցների բազմաձայնական առկայացումը անգլերեն գեղարվեստական խոսքում (ֆրանսերենի զուգադրությամբ)
    Օնլայն

    Կենսաբանություն

    Сезонная сукцессия фитопланктона в период повторного понижения уровня вод озера Севан

    Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի ջրային էկոհամակարգում ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային հաջորդափոխությունների ուսումնասիրությանը ջրի մակարդակի կրկնակի նվազման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ջրիմուռային համակեցությունների տեսակային կազմի, քանակական հարաբերակցության, կենսազանգվածի և տարածաժամանակային բաշխման փոփոխություններն են տարվա տարբեր եղանակներին, ինչպես նաև դրանց կապը ջրաբանական և ֆիզիկաքիմիական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Ֆիտոպլանկտոնը դիտարկվում է որպես լճային էկոհամակարգի կարևոր կենսաբանական բաղադրիչ, որը մասնակցում է առաջնային արտադրության ձևավորմանը և զգայուն կերպով արձագանքում է ջերմաստիճանի, լուսային պայմանների, սննդատարրերի հասանելիության, ջրի թափանցիկության ու այլ էկոլոգիական գործոնների փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր կարգաբանական և էկոլոգիական խմբերի հերթափոխին, դրանց զարգացման սեզոնային փուլերին և առանձին խմբերի գերակայության փոփոխությանը։ Ջրի մակարդակի նվազումը դիտարկվում է որպես էկոհամակարգի կառուցվածքի վրա ազդող կարևոր գործոն, որը կարող է փոխկապակցված լինել ափամերձ գոտու, ջրային զանգվածների շրջանառության, ջերմային ռեժիմի և կենսածին տարրերի բաշխման փոփոխությունների հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու ֆիտոպլանկտոնի սեզոնային բնական դինամիկան ջրային միջավայրի երկարաժամկետ փոփոխությունների հետ և տարբերակելու պարբերական սեզոնային գործընթացները ավելի լայն էկոլոգիական վերափոխումներից։ Քննվում են նաև տարբեր տեսակների և խմբերի էկոլոգիական պահանջները, դրանց արձագանքը միջավայրի պայմաններին և համակեցությունների կառուցվածքային վերակազմավորման հնարավոր օրինաչափությունները։ Ֆիտոպլանկտոնի ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարող է օգտագործվել ջրային համակարգի էկոլոգիական վիճակի գնահատման համար, քանի որ դրանց փոփոխությունները տեղեկատվություն են տալիս լճում ընթացող կենսաբանական և նյութափոխանակային գործընթացների մասին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև տարբեր սեզոնների և ժամանակահատվածների տվյալների համեմատությունը, որը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել լճային էկոհամակարգի փոփոխականության մասին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հիդրոկենսաբանության, ջրիմուռաբանության, ջրային էկոլոգիայի և լճագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելու ֆիտոպլանկտոնային համակեցությունների սեզոնային զարգացման օրինաչափությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը Սևանա լճի ջրաբանական ռեժիմի փոփոխությունների հետ։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-22
    Сезонная сукцессия фитопланктона в период повторного понижения уровня вод озера Севан
    Օնլայն

    Պատմություն

    Հովհաննես Սկիլիցես․ Բյուզանդական պատմական աղբյուրներ Հայաստանի և հայերի մասին

    Գիրքը ներկայացնում է միջնադարյան բյուզանդական պատմագրության կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Հովհաննես Սկիլիցեսի պատմագիտական ժառանգությունը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի, հայ ժողովրդի և Բյուզանդական կայսրության միջև քաղաքական, ռազմական, դիվանագիտական ու մշակութային հարաբերություններին։ Ժողովածուում ընդգրկված է Սկիլիցեսի «Պատմության համառոտ շարադրանք» երկի 959–1057 թվականներն ընդգրկող երկրորդ ինքնուրույն մասը, ինչպես նաև դրա շարունակությունը՝ 1057–1081 թվականների իրադարձությունների վերաբերյալ։ Այսպիսով, աշխատությունն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու միջնադարյան պատմության մի կարևոր ժամանակաշրջանի, երբ Բյուզանդական կայսրությունը նշանակալի դերակատարություն ուներ Հարավային Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացներում, իսկ Հայաստանը գտնվում էր տարածաշրջանային ուժերի բարդ փոխհարաբերությունների կենտրոնում։ Հեղինակի պատմական շարադրանքում արտացոլվում են Բյուզանդական կայսրության ներքին քաղաքական զարգացումները, կայսերական իշխանության փոփոխությունները, արքունական պայքարները, ռազմական արշավանքները, արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները և հարևան ժողովուրդների հետ հարաբերությունները։ Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից առանձնապես կարևոր են հայկական թագավորությունների, իշխանական տների, հայազգի պետական ու ռազմական գործիչների, ինչպես նաև հայերի՝ բյուզանդական քաղաքական և ռազմական համակարգում ունեցած դերի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Բագրատունյաց Հայաստանի պատմության, հայկական պետականությունների և Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների, հայ իշխանական տների քաղաքական դիրքավորման, ռազմական համագործակցության ու հակամարտությունների, տարածքային խնդիրների և կայսրության արևելյան քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Սկիլիցեսի հաղորդած տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու Հայաստանի պատմական զարգացումները ոչ միայն հայկական մատենագրության, այլև հարևան հզոր պետության պատմագրական ավանդույթի շրջանակում՝ բացահայտելով իրադարձությունների արտաքին ընկալումը, քաղաքական գնահատականները և ժամանակի միջազգային հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունեն հայերի էթնիկական, աշխարհագրական, քաղաքական և սոցիալական կյանքի վերաբերյալ հիշատակությունները, որոնք կարևոր նյութ են միջնադարյան Հայաստանի բնակչության, պատմական տարածքների, իշխանական հարաբերությունների և տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Հեղինակի պատմագրական մոտեցումը բնորոշվում է ժամանակագրական հաջորդականությամբ, քաղաքական իրադարձությունների նկարագրությամբ, ռազմական գործողությունների ներկայացմամբ և պատմական դերակատարների գործունեության գնահատմամբ։ Նրա երկը կարևոր է նաև բյուզանդական պատմական մտածողության, կայսերական գաղափարախոսության և միջնադարյան ժամանակագրության առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է իրադարձությունները բյուզանդական պետական ու քաղաքական աշխարհընկալման դիրքերից։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս համեմատելու բյուզանդական և հայկական պատմագրական ավանդույթները, համադրելու տարբեր պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրողությունների մասին։ Հայերեն թարգմանությունը, առաջաբանը և ծանոթագրությունները կարևոր նշանակություն ունեն բնագրի գիտական ընկալման համար․ դրանք ընթերցողին տրամադրում են անհրաժեշտ պատմական ու աղբյուրագիտական կողմնորոշումներ, պարզաբանում են անձնանունները, տեղանունները, պատմական իրադարձություններն ու ժամանակագրական հանգամանքները՝ հեշտացնելով միջնադարյան բարդ իրադարձությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունն առանձնահատուկ արժեք ունի այն պատճառով, որ օտարալեզու պատմական սկզբնաղբյուրների միջոցով լրացնում և ընդլայնում է Հայաստանի միջնադարյան պատմության վերաբերյալ գիտելիքները՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու այնպիսի իրադարձություններ և պատմական կապեր, որոնք հայկական աղբյուրներում կարող են ներկայացված լինել այլ տեսանկյունից կամ պահպանված լինել սահմանափակ տեղեկություններով։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայագիտության, բյուզանդագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և աղբյուրագիտության զարգացման համար։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և միջնադարյան Հայաստանի ու Բյուզանդական կայսրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ միաժամանակ հանդիսանալով արժեքավոր գիտական սկզբնաղբյուր բոլոր նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են հայ ժողովրդի քաղաքական պատմությունը, պետականության զարգացումը և միջնադարյան միջազգային հարաբերությունների համակարգում Հայաստանի ունեցած տեղն ու նշանակությունը։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-17
    Հովհաննես Սկիլիցես․ Բյուզանդական պատմական աղբյուրներ Հայաստանի և հայերի մասին
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Гигиеническая оценка загрязнения хлорорганическими пестицидами в Армении и обоснование путей минимизации рисков

    Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով շրջակա միջավայրի աղտոտվածության հիգիենիկ գնահատմանը և դրանցից բխող ռիսկերի նվազեցման ուղիների հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այս կայուն քիմիական միացությունների տարածվածությունը, դրանց կուտակման և շրջակա միջավայրում պահպանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել մարդու առողջության և էկոհամակարգերի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հողում, ջրում, գյուղատնտեսական արտադրանքում և այլ միջավայրերում քլորօրգանական պեստիցիդների առկայությունը և կոնցենտրացիաները, դրանց տարածական բաշխվածությունը և բնակչության հնարավոր ազդեցության հիմնական ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային շղթայի միջոցով մարդու օրգանիզմ ներթափանցման հնարավորությանը, ինչպես նաև այդ նյութերի կենսակուտակման և երկարատև պահպանման հատկություններին։ Հիգիենիկ գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի հայտնաբերված մակարդակների համեմատությունը թույլատրելի կամ առողջապահական չափանիշների հետ՝ հնարավոր վտանգի աստիճանը որոշելու համար։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև քլորօրգանական պեստիցիդների օգտագործման պատմական և ներկայիս ազդեցության ուսումնասիրություն, դրանց տարածման պատճառների բացահայտում և առավել ռիսկային տարածքների առանձնացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ռիսկերի նվազեցման միջոցառումներին՝ ներառյալ աղտոտված տարածքների մշտադիտարկումը, սննդամթերքի անվտանգության վերահսկողությունը, վտանգավոր նյութերի պատշաճ պահեստավորումն ու հեռացումը, ինչպես նաև բնակչության և մասնագիտական խմբերի իրազեկման բարձրացումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ և կառավարչական այնպիսի մոտեցումների հիմնավորումը, որոնք կարող են սահմանափակել մարդու և շրջակա միջավայրի շփումը կայուն թունավոր աղտոտիչների հետ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ շրջակա միջավայրի հիգիենիկ վերահսկողության, քիմիական անվտանգության, սննդամթերքի անվտանգության և հանրային առողջության պաշտպանության ոլորտներում՝ նպաստելով Հայաստանում քլորօրգանական պեստիցիդներով պայմանավորված հնարավոր ռիսկերի բացահայտմանը, գնահատմանը և նվազեցմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-17
    Гигиеническая оценка загрязнения хлорорганическими пестицидами в Армении и обоснование путей минимизации рисков
    Օնլայն

    Մանկավարժություն

    Մշակութային ժառանգությունը որպես անձի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման գործոն

    Այս աշխատությունը նվիրված է մշակութային ժառանգության դերին անձի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման գործընթացում՝ ուսումնասիրելով այն արժեքները, գաղափարները, պատկերացումները և ստեղծագործական ավանդույթները, որոնք փոխանցվում են սերունդներին և ազդեցություն են ունենում մարդու գեղագիտական ընկալումների ու ստեղծագործական մտածողության զարգացման վրա։ Գրքում մշակութային ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական կամ նյութական արժեքների ամբողջություն, այլև որպես հոգևոր, գեղարվեստական և սոցիալական փորձի պահպանման ու փոխանցման կարևորագույն միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ազգային արվեստը, գրականությունը, ճարտարապետությունը, երաժշտությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, ավանդույթները, ծեսերը, խորհրդանիշներն ու մշակութային արժեքները ձևավորում անհատի վերաբերմունքը գեղեցիկի, ներդաշնակության, ինքնության և ստեղծագործական արտահայտության նկատմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է անձի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման գործընթացը՝ հաշվի առնելով ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասարակության և մշակութային հաստատությունների ազդեցությունը։ Քննարկվում է հատկապես մշակութային ժառանգության ճանաչման և արժևորման նշանակությունը ազգային ինքնագիտակցության, գեղագիտական ճաշակի, ստեղծագործական կարողությունների և մշակութային պատասխանատվության զարգացման գործում։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ժամանակակից հասարակության պայմաններում մշակութային ժառանգության պահպանման և նոր սերունդներին փոխանցման հիմնախնդիրները, քանի որ գլոբալացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և մշակութային փոխազդեցությունների պայմաններում փոխվում են անհատի գեղարվեստական նախասիրություններն ու արժեքային կողմնորոշումները։ Միաժամանակ ընդգծվում է ավանդական և ժամանակակից մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ ժառանգության պահպանումը չի նշանակում միայն անցյալի վերարտադրում, այլ նաև դրա ստեղծագործական վերաիմաստավորում և նոր մշակութային միջավայրում շարունակական զարգացում։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես մշակույթի, արվեստի և կրթության ոլորտների համար, քանի որ ներկայացնում է այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մշակութային ժառանգությունը նպաստում է անհատի հոգևոր և գեղարվեստական զարգացմանը, ազգային ու համամարդկային արժեքների ընկալմանը և սեփական ստեղծագործական ինքնության ձևավորմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-07
    Մշակութային ժառանգությունը որպես անձի գեղարվեստական աշխարհայացքի ձևավորման գործոն
    Օնլայն

    Գրականություն

    Անգութ Պետրոսը

    Ստեղծագործության վերնագրում առանձնացված Պետրոսի կերպարը ներկայացվում է որպես անգթության և մարդկային անտարբերության խորհրդանիշ։ Կերպարի միջոցով ստեղծագործությունը կարող է անդրադառնալ մարդու վարքագծի բարոյական կողմերին, ուրիշների հանդեպ ունեցած վերաբերմունքին և այն հետևանքներին, որոնք առաջանում են կարեկցանքի ու պատասխանատվության բացակայության պայմաններում։ Անգթությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատական բնավորության գիծ, այլև որպես հասարակական հարաբերությունները խաթարող երևույթ, որը կարող է ցավ ու անարդարություն պատճառել շրջապատին։ Պատումի բարոյախոսական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս խորհելու բարության, գթասրտության, ազնվության, խղճի և փոխադարձ հարգանքի նշանակության շուրջ։ Հերոսի անվան հետ կապվող բնութագրումը ընթերցողին հուշում է գնահատել մարդկային արարքները և տարբերել անձնական շահը բարոյական պարտականություններից։ Նման ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ գեղարվեստական կերպարների ու հնարավոր իրավիճակների միջոցով փոխանցում են վարքականոնային գաղափարներ և խրախուսում մարդասիրական վերաբերմունք։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև 19-րդ դարի հայ գրականության բարոյական ու հասարակական թեմաների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-05
    Անգութ Պետրոսը