Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Հայոց ժողովրդական մշակույթը. երկհատոր հանրագիտարան, հատոր Ա
Հանրագիտարանը ներկայացնում է հայոց ժողովրդական մշակույթի բազմազան դրսևորումները՝ անդրադառնալով հայ ժողովրդի պատմականորեն ձևավորված ավանդույթներին, կենցաղին, հոգևոր պատկերացումներին, հասարակական հարաբերություններին և նյութական ժառանգությանը։ Որպես տեղեկատու գիտական հրատարակություն՝ այն համակարգված ձևով ներկայացնում է ժողովրդական մշակույթին վերաբերող հասկացություններ, երևույթներ, սովորույթներ և մշակութային արժեքներ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ավանդական կյանքի տարբեր կողմերի մասին։ Թեմատիկ ընդգրկումը վերաբերում է ժողովրդական տոներին ու ծեսերին, ընտանեկան և համայնքային սովորույթներին, հավատալիքներին, բանավոր ստեղծագործությանը, ժողովրդական գիտելիքներին, արհեստներին, կենցաղային առարկաներին, բնակարանին, հագուստին և առօրյա կյանքի կազմակերպման ձևերին։ Կարևորվում է նաև ժողովրդական մշակույթի տարածաշրջանային առանձնահատկությունների և պատմական փոփոխությունների ներկայացումը՝ բացահայտելով տարբեր համայնքների մշակութային ինքնատիպությունն ու ընդհանուր ազգային հատկանիշները։ Հրատարակությունը նպաստում է ավանդական մշակութային ժառանգության ճանաչմանը, ուսումնասիրմանն ու պահպանությանը՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտելիքի համակարգված աղբյուր մասնագետների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Այն արժեքավոր տեղեկատու է ազգագրագետների, բանագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի և մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-10-30
Literature
Կոմս Մոնտե Քրիստո, մաս Բ
1873 թվականին Զմյուռնիայում՝ Տիգրան Հարություն Տետեյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 159 էջից բաղկացած գիրքը Ալեքսանդր Դյումայի հանրահայտ «Կոմս Մոնտե Քրիստո» արկածային վեպի երկրորդ մասն է։ Ստեղծագործության կենտրոնում Էդմոն Դանտեսի պատմությունն է՝ երիտասարդ նավաստու, որը դավադրության հետևանքով զրկվում է ազատությունից և երկար տարիների փորձություններից հետո վերադառնում է հասարակություն՝ նոր ինքնությամբ ու իր անցյալի հանդեպ արդարություն հաստատելու ձգտումով։ Վեպում կարևոր տեղ ունեն դավաճանության, անարդարության, վրեժի, հավատարմության, մարդկային արժանապատվության և բարոյական պատասխանատվության թեմաները։ Գործողությունների զարգացումը համադրում է գաղտնիքներ, անսպասելի շրջադարձեր, տարբեր կերպարների փոխկապակցված ճակատագրեր և հասարակական հարաբերությունների պատկերում։ Երկրորդ մասը շարունակում է նախորդ հատվածում սկսված պատմությունը՝ խորացնելով գլխավոր հերոսի նպատակների, նրա հակառակորդների և իրադարձությունների հետևանքների ներկայացումը։ Ստեղծագործությունը ոչ միայն արկածային պատմություն է, այլև անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես են անարդարությունն ու տառապանքը փոխում մարդուն, և ինչ սահմաններ կարող են ունենալ վրեժն ու արդարության վերականգնման ձգտումը։ XIX դարում եվրոպական վեպերի հայերեն թարգմանություններն ու հրատարակությունները կարևոր դեր ունեին հայ ընթերցողական մշակույթի զարգացման գործում՝ հայալեզու ընթերցողներին ծանոթացնելով համաշխարհային գրականության հայտնի գործերին։ Զմյուռնիան այդ ժամանակաշրջանում հայ տպագրության և գրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես Դյումայի ստեղծագործության հայերեն տարածման, այնպես էլ XIX դարի հայ թարգմանական գրականության և ընթերցանության պատմության ուսումնասիրության համար։ Առանց բնագրի համեմատության հնարավոր չէ հաստատել թարգմանչի անունը, օգտագործված ֆրանսերեն հրատարակության տարբերակը կամ հայերեն թարգմանության ամբողջականությունը։
Updated: 2026-10-24
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги юным. Информационный указатель (1978, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս երկլեզու տեղեկատվական հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի համակարգված ցանկ՝ ընդգրկելով ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն գրականության նմուշներ, որոնք ուղղված են երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունների և կրթական կարիքների բավարմանը։ Նյութը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ օգնելով կողմնորոշվել ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության բազմազան աշխարհում և ընտրել ընթերցանության համար առավել համապատասխան գրքեր՝ ըստ թեմատիկ, ժանրային և ճանաչողական հետաքրքրությունների։ Ցանկում ընդգրկված ստեղծագործությունները ներառում են արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, հոգեբանական և սոցիալական թեմաներով վեպեր, ինչպես նաև կրթական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են լեզվական հմտությունների, ստեղծագործական մտածողության և աշխարհընկալման զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևորում է ընթերցանության դերը պատանեկան զարգացման գործընթացում՝ որպես գիտելիքի ընդլայնման, արժեքային համակարգի ձևավորման և ինքնաճանաչման միջոց, միաժամանակ աջակցելով գրադարանային և կրթական հաստատությունների աշխատանքին՝ ընթերցողների համար գրքերի ընտրության գործընթացը դյուրացնելու նպատակով։
Updated: 2026-09-06
Law
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական իշխանության համակարգը (1918-1920 թթ.)
Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական իշխանության համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի և գործունեության ուսումնասիրությանը 1918-1920 թվականներին։ Այն ներկայացնում է անկախ հայկական պետականության վերականգնումից հետո ձևավորված իշխանության հիմնական ինստիտուտները, դրանց իրավական հիմքերը, փոխհարաբերությունները և պետական կառավարման իրականացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների ձևավորումն ու գործունեությունը, Ազգային ժողովի, կառավարության և տեղական կառավարման մարմինների դերը, ինչպես նաև պետական ապարատի կայացման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանության կենտրոնական և տեղական կառույցների փոխհարաբերություններին, պետական կառավարման արդյունավետության խնդիրներին և նորաստեղծ հանրապետության պայմաններում կառավարման համակարգի կազմակերպման դժվարություններին։ Աշխատանքը անդրադառնում է նաև քաղաքական կուսակցությունների և հասարակական ուժերի ազդեցությանը պետական իշխանության ձևավորման ու որոշումների կայացման գործընթացների վրա, ինչպես նաև ներքին քաղաքական իրավիճակի և արտաքին մարտահրավերների ազդեցությանը պետական կառավարման համակարգի վրա։ Այդ ժամանակաշրջանը բնորոշվում էր պատերազմի, տնտեսական ծանր պայմանների, գաղթականների մեծ հոսքերի, տարածքային և անվտանգային խնդիրների առկայությամբ, որոնք զգալիորեն ազդում էին պետական կառույցների գործունեության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պետական ինստիտուտների կայացման ընթացքի և դրանց իրավաքաղաքական հիմքերի գնահատումը՝ բացահայտելով ինչպես ձեռքբերումները, այնպես էլ առկա սահմանափակումներն ու խնդիրները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի անկախ պետականության առաջին փորձի կառավարման համակարգի մասին և հասկանալու, թե ինչպիսի ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա էր կառուցվում հանրապետության պետականությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի նորագույն պատմության, պետական կառավարման զարգացման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման գործընթացների հետազոտության համար։
Updated: 2026-09-15
Law
Проблемы освобождения от уголовной ответственности взяткодателя
Իրավաբանական, քրեաիրավական և քրեական քաղաքականության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաշառք տված անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական հիմքերի, պայմանների և գործնական կիրառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կաշառք տալու հանցակազմի իրավական բնութագրերը, կոռուպցիոն հանցագործությունների առանձնահատկությունները և դրանց համար քրեական պատասխանատվության սահմանման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական հանգամանքներին, որոնց առկայությամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել կաշառք տված անձի ազատում քրեական պատասխանատվությունից, մասնավորապես՝ կաշառքի շորթման, իրավասու մարմիններին կամավոր հաղորդում ներկայացնելու և հանցագործության բացահայտմանը նպաստելու դեպքերում։ Վերլուծվում են կամավոր հաղորդման իրավական նշանակությունը, դրա գնահատման չափանիշները, անձի վարքագծի և հանցագործության բացահայտման միջև փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համապատասխան դրույթների մեկնաբանման, դրանց կիրառման սահմանների, ապացուցման և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հակասությունների հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել քրեական օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, դատական պրակտիկան, տարբեր պետությունների իրավական կարգավորումները և կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում քրեական պատասխանատվության անխուսափելիության, արդարության, համաչափության և հանցագործությունների բացահայտման խրախուսման սկզբունքների փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում է կաշառք տված անձին պատասխանատվությունից ազատելու իրավական մեխանիզմների հստակեցումը՝ կամայական կիրառման կանխարգելման, իրավական որոշակիության ապահովման և հակակոռուպցիոն քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության, կրիմինոլոգիայի, հակակոռուպցիոն օրենսդրության և իրավակիրառ գործունեության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Mathematics
Ընդարձակ թվաբանություն
Աշխատությունը թվաբանությանն ու մաթեմատիկական գիտելիքների համակարգված ուսուցմանն ուղղված ընդարձակ ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել թվերի, թվային գործողությունների և հաշվարկների հիմնական սկզբունքներին՝ նպաստելով մաթեմատիկական մտածողության ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Թվաբանությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում կրթական համակարգում, քանի որ զարգացնում է տրամաբանական դատողությունը, ճշգրտությունը, համեմատելու և վերլուծելու կարողությունները, ինչպես նաև առօրյա խնդիրները թվային եղանակով լուծելու հմտությունները։ Այս բնույթի աշխատություններում թվաբանական գիտելիքները ներկայացվում են աստիճանական ուսուցման սկզբունքով՝ պարզագույն թվային հասկացություններից անցնելով ավելի բարդ հաշվարկային գործողությունների և խնդիրների լուծման եղանակների։ Ձեռնարկի ընդարձակ բնույթը մատնանշում է առարկայի համակողմանի ուսուցման և մաթեմատիկական նյութի առավել մանրամասն մշակման նպատակը։ Այն կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ սովորողների, ինքնուրույն գիտելիքներ ձեռք բերողների և թվաբանական հմտությունները կատարելագործել ցանկացողների համար՝ ապահովելով հաշվարկային գիտելիքների ամրապնդման և գործնական կիրառման հիմք։ Թվաբանության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն դպրոցական կրթության, այլև առօրյա տնտեսական, առևտրային և գործնական գործունեության մեջ, որտեղ անհրաժեշտ են թվային ճշգրտություն, հաշվարկների կատարում և քանակական հարաբերությունների ըմբռնում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայալեզու մաթեմատիկական գրականության և կրթական մտքի պատմության ուսումնասիրման համար՝ որպես հայերենով ճշգրիտ գիտելիքներ ներկայացնելու, թվաբանական ուսուցումը զարգացնելու և մաթեմատիկական հասկացությունների տարածմանը նպաստելու պատմական օրինակ։
Updated: 2026-10-27