Ավելին Տնտեսագիտություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Lեզվաբանություն

    Գրական աշխարհաբարը և Խ. Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի լեզուն

    Այս աշխատությունը նվիրված է հայ գրական աշխարհաբարի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայ նոր գրական լեզվի պատմության կարևորագույն փուլերից մեկին։ Հեղինակը լեզվաբանական և գրականագիտական տեսանկյունից վերլուծում է աշխարհաբարի կառուցվածքային, բառապաշարային, քերականական և ոճական առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով հայ գրական լեզվի զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Ուսումնասիրության մեջ քննության են առնվում լեզվական տարբեր շերտերը, արտահայտչամիջոցները, ժողովրդախոսակցական տարրերի կիրառությունը, ինչպես նաև լեզվի դերը ազգային ինքնագիտակցության, մշակույթի և գրական ավանդույթի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը ներկայացնում է արժեքավոր դիտարկումներ հայ գրական լեզվի պատմության, լեզվական փոփոխությունների և գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, գրականագետների, բանասերների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ, գրական աշխարհաբարի զարգացման ընթացքով և հայ դասական գրականության լեզվաոճական առանձնահատկություններով։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-22
    Գրական աշխարհաբարը և Խ. Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի լեզուն
    Օնլայն

    Տնտեսագիտություն

    ԱՐԺԵՔԻ ԵՎ ՇԱՀՈՒՅԹԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ Ա. ՍՄԻԹԻ ԵՎ Կ. ՄԱՐՔՍԻ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐՈՒՄ

    Այս ռեֆերատը վերաբերում է արժեքի և շահույթի տեսությունների համեմատական վերլուծությանը Ադամ Սմիթի և Կարլ Մարքսի տնտեսական մոդելներում, որտեղ ուսումնասիրվում են երկու տարբեր մոտեցումներ տնտեսական արժեքի ձևավորման և շահույթի ծագման վերաբերյալ։ Adam Smith դասական տնտեսագիտության հիմնադիրներից է, ով արժեքի ձևավորումը կապում էր աշխատանքի հետ, սակայն միաժամանակ ընդունում էր, որ շուկայական տնտեսությունում գինը ձևավորվում է նաև առաջարկի և պահանջարկի ազդեցությամբ։ Սմիթի մոտ շահույթը դիտարկվում է որպես արտադրության գործոնների՝ հատկապես կապիտալի օգտագործման դիմաց ստացվող եկամուտ, և այն բնականորեն ձևավորվում է տնտեսական շրջանառության ընթացքում՝ մրցակցային շուկայում։ Մյուս կողմից, Karl Marx զարգացնում է արժեքի աշխատանքային տեսությունը ավելի արմատական ձևով՝ պնդելով, որ ապրանքի արժեքը ամբողջությամբ պայմանավորված է սոցիալապես անհրաժեշտ աշխատանքային ժամանակով, իսկ շահույթը (ավելցուկային արժեքը) առաջանում է աշխատողների կողմից ստեղծված արժեքի մի մասի յուրացման արդյունքում կապիտալիստների կողմից։ Մարքսի մոդելում շահույթը ոչ թե պարզապես արտադրական գործոնի վարձատրություն է, այլ դասակարգային հարաբերությունների արդյունք, որտեղ աշխատանքը և կապիտալը գտնվում են հակասության մեջ։ Սմիթի և Մարքսի մոտեցումների հիմնական տարբերությունն այն է, որ Սմիթը շեշտադրում է շուկայի ինքնակարգավորումը և տնտեսական հավասարակշռությունը, մինչդեռ Մարքսը կենտրոնանում է տնտեսական հարաբերությունների հակասական բնույթի և շահույթի սոցիալական ծագման վրա։ Միևնույն ժամանակ, երկու տեսություններն էլ կարևոր դեր են խաղացել տնտեսական մտքի զարգացման մեջ՝ ձևավորելով տարբեր դպրոցներ և մոտեցումներ արժեքի, բաշխման և արտադրության վերլուծության համար։ Այսպիսով, արժեքի և շահույթի տեսությունների համեմատությունը ցույց է տալիս տնտեսագիտության զարգացման բազմազանությունը և տարբեր գաղափարական հիմքերի ազդեցությունը տնտեսական մոդելների ձևավորման վրա։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-15
    ԱՐԺԵՔԻ ԵՎ ՇԱՀՈՒՅԹԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԵՄԱՏԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆԸ Ա. ՍՄԻԹԻ ԵՎ Կ. ՄԱՐՔՍԻ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐՈՒՄ
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Լյարդի որոշ ֆունկցիաների փոփոխությունը հորթերի բրոնխոպնևմոնիայի դեպքում և նրա կարգավորիչ թերապիան

    Աշխատությունը նվիրված է հորթերի բրոնխոպնևմոնիայի ժամանակ լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակում առաջացող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և հիվանդության ընթացքում այդ խանգարումների կարգավորմանն ուղղված բուժական մոտեցումների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում բրոնխոպնևմոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես շնչառական համակարգի ախտահարում, այլև որպես ամբողջ օրգանիզմի նյութափոխանակային և ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա ազդող հիվանդագին գործընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լյարդի մասնակցությանը սպիտակուցային, ածխաջրային, ճարպային և այլ նյութափոխանակային գործընթացներին, ինչպես նաև օրգանիզմում առաջացող նյութերի փոխակերպման ու վնասազերծման մեխանիզմներին։ Քննվում է, թե շնչառական համակարգի բորբոքային ախտահարումը, թթվածնային ապահովման փոփոխությունները և ընդհանուր բորբոքային արձագանքը ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ լյարդի ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել արյան կենսաքիմիական ցուցանիշները և լյարդի գործունեությունը բնութագրող այլ չափորոշիչներ՝ հիվանդ կենդանիների օրգանիզմում նյութափոխանակային փոփոխությունների բնույթը պարզելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հիվանդության տարբեր փուլերում այդ ցուցանիշների փոփոխություններին և դրանց կապին կլինիկական ընթացքի հետ։ Կարևորվում է առողջ և հիվանդ կենդանիների տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել բրոնխոպնևմոնիայի հետ կապված առավել բնորոշ ֆունկցիոնալ շեղումները։ Հետազոտության երկրորդ կարևոր ուղղությունը վերաբերում է բուժական միջամտությունների ազդեցության գնահատմանը՝ պարզելու համար, թե լյարդի խանգարված գործառույթների կարգավորմանն ուղղված մոտեցումները որքանով կարող են նպաստել կենդանու ընդհանուր վիճակի և նյութափոխանակային հավասարակշռության վերականգնմանը։ Բուժման արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել կլինիկական ախտանշանների փոփոխության և լաբորատոր ցուցանիշների համադրման միջոցով՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական գնահատել օրգանիզմի արձագանքը։ Նման մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ շնչառական հիվանդությունների դեպքում միայն տեղային ախտահարումների գնահատումը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլում է կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակը։ Լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության ախտածագման մեխանիզմների առավել խոր ընկալմանը և համալիր անասնաբուժական բուժման սկզբունքների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատանքը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն հորթերի հիվանդությունների ախտորոշման, կլինիկական ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն ներկայացնել անասնաբուժության, կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և անասնաբուժական ներքին հիվանդությունների ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-17
    Լյարդի որոշ ֆունկցիաների փոփոխությունը հորթերի բրոնխոպնևմոնիայի դեպքում և նրա կարգավորիչ թերապիան
    Օնլայն

    Գրականություն

    Մուրացան Երկուսից ո՞րը

    Ստեղծագործությունը բարոյահոգեբանական բնույթի պատմվածք է, որտեղ հեղինակը դնում է մարդու առջև դժվար ընտրության խնդիր՝ ստիպելով նրան կանգնել երկու հակադիր արժեքների, ճանապարհների կամ որոշումների միջև։ Գործի հիմնական գաղափարական առանցքը ընտրության պատասխանատվությունն է, երբ մարդը պետք է որոշի՝ հետևել նյութական շահին, հասարակական շահադիտական հաշվարկներին, թե՞ մնալ հավատարիմ իր խղճին, բարոյական սկզբունքներին և ներքին համոզմունքներին։ Մուրացանը ստեղծում է իրավիճակներ, որտեղ արտաքին հանգամանքները և ներքին հոգեբանական ճնշումները ստիպում են կերպարներին բացահայտել իրենց իրական էությունը, և հենց այդ հակադրությունների միջոցով բացահայտվում է մարդու բնավորությունը։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև դաստիարակչական շերտը՝ հեղինակը ընթերցողին ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն մղում է խորհելու, թե ինչ արժեքներ են առաջնային կյանքի բարդ ընտրությունների ժամանակ։ Լեզուն պարզ է, արտահայտիչ և տրամաբանական զարգացմամբ կառուցված, ինչը թույլ է տալիս գաղափարական բովանդակությունը մատուցել հասկանալի և ազդեցիկ ձևով։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-10
    Մուրացան Երկուսից ո՞րը
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Митральная недостаточность при открытом артериальном протоке

    Աշխատությունը նվիրված է բաց զարկերակային ծորանի առկայության պայմաններում միտրալ փականի անբավարարության առաջացման, կլինիկական դրսևորումների և սրտի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում երկու սրտաբանական վիճակների համակցված ազդեցությունն է սրտի հեմոդինամիկայի վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ձախ սրտային բաժինների ծանրաբեռնվածության և փականային գործառույթի փոփոխություններին։ Բաց զարկերակային ծորանը բնածին սրտային արատ է, որի դեպքում պտղային շրջանում բնականոն գործող անոթային հաղորդակցությունը ծնվելուց հետո պահպանվում է և կարող է պայմանավորել արյան շրջանառության փոփոխություններ։ Այդ փոփոխությունների երկարատև ազդեցությունը կարող է կապված լինել սրտի առանձին խոռոչների ծավալային ծանրաբեռնվածության և կառուցվածքային հարմարվողականության հետ։ Միտրալ անբավարարության ուսումնասիրությունը տվյալ համատեքստում կարևոր է՝ պարզելու փականի աշխատանքի խանգարման հնարավոր ֆունկցիոնալ և կառուցվածքային հիմքերը և դրա ազդեցությունը ընդհանուր սրտային գործունեության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական դիտարկումները, սրտի գործառույթի գնահատման տվյալները և պատկերային հետազոտությունների արդյունքները՝ հիվանդության ծանրության և սրտի կառուցվածքային փոփոխությունների միջև կապերը բացահայտելու նպատակով։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբերակիչ գնահատումը, քանի որ փականային անբավարարության դրսևորումները կարող են պայմանավորված լինել ինչպես առաջնային փականային փոփոխություններով, այնպես էլ սրտի խոռոչների չափերի և հեմոդինամիկ պայմանների փոփոխությամբ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիվանդների վիճակի դինամիկ գնահատմանը՝ դիտարկելով հիմնական սրտային արատի և փականային փոփոխությունների փոխադարձ ազդեցությունը ժամանակի ընթացքում։ Նման հետազոտությունները կարևոր են բնածին սրտային արատների կլինիկական պատկերի ավելի ամբողջական ըմբռնման համար և հնարավորություն են տալիս գնահատելու ոչ միայն հիմնական անատոմիական փոփոխությունը, այլև դրա երկրորդային ազդեցությունները սրտի մյուս կառուցվածքների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սրտաբանության, բնածին սրտային արատների ուսումնասիրության, սրտային հեմոդինամիկայի և փականային ախտաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով միտրալ փականի ֆունկցիայի փոփոխությունների նշանակությունը բաց զարկերակային ծորանի պայմաններում։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-27
    Митральная недостаточность при открытом артериальном протоке
    Օնլայն

    Կենսաբանություն

    Особенности взаимодействия порфиринов с А-формой ДНК

    Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինային միացությունների և ԴՆԹ-ի A-կոնֆորմացիայի միջև առաջացող մոլեկուլային փոխազդեցությունների ֆիզիկաքիմիական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե նուկլեինաթթվի տարածական կառուցվածքը ինչպես է ազդում պորֆիրինների կապման բնույթի, կայունության և ընտրողականության վրա։ A-ձևը տարբերվում է ԴՆԹ-ի առավել տարածված B-ձևից պարույրի երկրաչափությամբ, հիմքերի տարածական դասավորությամբ և ակոսների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, ինչի պատճառով նույն լիգանդը տարբեր կոնֆորմացիաների հետ կարող է փոխազդել տարբեր կերպ։ Պորֆիրինները դիտարկվում են որպես ընդարձակ արոմատիկ մակերես և փոփոխելի ծայրամասային խմբեր ունեցող մոլեկուլներ, որոնց կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տարբեր ոչ կովալենտ փոխազդեցությունների միջոցով կապվել նուկլեինաթթուների հետ։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրաստատիկ փոխազդեցությունների, ջրածնային կապերի, արոմատիկ համակարգերի փոխազդեցությունների և ԴՆԹ-ի մակերևութային կառուցվածքի հետ կապման հնարավոր դերերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պորֆիրինի լիցքի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և միջավայրի ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությանը ձևավորվող համալիրների հատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կապման հնարավոր մեխանիզմների տարբերակումը և դրանց կախվածության գնահատումը ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիայից։ Դիտարկվում է նաև, թե լիգանդի միացումը որքանով կարող է կապված լինել նուկլեինաթթվի տեղային կառուցվածքային փոփոխությունների կամ համալիրի կայունության փոփոխության հետ։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների շրջանակում կարող են կիրառվել սպեկտրադիտական և այլ ֆիզիկաքիմիական մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել կապման ընթացքում պորֆիրինի օպտիկական հատկությունների փոփոխությունները, համալիրների ձևավորումը և փոխազդեցության հարաբերական ուժգնությունը։ Տարբեր պայմաններում ստացված տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու կառուցվածք–փոխազդեցություն կապը և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք նպաստում են տվյալ կոնֆորմացիայի նկատմամբ լիգանդի ընտրողականությանը։ Կարևորվում է նաև A- և այլ կոնֆորմացիոն վիճակներում գտնվող ԴՆԹ-ի հետ պորֆիրինների փոխազդեցությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, քանի որ այն կարող է ավելի ամբողջական պատկերացում տալ նուկլեինաթթվի երկրաչափության ազդեցության մասին։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունն ունի հիմնարար նշանակություն մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, ֆոտոքիմիայի և նուկլեինաթթուների ֆիզիկաքիմիայի համար՝ նպաստելով ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիոն վիճակների մոլեկուլային ճանաչման մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատությունը նաև կարևոր հիմք է պորֆիրին–նուկլեինաթթու համալիրների կառուցվածքային և սպեկտրային հատկությունների հետագա ուսումնասիրությունների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-19
    Особенности взаимодействия порфиринов с А-формой ДНК