Краткий отчет о состоянии Лазаревского института восточных языков...

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասի տարածքում օբսիդիանի հումքի աղբյուրների, տարածման և օգտագործման ուսումնասիրությանը՝ նեոլիթից մինչև վաղ երկաթի դարաշրջանն ընդգրկող ժամանակահատվածում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հնագիտական գտածոների և բնական օբսիդիանի նմուշների համադրական ուսումնասիրությունը՝ նեյտրոնային ակտիվացման վերլուծության միջոցով դրանց քիմիական կազմը և հնարավոր ծագման աղբյուրները որոշելու նպատակով։ Ուսումնասիրվում են օբսիդիանի հանքավայրերի աշխարհագրական տարածվածությունը, հումքի ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները և տարբեր հնագիտական բնակավայրերում հայտնաբերված օբսիդիանի առարկաների ու հումքի միջև հնարավոր կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի ձեռքբերման, տարածման և փոխանակման ուղիների բացահայտմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հնագույն հասարակությունների տնտեսական գործունեության, շարժունակության և միջտարածաշրջանային կապերի մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Կովկասի նախապատմական մշակույթների ուսումնասիրման համար, քանի որ օբսիդիանի ծագման որոշումը թույլ է տալիս վերականգնել հումքի տեղաշարժի աշխարհագրությունը և բացահայտել տարբեր համայնքների միջև գոյություն ունեցած կապերը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, երկրաբանների, հնագիտական նյութագիտության մասնագետների, պատմաբանների, մարդաբանների և Կովկասի նախապատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է ծննդօգնության ստացիոնարում վարակների տարածման համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, դրանց առաջացման ռիսկային գործոնների և կանխարգելման արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ ծննդատներում միաժամանակ առկա են վարակների նկատմամբ տարբեր աստիճանի զգայունությամբ պացիենտներ, նորածիններ և բուժանձնակազմ, իսկ բժշկական բազմաթիվ միջամտություններ կարող են ստեղծել վարակի փոխանցման լրացուցիչ ռիսկեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարակների աղբյուրներին, փոխանցման հնարավոր մեխանիզմներին և ուղիներին, վարակի տարածմանը նպաստող պայմաններին, ինչպես նաև ստացիոնարի տարբեր բաժանմունքներում համաճարակաբանական իրավիճակի ձևավորման օրինաչափություններին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում մայրերի և նորածինների շրջանում վարակային բարդությունների կանխարգելմանը, քանի որ այս խմբերի համար վարակի հետևանքները կարող են լինել առավել ծանր։ Աշխատանքում վերլուծվում են վարակի հսկողության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները՝ հիվանդների և բուժանձնակազմի համաճարակաբանական հսկողությունը, վարակի դեպքերի վաղ հայտնաբերումը, անհրաժեշտ մեկուսացման միջոցառումները, ախտահանման և մանրէազերծման պատշաճ իրականացումը, ձեռքերի հիգիենան, բժշկական գործիքների անվտանգ կիրառումը և ստացիոնարի սանիտարահիգիենիկ ռեժիմի պահպանումը։ Այսպիսի միջոցառումները կարևոր բաղադրիչ են բուժօգնության հետ կապված վարակների կանխարգելման համակարգում, որի շրջանակում անհրաժեշտ է ոչ միայն արձագանքել արդեն առաջացած վարակային դեպքերին, այլև մշտապես գնահատել հնարավոր ռիսկերը և կանխել վարակի տարածումը։ Հայաստանի ազգային առողջապահական համակարգում նույնպես առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարակի հսկողությանը և բժշկական միջամտություններով պայմանավորված վարակների կանխարգելմանը։ Աշխատանքի գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ համաճարակաբանական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել վարակի տարածման առավել վտանգավոր օղակները, գնահատել կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը և մշակել ստացիոնարի պայմաններին համապատասխան կազմակերպչական ու հակահամաճարակային մոտեցումներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել համաճարակաբանների, մանկաբարձ-գինեկոլոգների, բուժքույրերի, հիգիենիստների, վարակների հսկողության մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բուժհաստատությունների կազմակերպման ու վարակի կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Աշխատանքը մատենագիտական աղբյուրներում ներկայացված է որպես Մ. Մ. Տեր-Ստեփանյանի դոկտորական ատենախոսություն՝ բժշկական գիտությունների բնագավառում, 2017 թվականին, 38 էջ ծավալով։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական ցանկ՝ ծառայելով որպես տեղեկատվական ուղեցույց մշակութային ոլորտի հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, թանգարանագիտության, մշակութային շինարարության և հարակից բնագավառների վերաբերյալ գրականության համակարգված նկարագրություններ։ Աշխատանքը նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մասնագետներին տեղեկացնելու նոր հրատարակությունների մասին և նպաստելու անհրաժեշտ աղբյուրների արագ որոնմանը։ Գրքում ներկայացված մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևել հայկական մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրման ընթացքին, ծանոթանալ գիտական ու տեղեկատվական հրապարակումներին և օգտագործել դրանք կրթական ու հետազոտական նպատակներով։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կրոն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է ուղղափառ քրիստոնեական հավատքի համակարգված և ընդարձակ ուսուցումը՝ անդրադառնալով եկեղեցու դավանությանը, քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթներին, բարոյական սկզբունքներին և հոգևոր կյանքի հիմնական հարցերին։ Այն կառուցված է որպես քրիստոնեական վարդապետության ուսուցողական ներկայացում և նպատակ ունի ընթերցողին հասկանալի ու հետևողական ձևով ծանոթացնել ուղղափառ եկեղեցու հավատքի հիմքերին։ Աշխատության կարևոր բաժիններից են Սուրբ Երրորդության, Աստծո, Հիսուս Քրիստոսի, Սուրբ Հոգու, Եկեղեցու, փրկության և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ ուսմունքների բացատրությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեական դավանանքի հիմնական ճշմարտություններին և դրանց փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ձևավորում ուղղափառ աստվածաբանության ամբողջական համակարգը։ Նյութում ներկայացվում է նաև Սուրբ Գրքի և Սուրբ Ավանդության նշանակությունը եկեղեցական հավատքի պահպանման ու փոխանցման գործում։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը քրիստոնեական բարոյականության ուսումնասիրությունն է։ Այստեղ քննարկվում են մարդու բարոյական պատասխանատվությունը, մեղքի և ապաշխարության հասկացությունները, առաքինությունների նշանակությունը, Աստծո և մերձավորի հանդեպ սիրո սկզբունքը, ինչպես նաև քրիստոնյայի առօրյա կյանքի համար նախատեսված բարոյական պահանջները։ Առանձին տեղ է հատկացվում աղոթքին և եկեղեցական կյանքին՝ բացատրելով դրանց դերը հավատացյալի հոգևոր զարգացման մեջ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև Եկեղեցու խորհուրդներին, դրանց նշանակությանը և հավատացյալի հոգևոր կյանքի հետ ունեցած կապին։ Ուսուցողական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնել դավանաբանական դրույթները, այլև բացատրել դրանց իմաստը և գործնական նշանակությունը քրիստոնեական կյանքի համար։ Այս առումով այն կարող է դիտարկվել որպես հավատքի համակարգված ուսումնական ձեռնարկ, որը նախատեսված է քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական գաղափարները հաջորդականորեն ուսումնասիրելու համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ուղղափառ աստվածաբանության պատմության և դավանաբանական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ նման կատեխիզիսները արտացոլում են եկեղեցու կողմից ընդունված հավատքի համակարգման և փոխանցման ավանդույթը։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, կրոնագետներին, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, փիլիսոփաներին, պատմաբաններին և քրիստոնեական դավանաբանության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Միաժամանակ այն կարող է ծառայել որպես ուսուցողական աղբյուր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ ուղղափառ քրիստոնեական հավատքի հիմնական սկզբունքներին, բարոյական ուսմունքին և եկեղեցական կյանքի պատկերացմանը։

Պատմություն

Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի ամենանշանավոր գործիչներից մեկն է, որը հայտնի է ոչ միայն որպես ռազմական ու քաղաքական առաջնորդ, այլև որպես գաղափարախոս և ազգային մտածող։ Նա ծնվել է Նախիջևանի Կզնուտ գյուղում և երիտասարդ տարիներից ներգրավվել ազգային-հեղափոխական շարժումների մեջ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել հայ ժողովրդի իրավունքներն ու հայրենիքը։ Նժդեհը մասնակցել է Բալկանյան պատերազմներին, Առաջին համաշխարհային պատերազմին և հայկական ինքնապաշտպանական մարտերին, որտեղ դրսևորել է բացառիկ կազմակերպչական ունակություններ և խիզախություն։ Նրա անունը հատկապես կապված է Սյունիքի հերոսական պաշտպանության հետ, երբ նա կարողացավ կազմակերպել ժողովրդի դիմադրությունը և կանխել տարածաշրջանի ամբողջական կորուստը։ Գարեգին Նժդեհը համարվում է Լեռնահայաստանի գաղափարի հիմնադիրներից մեկը, քանի որ նրա պայքարի շնորհիվ Սյունիքը պահպանվեց հայկական պետականության կազմում։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս ազգային ինքնությանը, հայրենասիրությանը և ժողովրդի հոգևոր ամրությանը։ Նժդեհը ձևավորեց «ցեղակրոնություն» գաղափարախոսությունը, որի հիմքում դրված էին ազգի միասնությունը, բարոյական արժեքները, հայրենասիրությունը և ազգային ինքնագիտակցության զարգացումը։ Նրա համոզմամբ՝ յուրաքանչյուր հայ պետք է ապրի ազգային պատասխանատվության զգացումով և պատրաստ լինի ծառայելու հայրենիքին։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Նժդեհը շարունակեց իր գործունեությունը արտասահմանում՝ փորձելով պահպանել ազգային գաղափարները և աջակցել սփյուռքահայությանը։ Սակայն հետագայում նա ձերբակալվեց խորհրդային իշխանությունների կողմից և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրեց բանտում։ Չնայած ծանր ճակատագրին՝ Գարեգին Նժդեհը հայ ժողովրդի հիշողության մեջ մնաց որպես անսասան կամքի, ազգային արժանապատվության և պայքարի խորհրդանիշ։ Նրա գաղափարներն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության վրա, իսկ նրա անունը մինչ օրս հարգանքով է հիշատակվում Հայաստանում և սփյուռքում։