Վիճակագրության խնդիրների ժողովածու

Գեղարվեստական հայ․

«Խաչագողի հիշատակարանը» (1887) Մովսես Հայրապետյան, հայտնի նաև որպես **Րաֆֆի**, ստեղծագործություններից մեկն է, որն իսկապես մեծ կարևորություն ունի հայ գրականության մեջ։ Այս վեպը, գրված էր XIX դարի վերջերին, հանդիսանում է պատմական վեպ, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է Հայոց հանհրաժեշտ կռիվներում եղած մարտիկներից մեկի՝ Խաչագողի կյանքի պատմությունը։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Խաչագողը, անցնում է մի երկար ճանապարհ՝ ռազմիկից, առաջնորդից մինչև ապստամբ և հայրենասեր։ Նա իր կյանքը նվիրում է ժողովրդին՝ պայքարելով օտար նվաճողների դեմ։ Սակայն, ինչպես հաճախ լինում է, նրա հոգու խորքում կա նաև արմատական դառնություն՝ անարդարության և ժողովրդի հեռանալու հետ կապված։ Խաչագողի կերպարը սիմվոլ է ներկայացնում՝ այն ժողովրդին, որն այլևս չի դիմանում և որոշում է համարձակվել։ «Խաչագողի հիշատակարանը» հանդիսանում է պատմություն այն մասին, թե ինչպես է անհատը, չնայած խիզախությանը, պայքարում և հակադրվում դժվարին հանգամանքների և իր ողջ ծագումնաբանությանը։ Վեպը կրում է խորը բարոյական եւ սոցիալական մեկնաբանություն՝ ընդգծելով այն երկընտրանքը, որը տեղի է ունենում ազգային և անձնական շահերի միջև։ Այն քննարկում է հերոսականության, զոհողության, նվիրումի ու իր հայրենիքի նկատմամբ սերն ու պարտքը։ «Խաչագողի հիշատակարանը» առաջին հերթին առհասարակ ցույց է տալիս Վերածննդի ու մեծ ազգի ձևավորման պատմական փաստերը։ Այն ունի ոչ միայն պատմական, այլ նաև հոգեբանական խորություն, որը ներկայացնում է մարդու ներքին հակասությունները, որոնք ծագում են երբեմն պատերազմի, երբեմն հայրենասերության կամ անձնական ճգնաժամի հետևանքով։ Այս ստեղծագործությունն այն վեպերից է, որը իր հերոսների և կործանիչ հերոսական ուղու միջոցով ի հայտ է բերում ազգային արժեքները, հոգու կանչը և համամարդկային միտումները։ «Խաչագողի հիշատակարանը» ներշնչում է հայ ժողովրդի անցած դժվարագույն ճանապարհների մասին մտածելու, բայց միևնույն ժամանակ բացահայտում է՝ ինչպես պայքարը դառնում է մարդուն ինքնության մասին մտածելու պատճառ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-529-7

Պատմություն

«Հայաստանի պատմական ատլաս» (Կլոդ Մութաֆյան) արժեքավոր պատկերագրական աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի պատմությունը քարտեզներով և գրաֆիկ նյութերով։ Ատլասը թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպես են փոխվել Հայաստանի սահմանները, բնակչության տարածքը և քաղաքական կենտրոնները տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Մութաֆյանը ներկայացնում է հայոց պատմության հիմնական փուլերը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն ժամանակներ՝ պատկերագրական պարզությամբ։ Ատլասում ներառված են նաև կարևոր քաղաքների, թագավորությունների, ռազմական ճակատամարտերի և տնտեսական ճանապարհների քարտեզներ։ Գիրքը օգնում է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պատմական իրադարձությունների դինամիկայի մասին։ Կարևոր է, որ ատլասը մատչելի է ինչպես մասնագետների, այնպես էլ սովորողների համար՝ շնորհիվ հստակ քարտեզների և պարզ բացատրությունների։ Ատլասը նպաստում է պատմության, աշխարհագրության և մշակութաբանության ուսումնառությանը՝ ուսումնական նյութերի զուգահեռ։ Գրքում օգտագործված պատկերները և քարտեզները օգնում են հիշողության մեջ ամրապնդել ժամանակագրական և տարածական տվյալները։ Այս ատլասը օգտակար է ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի անցյալով և տարածաշրջանային պատմությամբ։ «Հայաստանի պատմական ատլասը» համարվում է արժեքավոր ռեֆերենց-գիրք՝ հայկական պատմական ժառանգության պատկերագրական ներկայացման համար։ Հրատարակիչ - Տիգրան Մեծ ISBN - 978-9939-0-2415-8

Գրականություն

Վերնագիրը՝ «Աղբյուրի մոտ թրքուհին», ունի հզոր խորհրդանշական հնչողություն։ Աղբյուրը կարող է դիտվել որպես մաքուր, անսպառ աղբյուր, որն իր մեջ կրում է կյանքի, հիշողության և ճշմարտության գաղափարը, իսկ թրքուհին՝ որպես պատմական և մշակութային ականատեսի խորհրդանիշ։ Այս երկու պատկերների համատեղումը ստեղծում է յուրահատուկ զգացական լարվածություն՝ պատմական անցյալի, ազգային ինքնության և մարդկային ճակատագրի շուրջ։ Գրքում/տեքստում կարող են շեշտվել հետևյալ թեմաները՝ Հիշողության և անցյալի թեման՝ պատմական հիշատակների և մշակութային ժառանգության ազդեցությունը Ազգային ինքնության և մշակութային շփման խնդիրները Մարդկային հոգու մաքրվելու և մաքուր լինելու ցանկությունը՝ արտացոլված «աղբյուր» խորհրդանիշով Մարդու ու բնության հարաբերությունը Սպասման, ցավի և հույսի տրամադրություններ՝ որպես մարդկային հոգեբանության արտահայտություն Հեղինակի էսսեիստական ու պատկերային ոճը, որը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս մտորել՝ ավելի շատ, քան պարզապես ընթերցել։ «Աղբյուրի մոտ թրքուհին» ստեղծագործությունը ընթերցողին առաջարկում է մտորումների և պատկերների բազմաշերտ աշխարհ՝ որտեղ յուրաքանչյուր դրվագ կամ արտահայտություն ունի խորհրդանշական իմաստ և կարող է մեկնաբանվել տարբեր հարթություններում։

Պատմություն

Գիրքը համադրում է համաշխարհային պատմությունը և Հայաստանի պատմական ընթացքը՝ ընդգրկելով քաղաքական, կրոնական և մշակութային իրադարձություններ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Համաշխարհային պատմության նկարագրություն Հին աշխարհի պետություններ, ժողովուրդներ և կարևոր իրադարձություններ։ Հայոց պատմություն Հայաստանի քաղաքական զարգացումները, արքաների և իշխանների գործունեությունը։ Եկեղեցական պատմություն Քրիստոնեության տարածում և եկեղեցու ազդեցությունը հասարակության վրա։ Միջնադարյան պատմական մոտեցում Իրադարձությունների մեկնաբանություն կրոնական և աշխարհայացքային տեսանկյունից։ Պատմական աղբյուրների օգտագործում Տարբեր տեղեկությունների համադրում և շարադրանք։

Գրականություն

«Ճանճերի տերը» համաշխարհային ճանաչում է գտել որպես անգլիացի XX դարի խոշորագույն արձակագիր Վիլյամ Գոլդինգի (William Golding) լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Մինչև վերջ պարզվում է, որ այն միայն «անմարդաբնակ կղզի» թեմայի հերթական վարկածը չէ։ Առաջին հայացքից պարզ, արկածային պատմությունը, հեղինակի փիլիսոփայական ընդհանրացման շնորհիվ վերածվում է մարդկային քաղաքակրթության քայքայման և այլասերման սթափ զգուշացման։ Գիրքը ներկայացնում է մի խումբ դպրոցականների, ովքեր աղետից հետո հայտնվում են անշրջելի կղզում։ Սկզբում նրանք փորձում են կազմակերպվել, ստեղծել կարգ ու կանոն, սակայն աստիճանաբար նրանց մեջ սկսում են վեր կենալ տկարությունները՝ բռնությունը, ագրեսիան, ուժի ստրկությունը և ներքին վախը։ Այս պատմությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է անհատական հոգին կարողանում կորցնել վերահսկողությունը, երբ բացակայում է հասարակական կարգը, և ինչպես է անխուսափելիորեն սկսվում աշխարհի և մարդկային բնույթի դաժան, բնազդային կողմի արտահայտումը։ 📌 Գրքի հիմնական թեմաներն են՝ Քաղաքակրթություն vs բնազդային բնույթ Մարդու ներքին չարիքը և դրա բացահայտումը Հոգեբանական և սոցիալական կազմակերպության քայքայում Մաքուր, անմեղությունից դեպի բռնության և խուլիգանության անցում Վախի և մանիպուլյացիայի դերը Հանրության մեջ ղեկավարության, պատասխանատվության և բարոյականության խնդիրներ 🎯 Ինչու է գիրքը կարևոր «Ճանճերի տերը» ոչ միայն վեպ է արկածային բնույթի, այլ նաև խորագրաված գրական-ֆիլիսոփայական աշխատանք։ Այն ընթերցողին ստիպում է վերանայել մարդկային հասարակության հիմքերը և հարցնել՝ արդյոք քաղաքակրթությունը իսկապես պաշտպանում է մարդուն իր ներքին էության վտանգներից, թե՞ այն շատ փխրուն է և հեշտորեն քայքայվում։

Պատմություն

Այս գիրքը հայ ժողովրդի պետականության պատմության մասին համապարփակ ուսումնասիրություն է, որը ընդգրկում է Հայաստանի զարգացմանը հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից դարեր։ Արտակ Մովսիսյանը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պետականության շարունակականության գաղափարը՝ ընդգծելով այն փուլերը, երբ հայերը ունեին սեփական պետական կառույցներ, անկախ կամ մասնակի ինքնավարություններ։ Գրքում համառոտ կերպով ներկայացվում են հնագույն քաղաքակրթությունները, հին հայկական թագավորությունները, Ուրարտուի և հին Հայքի զարգացումը, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական պետականությունների դերը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հայոց պետականությունը ոչ միայն քաղաքական կառույց է, այլև մշակութային և լեզվական ինքնության պահպանման հիմք։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է հայ ժողովրդի գոյության ու պետականության մարտահրավերներին՝ ներգրավելով հարևան կայսրությունների ազդեցությունը, օտար զավթումների և ազգային դիմադրության պատմությունը։ Գիրքը կարևոր է հայագիտական ուսումնասիրությունների, ուսման և ազգային գիտակցության ամրապնդման համար՝ ներկայացնելով հայոց պետականության դարավոր պատմության ամբողջական պատկերը։ Հրատարակիչ- Էդիթ Պրինտ ISBN - 978-5-8084-2129-5