Կրկնությունը ժամանակակից հայերենում

Իրավաբանություն

Գիրքը նվիրված է ռազմական գործողությունների իրականացման նոր միջոցների կիրառման հետ կապված միջազգային իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ժամանակակից զինված հակամարտությունների պայմաններում ի հայտ եկող նոր տեխնոլոգիաների և ռազմական միջոցների կիրառման իրավական սահմանափակումները, ինչպես նաև դրանց համապատասխանությունը միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին։ Ներկայացվում են միջազգային մարդասիրական իրավունքի, անվտանգության և ռազմական գործողությունների իրավական վերահսկման հիմնական հարցերը՝ ուշադրություն դարձնելով նոր մարտավարությունների ու միջոցների կիրառման հետևանքով առաջացող իրավական մարտահրավերներին։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է պետությունների պարտավորությունները, միջազգային նորմերի դերը և իրավական մեխանիզմները, որոնք ուղղված են զինված բախումների ընթացքում մարդու իրավունքների պաշտպանությանն ու ռազմական գործողությունների կարգավորմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է միջազգային իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, ռազմական ոլորտի հետազոտողների և միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։

Պատմություն

Հրատարակությունը խորհրդային շրջանի գրադարանային-մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանավարներին աջակցելու համար՝ Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության 23-րդ համագումարի նյութերը ընթերցողներին և լայն հասարակությանը ներկայացնելու, տարածելու և դրանց շուրջ տեղեկատվական ու մշակութալուսավորական աշխատանք կազմակերպելու գործում։ Նյութը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական միջավայրը, երբ գրադարաններին վերապահվում էր ոչ միայն գրականության պահպանման ու տրամադրման, այլև պետական-քաղաքական գաղափարների տարածման և բնակչության քաղաքական իրազեկման կարևոր դեր։ Հրատարակության մեջ, ըստ ամենայնի, ներկայացվում են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, բարձրաձայն ընթերցումների, մատենագիտական տեսությունների և այլ տեղեկատվական ձևերի կիրառման առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ համագումարի որոշումների և նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը՝ տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ընթերցողների համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային գրադարանների հասարակական-քաղաքական գործառույթների, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդների և տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող գաղափարական պահանջների մասին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, քաղաքական քարոզչության և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քաղաքական կյանքի հետազոտողներին, սոցիալական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև այդ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային զարգացման արդիական հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են երկրի մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների տարբերությունները, տարածքային անհամաչափությունների ձևավորման գործոնները և դրանց ազդեցությունը բնակչության կենսամակարդակի, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության և ժողովրդագրական գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տեղական ինքնակառավարման համակարգի դերը, ենթակառուցվածքների զարգացման, տնտեսական ակտիվության խթանման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ներքին միգրացիայի միտումները, սահմանամերձ տարածքների խնդիրները և դրանց լուծմանն ուղղված պետական ծրագրերի արդյունավետությունը։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարածքային պլանավորման, ներդրումային քաղաքականության, համայնքների խոշորացման, տարածքային կառավարման բարեփոխումների և կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակման հիմնահարցերին։ Հեղինակը համադրում է տեսական մոտեցումները, վիճակագրական տվյալների վերլուծությունը և միջազգային փորձը՝ առաջարկելով առաջարկություններ տարածաշրջանների միջև զարգացման անհավասարությունների կրճատման և երկրի համաչափ զարգացման ապահովման համար։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը նվիրված է Տորոս Ռոսլինի ստեղծագործությանը և Կիլիկյան հայկական մանրանկարչության (գրքային գեղանկարչության) ծաղկման շրջանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է XIII դարի Կիլիկիայի մշակութային միջավայրը՝ ընդգծելով նրա կարևոր դերը հայկական արվեստի զարգացման պատմության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տորոս Ռոսլինին որպես Կիլիկյան մանրանկարչության ամենանշանավոր վարպետներից մեկին, որի ստեղծագործությունները առանձնանում են բարձր գեղարվեստական մակարդակով, պատկերագրական նրբությամբ և գունային հարուստ լուծումներով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նրա ձեռագրազարդումների թեմատիկ առանձնահատկությունները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքը և պատկերային մտածողության ինքնատիպությունը։ Ներկայացվում է նաև Կիլիկյան դպրոցի ընդհանուր զարգացման ընթացքը, նրա կապերը բյուզանդական, արևմտյան և արևելյան արվեստի ավանդույթների հետ, ինչպես նաև ձեռագրային մշակույթի դերը միջնադարյան հայկական հասարակության հոգևոր և մշակութային կյանքում։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ արվեստի պատմության, միջնադարյան ձեռագրագիտության և պատկերագրության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ Կիլիկյան մանրանկարչության գեղարվեստական բարձրարժեք ժառանգությունը։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը ներկայացնում է Qt 4 ֆրեյմվորկի միջոցով գրաֆիկական ինտերֆեյսների (GUI) ծրագրավորման հիմունքները C++ լեզվով՝ բացատրելով բազմահարթակ հավելվածների մշակման հիմնական սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են Qt-ի հիմնական բաղադրիչները՝ վիջեթներ (widgets), ազդանշաններ և սլոթներ (signals and slots), դասավորությունների կառավարում, պատուհանների ստեղծում և իրադարձությունների մշակման մեխանիզմները։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև մոդել–տեսք (model–view) ճարտարապետությունը, տվյալների ցուցադրման և մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև ֆայլերի, ցանցային և տվյալների բազաների հետ աշխատանքի հիմունքները։ Նյութը ուղեկցվում է գործնական օրինակներով, որոնք օգնում են ընթերցողին աստիճանաբար կառուցել իրական GUI հավելվածներ և հասկանալ Qt-ի ծրագրավորման տրամաբանությունը։ Գիրքը նախատեսված է C++ ծրագրավորողների համար, ովքեր ցանկանում են յուրացնել գրաֆիկական ինտերֆեյսների մշակումը Qt 4 միջավայրում։