Լեռնային պայմաններում կերերի հավաքման ու կուտակման արդյունավետ տեխնոլոգիաների մշակման և մեքենաների շահագործական հուսալիության բարձրացման հիմնախնդիրները

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային կառուցվածքում բարձր քաղաքաշինական, ճարտարապետական, պատմամշակութային կամ հասարակական արժեք ունեցող տարածքների կազմակերպման, պահպանման և զարգացման ճարտարապետահատակագծային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքի պատմականորեն ձևավորված տարածական կառուցվածքի և ժամանակակից զարգացման պահանջների փոխհարաբերությունն է՝ կառուցապատման խտության, շենքերի ծավալատարածական լուծումների, փողոցների և հրապարակների համակարգի, հանրային տարածքների, կանաչ գոտիների ու քաղաքային համայնապատկերի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել պատմական կենտրոնին և այն քաղաքային հատվածներին, որտեղ առկա կառուցապատումն ունի ճարտարապետական ու միջավայրային արժեք, և որտեղ նոր շինարարությունը պահանջում է գոյություն ունեցող քաղաքային հյուսվածքի առանձնահատկությունների մանրակրկիտ հաշվառում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարածքների գործառական օգտագործումը, կառուցապատման ձևաբանական առանձնահատկությունները, շենքերի բարձրությունների և ծավալների հարաբերակցությունը, փողոցային ճակատների շարունակականությունը, տեսողական առանցքները և քաղաքային նշանակալի օբյեկտների ընկալման պայմանները։ Կարևորվում է պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և ժամանակակից քաղաքաշինական միջամտությունների համադրման խնդիրը, քանի որ նոր կառուցապատումը կարող է փոխել ոչ միայն առանձին հատվածների ֆիզիկական կառուցվածքը, այլև քաղաքի պատմական կերպարը և տարածական ամբողջականությունը։ Առանձին ուղղություն է հանրային տարածքների որակի ուսումնասիրությունը՝ հետիոտնային հասանելիության, տրանսպորտային կապերի, կանաչապատման, քաղաքային կահավորման և հասարակական գործառույթների կազմակերպման տեսանկյունից։ Կարող են դիտարկվել նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված հատակագծային լուծումների փոխհարաբերությունները և դրանց ազդեցությունը քաղաքի ներկայիս կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է զարգացման այնպիսի սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք հնարավորություն կտան պահպանել արժեքավոր քաղաքային միջավայրի ինքնատիպությունը՝ միաժամանակ ապահովելով տարածքների ժամանակակից և կենսունակ օգտագործումը։ Այս համատեքստում քաղաքաշինական արժեքը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին հուշարձանների առկայությամբ, այլև կառուցապատման մասշտաբով, տարածական հարաբերություններով, փողոցային ցանցով, պատմական շերտերով և քաղաքի ընդհանուր կերպարի ձևավորմանը տվյալ տարածքի մասնակցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքաշինության, ճարտարապետական նախագծման, պատմամշակութային ժառանգության պահպանության և քաղաքային միջավայրի կազմակերպման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել Երևանի արժեքավոր տարածքների հավասարակշռված պահպանման ու զարգացման ճարտարապետահատակագծային սկզբունքները։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրներում արժութային կարգավորման համակարգերի ներդաշնակեցման հիմնախնդրին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի հիման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես կարող են տնտեսական միության անդամ պետությունները մոտեցնել իրենց արժութային օրենսդրությունը, կարգավորման մեխանիզմները և արժութային գործառնությունների նկատմամբ կիրառվող պահանջները՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային ֆինանսական համակարգերի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում արժութային կարգավորումը դիտարկվում է որպես պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ, որն ընդգրկում է արտարժույթի գործառնությունների, կապիտալի շարժի, արժութային վերահսկողության, ռեզիդենտների և ոչ ռեզիդենտների միջև ֆինանսական հարաբերությունների, ինչպես նաև ֆինանսական շուկայի կայունության ապահովման հետ կապված գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ԵԱՏՄ շրջանակում տնտեսական ինտեգրման խորացմանը և այն հանգամանքին, որ ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և ֆինանսական ռեսուրսների ավելի ազատ տեղաշարժը պահանջում է անդամ երկրների կարգավորող համակարգերի որոշակի համադրելիություն։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ազգային արժութային քաղաքականության և ինտեգրացիոն գործընթացների միջև ինչպիսի հարաբերակցություն է ձևավորվում, ինչ հնարավորություններ են ստեղծվում հայկական տնտեսության համար և ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջանալ կարգավորումների տարբերությունների հետևանքով։ Քննարկվում են արժութային կարգավորման ազգային մեխանիզմները, դրանց իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ինչպես նաև ԵԱՏՄ անդամ այլ երկրների մոտեցումների հետ դրանց համադրելիության հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արժութային սահմանափակումների աստիճանական նվազեցմանը, ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության ընդլայնմանը և արժութային գործառնությունների համար միասնական կամ հնարավորինս ներդաշնակ կանոնների ձևավորմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ռիսկերը, որոնք կարող են առաջանալ չափազանց արագ կամ ոչ լիարժեք նախապատրաստված ներդաշնակեցման դեպքում, մասնավորապես՝ ազգային ֆինանսական կայունության, կապիտալի հոսքերի կառավարման և դրամավարկային քաղաքականության ինքնուրույնության տեսանկյունից։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել միջազգային ինտեգրացիոն միավորումների փորձի ուսումնասիրությունը՝ արժութային կարգավորման մոտեցումների համադրման և դրանցից կիրառելի լուծումների բացահայտման նպատակով։ Հայաստանի համար այդ գործընթացը հատկապես կարևոր է արտաքին առևտրի, ներդրումների, ֆինանսական ծառայությունների և տարածաշրջանային տնտեսական կապերի զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև այնպիսի առաջարկությունների ձևավորմանը, որոնք ուղղված են արժութային գործառնությունների կարգավորման պարզեցմանը, ֆինանսական շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը, վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետության բարելավմանը և ԵԱՏՄ տնտեսական տարածքում Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ինտեգրման խորացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, իրավաբաններին, ինչպես նաև միջազգային տնտեսական ինտեգրմամբ զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, այն ուսումնասիրում է ազգային արժութային քաղաքականության և տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման փոխազդեցությունը՝ կենտրոնանալով ԵԱՏՄ շրջանակում արժութային կարգավորումների ներդաշնակեցման հնարավորությունների, սահմանափակումների և Հայաստանի Հանրապետության համար դրանց տնտեսական նշանակության վրա։

Lեզվաբանություն

Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 1»-ը սկսնակ մակարդակի (A1) ուսումնական վարժությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է լեզվի հիմունքները ձևավորելու համար և սովորողին աստիճանաբար ծանոթացնում է անգլերենի ամենատարրական քերականական կառուցվածքներին, բառապաշարին և հաղորդակցման պարզ ձևերին, այստեղ ընդգրկված են այբուբեն, արտասանության հիմունքներ, պարզ բայերի ներկա ժամանակ, «to be» և «to have» կառուցվածքներ, հարցական ու ժխտական նախադասությունների պարզ ձևավորում, ինչպես նաև առօրյա թեմաներով բառապաշար՝ ընտանիք, դպրոց, ժամանակ, թվեր և առօրյա գործողություններ, շտեմարանում սովորաբար ներառված են պարզ ընթերցանության և լսողական վարժություններ, բառերի լրացման, թարգմանության և նախադասությունների կազմման առաջադրանքներ, որոնք օգնում են զարգացնել լեզվական հիմնական հմտությունները՝ կարդալ, գրել, լսել և խոսել, և դրա հիմնական նպատակն է ստեղծել ամուր հիմք հետագա ավելի բարդ մակարդակների ուսուցման համար՝ ապահովելով սովորողի լեզվական վստահությունը և տարրական հաղորդակցման կարողությունը։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է տեղական ծագման հրաբխային հանքային նյութերի օգտագործմամբ բետոնապոլիմերային կոմպոզիտների ստացման, դրանց կառուցվածքի ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրության խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում բնական հրաբխային հումքի՝ որպես շինարարական կոմպոզիտային նյութերի բաղադրիչ օգտագործելու հնարավորությունների գնահատումն է՝ հաշվի առնելով դրա հանքաբանական կազմը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ծակոտկենությունը և կապակցող համակարգերի հետ փոխազդեցությունը։ Քննվում են հանքային և պոլիմերային բաղադրիչների համատեղման ընդհանուր սկզբունքները, որոնց միջոցով հնարավոր է նպատակային կերպով փոփոխել նյութի կառուցվածքն ու շահագործական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիմերային բաղադրիչների ազդեցությանը կոմպոզիտի ամրության, ջրակայունության, մաշակայունության, խոնավության ներթափանցման նկատմամբ դիմադրության և երկարատև շահագործման ընթացքում կառուցվածքային կայունության վրա։ Ուսումնասիրվում է սկզբնական հումքի հատկությունների և պատրաստի նյութի բնութագրերի միջև կապը՝ պարզելու համար, թե հրաբխային նյութերի առանձնահատկություններն ինչպես կարող են ազդել կոմպոզիտային համակարգի ընդհանուր վարքի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյութի միկրոկառուցվածքի ձևավորման, հանքային մասնիկների և կապակցող միջավայրի փոխազդեցության, ինչպես նաև ծակոտկեն կառուցվածքի փոփոխությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բաղադրակազմերով ստացված նմուշների ֆիզիկական և մեխանիկական ցուցանիշները՝ առավել արդյունավետ կոմպոզիցիաների ընտրության տեսական և փորձարարական հիմքերը ձևավորելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տեղական հումքի կիրառման տնտեսական և բնապահպանական նշանակությանը, քանի որ տարածաշրջանում հասանելի բնական ռեսուրսների նպատակային օգտագործումը կարող է նպաստել ներմուծվող նյութերից կախվածության նվազեցմանը և շինանյութերի արտադրության ռեսուրսային արդյունավետության բարձրացմանը։ Դիտարկվում են նման կոմպոզիտների հնարավոր կիրառությունները տարբեր շինարարական տարրերում և կառուցվածքներում՝ դրանց ֆունկցիոնալ հատկությունների և շահագործման պայմանների համապատասխանության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շինարարական նյութագիտության, կոմպոզիտային նյութերի տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության և բնական հանքային հումքի ուսումնասիրման մոտեցումները՝ տեղական ռեսուրսների հիման վրա արդյունավետ և բարելավված հատկություններով շինարարական նյութերի ստեղծման գիտական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։

Քաղաքագիտություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանական բարեփոխումներին ռազմաքաղաքական հիմնախնդիրների կարգավորման համատեքստում՝ ընդգծելով անվտանգության, զինված ուժերի արդիականացման և ռազմավարական պլանավորման դերակատարությունը տարածաշրջանային և ազգային անվտանգային համակարգերում։ Աշխատությունը վերլուծում է պաշտպանական համակարգի կառուցվածքային, կադրային և տեխնիկական փոփոխությունները, դրանց ազդեցությունը ռազմական կարողությունների զարգացումն ու զինված ուժերի մարտավարական պատրաստվածության մակարդակի բարձրացման վրա, ինչպես նաև համադրում է բարեփոխումների ռազմաքաղաքական և միջազգային իրավական պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերներին, պաշտպանական քաղաքականության ռազմավարական առաջնահերթություններին, ինչպես նաև անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում պետական կառավարման արդյունավետության ապահովման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ռազմական գիտությունների, քաղաքականագիտության և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով Հայաստանի պաշտպանական համակարգի զարգացման, ռազմավարական ինքնորոշման և տարածաշրջանային անվտանգության կայունության ապահովմանը։

Այլ առարկաներ

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է 1910 թվականի ընթացքում Էրիվանի գանձապետական պալատի ենթակայության հարկային տեսուչների համագումարի նիստերի արձանագրությունները և այդ ժամանակաշրջանի վարչական գործունեությանը վերաբերող նյութերը։ Փաստաթղթերում արտացոլվում են հարկային համակարգի կազմակերպման, պետական եկամուտների հավաքագրման, հարկերի հաշվարկման և գանձման, հարկատուների հետ հարաբերությունների, վարչական վերահսկողության և հարկային ծառայության առջև ծառացած գործնական խնդիրների վերաբերյալ քննարկումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Ռուսական կայսրության վարչական և ֆինանսական կառավարման առանձնահատկությունները Էրիվանի նահանգում՝ ներկայացնելով պետական կառույցների աշխատանքի ընթացքը, պաշտոնատար անձանց փոխհարաբերությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի հարկային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները։ Արձանագրությունները կարևոր սկզբնաղբյուր են պատմաբանների, տնտեսագետների, իրավաբանների և տարածաշրջանի վարչական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու 20-րդ դարի սկզբի Էրիվանի նահանգի պետական ֆինանսների կառավարման, հարկային վարչարարության և տեղական իշխանական համակարգի գործունեության մասին։