Ոչխարների բնական բազմապտղությունը և նրանց կենսատնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրությունը

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական արդարադատության իրականացման դատավարական առանձնահատկությունների, դրա իրավական բնույթի և սահմանադրական վերահսկողության համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սահմանադրական դատավարությունը դիտարկվում է որպես սահմանադրական իրավակարգի պահպանման և իրավական ակտերի սահմանադրականության վերահսկման համար նախատեսված առանձնահատուկ իրավական ընթացակարգերի համակարգ։ Ուշադրություն է հատկացվում սահմանադրական դատավարության սկզբունքներին, մասնակիցների իրավական կարգավիճակին, վարույթի փուլերին և գործերի քննության ընթացակարգային առանձնահատկություններին։ Քննվում է սահմանադրական դատավարության հարաբերակցությունը դատավարության այլ տեսակների հետ՝ բացահայտելով դրա ինքնուրույն բնույթը և այն հատկանիշները, որոնք պայմանավորված են սահմանադրական վերահսկողության նպատակներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող մարմին դիմելու իրավական հիմքերի, դիմելու իրավունք ունեցող սուբյեկտների և ներկայացվող դիմումների ընդունելիության պայմանների ուսումնասիրությունը։ Կարևորվում են գործի քննության նախապատրաստման, դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումների ներկայացման, իրավական փաստարկների գնահատման և վերջնական որոշման ընդունման ընթացակարգային հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սահմանադրականության գնահատման առանձնահատկություններին, երբ քննության առարկան ոչ թե սովորական իրավական վեճի փաստական հանգամանքների պարզումն է, այլ համապատասխան իրավական նորմերի և սահմանադրական դրույթների փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Քննվում են նաև անհատական սահմանադրական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությունը և դրանց կապը անձի սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր համակարգի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սահմանադրական դատավարության ընթացքում մրցակցության, կողմերի իրավահավասարության, հրապարակայնության, դատական անկախության և իրավական որոշակիության սկզբունքների դրսևորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է նաև ընդունված որոշումների իրավական բնույթի, դրանց պարտադիր ուժի և իրավական համակարգի վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Սահմանադրական արդարադատությունը դիտարկվում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների գործունեության սահմանադրական շրջանակների պահպանման հետ փոխկապակցված ինստիտուտ՝ առանց այն նույնացնելու ընդհանուր իրավասության դատական վերահսկողության հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոտեցումները, սահմանադրական և դատավարական իրավունքի սկզբունքները, ինչպես նաև սահմանադրական արդարադատության ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրները։ Նման համալիր քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դատավարական մեխանիզմների դերը սահմանադրական նորմերի գործողության ապահովման, սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության և իրավական համակարգում սահմանադրականության սկզբունքի իրականացման գործում։ Աշխատությունը կարող է կիրառական և տեսական նշանակություն ունենալ սահմանադրական իրավունքի, դատավարական իրավունքի և սահմանադրական արդարադատության ոլորտների ուսումնասիրության համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և մետաղ պարունակող լիգանդների փոխազդեցության ֆիզիկաքիմիական ու մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական մոդելային համակարգեր դիտարկելով երկարժեք մետաղական իոնները, պլատինի միացությունները և պորֆիրինները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր կառուցվածք և քիմիական հատկություններ ունեցող մետաղ պարունակող նյութերն ինչպես են կապվում ԴՆԹ-ի հետ և ինչ փոփոխություններ կարող են առաջացնել դրա տարածական կառուցվածքում, կայունության, լիցքային բաշխման և կենսաբանական հատկությունների մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղական իոնների և նուկլեինաթթվի ֆոսֆատային խմբերի ու ազոտական հիմքերի միջև առաջացող փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրի կառուցվածքային կազմակերպման վրա։ Քննության են առնվում պլատինի միացությունների կապման առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի առանձին հատվածների միջև կամ նույն շղթայի ներսում կապերի ձևավորման հնարավորությունը և դրա հետևանքով մոլեկուլի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև պորֆիրինային համակարգերը, որոնք իրենց կառուցվածքային առանձնահատկությունների շնորհիվ կարող են տարբեր եղանակներով փոխազդել նուկլեինաթթուների հետ՝ կախված մոլեկուլի լիցքից, մետաղական կենտրոնից, տարածական կառուցվածքից և միջավայրի պայմաններից։ Վերլուծվում է լիգանդների կոնցենտրացիայի, մետաղական իոնի բնույթի, լուծույթի իոնային ուժի, թթվայնության և ջերմաստիճանի ազդեցությունը կապման արդյունավետության ու ԴՆԹ-ի կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել համալիրների առաջացման առանձնահատկությունները, դրանց կայունությունը և տարբեր լիգանդների նկատմամբ ԴՆԹ-ի կապման ընտրողականությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կենսաբժշկական տեսանկյունից, քանի որ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդող մետաղ պարունակող միացությունների մի մասը կարող է ազդել գենետիկական տեղեկատվության կրկնապատկման և արտահայտման գործընթացների վրա։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը նպաստում է մետաղական իոնների կենսաբանական դերի, նուկլեինաթթուների կառուցվածքային կազմակերպման և կենսաակտիվ միացությունների գործողության մոլեկուլային հիմքերի առավել խորքային ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևոր հիմք ստեղծելով դեղագործական, կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային հետազոտությունների զարգացման համար։

Culture

Հրատարակությունը ներկայացնում է Յ. Գուրգենի՝ Վարազդատյան ընկերության հավաքում արտասանած խոսքը՝ պահպանելով XIX դարի հայ հասարակական և մտավոր կյանքի բանավոր ելույթների տպագիր ավանդույթը։ Հասարակական ընկերությունները կարևոր դեր էին կատարում հայ համայնքների մշակութային, կրթական և մտավոր կյանքում՝ ստեղծելով միջավայր, որտեղ հնարավոր էր քննարկել ազգային նշանակության հարցեր, տարածել գիտելիքներ, խրախուսել գրական ու կրթական նախաձեռնությունները և ձևավորել հասարակական կարծիք։ Նման հավաքներում արտասանված ճառերն ու խոսքերը հաճախ ծառայում էին ոչ միայն ներկաներին դիմելու, այլև ավելի լայն ընթերցողական շրջանակների հետ հաղորդակցվելու նպատակին։ Դրանց տպագրությունը հնարավորություն էր տալիս պահպանելու տվյալ ժամանակաշրջանի հռետորական լեզուն, գաղափարական շեշտադրումները և հասարակական հաղորդակցության ձևերը։ Վարազդատյան ընկերության անվանումը հիշեցնում է հայ պատմական հիշողության մեջ կարևոր տեղ զբաղեցնող արքայական ու ազգային ավանդույթները, որոնք կարող էին ծառայել որպես մշակութային ինքնության և պատմական շարունակականության խորհրդանիշներ։ Խոսքի բովանդակությունը վերնագրից ամբողջությամբ որոշել հնարավոր չէ, սակայն հրատարակության ձևաչափը այն դասում է հասարակական ելույթների և ճարտասանական գրականության շարքը։ Այն արժեքավոր է XIX դարի հայ համայնքային կյանքի, հասարակական ընկերությունների գործունեության, բանավոր խոսքի գրավոր պահպանման և հայերեն տպագիր հրապարակախոսության պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ հասարակական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, գրականագետներին և այն ընթերցողներին, որոնք ուսումնասիրում են հայ համայնքների մշակութային կազմակերպվածությունը, հավաքների ավանդույթները և հանրային խոսքի դերը ազգային կյանքի ձևավորման գործում։

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է Սուրբ Երուսաղեմի հայոց միաբանության անունից Ազգային ընդհանուր ժողովին ուղղված երկրորդ բողոքը՝ արտահայտելով միաբանության հավաքական դիրքորոշումն ու մտահոգությունները։ Փաստաթուղթը պատկանում է եկեղեցական և հասարակական գրագրության այն տեսակին, որի միջոցով հոգևոր հաստատությունները դիմել են ազգային ներկայացուցչական մարմիններին՝ իրենց խնդիրները, պահանջները և տեսակետները պաշտոնապես ներկայացնելու նպատակով։ Վերնագրում ընդգծված՝ ամբողջ միաբանության անունից հանդես գալու հանգամանքը ցույց է տալիս, որ խոսքը ոչ թե անհատական դիմումի, այլ համայնքային և ինստիտուցիոնալ բնույթ ունեցող գրության մասին է։ Նման փաստաթղթերը կարևոր նշանակություն ունեն Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության և միաբանության պատմության, ազգային եկեղեցական կառավարման համակարգի, ինչպես նաև հոգևոր հաստատությունների ու ազգային ներկայացուցչական մարմինների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանք արտացոլում են եկեղեցական կյանքի կազմակերպման, ներքին խնդիրների կարգավորման և համայնքային շահերի ներկայացման պատմական ընթացքը։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ եկեղեցական և հասարակական կյանքի, ազգային ժողովների գործունեության, Երուսաղեմի հայ համայնքի ինստիտուցիոնալ պատմության և հայկական եկեղեցական գրագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

History

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1950 թվականի ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, նշանակալի դեպքերի և կարևոր անձանց հետ կապված տարեդարձերի համակարգված հավաքածու։ Այն կարող է ծառայել որպես ժամանակագրական տեղեկատու՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով տարվա տարբեր օրերի և ամիսների շրջանակում ծանոթանալ պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և քաղաքական նշանակություն ունեցող իրադարձություններին։ Նյութը, ըստ էության, համադրում է օրացուցային և տեղեկատու բնույթի տեղեկատվություն՝ առանձնացնելով այն ամսաթվերը, որոնք կապված են կարևոր իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցների, հոբելյանների և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների հետ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանների, կրթական և մշակութային հաստատությունների, ուսուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և տեղեկատվական նյութեր պատրաստող մասնագետների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արագ կողմնորոշվել հիշարժան ամսաթվերի մեջ, այլև դրանք օգտագործել դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, միջոցառումների, գրական-մշակութային երեկոների և թեմատիկ հրապարակումների նախապատրաստման ժամանակ։ Տարեթվերի ժամանակագրական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը և թույլ է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն հետևել պատմական ու մշակութային հիշողության համար կարևոր օրերին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը հանդես է գալիս որպես փաստագրական և կազմակերպչական բնույթի օգտակար աղբյուր, որը մեկտեղում է 1950 թվականի հետ կապված հիշարժան ամսաթվերը և կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների ու մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է մեթակրիլամիդի ածանցյալների ստացման և դրանց կիրառմամբ հոսքաջրերից մետաղների կատիոնների կորզման բնապահպանական գործընթացի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նոր կամ կատարելագործված պոլիմերային և օրգանական նյութերի ստացումն ու դրանց կիրառական հատկությունների ուսումնասիրությունն է՝ արդյունաբերական հոսքաջրերի մաքրման և մետաղական աղտոտիչների հեռացման համար։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մեթակրիլամիդի հիմքով ածանցյալների սինթեզի պայմանները, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ինչպես նաև մետաղների կատիոնների հետ փոխազդելու ունակությունը։ Նման նյութերի կիրառումը կարող է հիմնված լինել դրանց մոլեկուլային կառուցվածքում առկա ֆունկցիոնալ խմբերի և մետաղական իոնների միջև փոխազդեցությունների վրա, ինչի արդյունքում հնարավոր է ընտրողաբար կապել և հոսքաջրային միջավայրից հեռացնել որոշ մետաղներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր մետաղների կատիոնների կորզման արդյունավետության գնահատումը՝ կախված լուծույթի կազմից, թթվայնությունից, ջերմաստիճանից, նյութի քանակից, շփման տևողությունից և այլ գործոններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորզման գործընթացի ընտրողականությանը և արդյունավետությանը, քանի որ արդյունաբերական հոսքաջրերը հաճախ պարունակում են միաժամանակ մի քանի տեսակի մետաղական աղտոտիչներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ստացված նյութերի վերականգնման և կրկնակի օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրություն, ինչը կարևոր է գործընթացի տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության բարձրացման համար։ Բնապահպանական տեսանկյունից հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ ծանր և այլ մետաղների իոնների ներթափանցումը ջրային համակարգեր կարող է բացասաբար ազդել ջրային էկոհամակարգերի, հողի և կենդանի օրգանիզմների վրա։ Հոսքաջրերից այդ աղտոտիչների արդյունավետ հեռացումը կարող է նվազեցնել արդյունաբերական գործունեության ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա և նպաստել ջրային ռեսուրսների ավելի անվտանգ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրության գործնական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ առաջարկվող գործընթացը կարող է դիտարկվել որպես ավանդական մաքրման մեթոդներին լրացնող կամ այլընտրանքային մոտեցում՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր արդյունավետությամբ հեռացնել մետաղական կատիոններ։ Կարևոր է նաև գործընթացի տեխնոլոգիական պարզությունը, նյութերի հասանելիությունը, երկրորդային թափոնների առաջացման նվազեցումը և կիրառված նյութերի հնարավոր վերօգտագործումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հետաքրքրել օրգանական և պոլիմերային քիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի, բնապահպանական քիմիայի, ջրերի մաքրման և արդյունաբերական էկոլոգիայի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը միավորում է օրգանական սինթեզի և բնապահպանական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստանալ ֆունկցիոնալ նյութեր և դրանց հիման վրա մշակել հոսքաջրերից մետաղների կատիոնների կորզման արդյունավետ ու էկոլոգիապես նպատակահարմար գործընթաց։