Մաքսասակագնային կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից գերմաներենում գույն նշանակող ածականների հարանշանակային՝ կոնոտատիվ իմաստների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ոչ միայն ուղղակի անվանական, այլև մշակութային, հուզական, խորհրդանշական և գնահատողական նշանակությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, ըստ որի գույնի անվանումը լեզվում հաճախ դուրս է գալիս իր հիմնական՝ տեսողական ընկալման սահմաններից և կարող է փոխանցել մարդու հուզական վիճակ, վերաբերմունք, սոցիալական կամ մշակութային գնահատական, փոխաբերական իմաստ և որոշակի ասոցիացիաներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են ժամանակակից գերմաներենում գործածվող հիմնական գույն նշանակող ածականները և դրանց տարբեր իմաստային դրսևորումները՝ ուշադրություն դարձնելով այն լեզվական համատեքստերին, որոնցում ձևավորվում կամ փոփոխվում է դրանց կոնոտատիվ նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխաբերական և դարձվածային կիրառություններին, քանի որ հենց այդպիսի կառուցվածքներում գույնի անվանումները հաճախ ձեռք են բերում մշակութայինորեն պայմանավորված լրացուցիչ իմաստներ։ Հետազոտությունը դիտարկում է նաև գունային խորհրդանիշների և հասարակական պատկերացումների փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են որոշակի գույներ կապվել դրական կամ բացասական գնահատականների, հոգեբանական վիճակների, վտանգի, հաջողության, տխրության, ուրախության, նախանձի կամ այլ հասկացությունների հետ։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է գունային ածականների իմաստի կախվածությունը հաղորդակցական իրավիճակից և խոսքային միջավայրից, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբերակել դրանց բառարանային և համատեքստային նշանակությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվական և մշակութային գործոնների դերը կոնոտացիաների ձևավորման ու պահպանման գործընթացում։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել գերմաներենի բառապաշարի իմաստային կազմակերպման և լեզվում մշակութային տեղեկատվության արտահայտման մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել գերմանագետների, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, մշակութաբանների, դասախոսների, հետազոտողների և լեզվաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում ներդրումային ռիսկերի կառավարման արդյունավետության գնահատմանը և այն մեխանիզմների ուսումնասիրությանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել գյուղատնտեսական ներդրումների անորոշությունն ու բարձրացնել դրանց տնտեսական արդյունքը։ Հետազոտության հիմքում այն հանգամանքն է, որ գյուղատնտեսությունը բնութագրվում է արտադրական գործընթացների սեզոնայնությամբ, բնական և կլիմայական պայմաններից կախվածությամբ, շուկայական գների տատանումներով, ֆինանսական սահմանափակումներով և արտադրության ծախսերի փոփոխականությամբ, ինչի հետևանքով ներդրումային որոշումները կարող են ուղեկցվել բազմաթիվ և փոխկապակցված ռիսկերով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ներդրումային ռիսկերի հիմնական տեսակները՝ արտադրական, ֆինանսական, շուկայական, գնային, վարկային, արժութային, կլիմայական, բնական և կազմակերպական ռիսկերը։ Գյուղատնտեսության առանձնահատկություններից ելնելով՝ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն երաշտները, ցրտահարությունները, կարկտահարությունները, ջրային ռեսուրսների անբավարարությունը, հիվանդություններն ու վնասատուները, քանի որ դրանց հետևանքով կարող են նվազել բերքատվությունն ու արտադրանքի իրացման ծավալները և, համապատասխանաբար, վատանալ ներդրումային ծրագրերի ֆինանսական արդյունքները։ Միաժամանակ գյուղատնտեսական ներդրումների արդյունավետության վրա ազդում են արտադրանքի շուկայական գները, վառելիքի, պարարտանյութերի, սերմերի և այլ նյութական ռեսուրսների արժեքները, ինչպես նաև վարկավորման տոկոսադրույքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռիսկերի կառավարման գործող մեխանիզմների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել գյուղատնտեսական ապահովագրությունը, վարկային ծրագրերը, պետական աջակցության միջոցառումները, ներդրումային սուբսիդավորումը, արտադրության դիվերսիֆիկացումը, ոռոգման համակարգերի զարգացումը և ռիսկերի կանխատեսման գործիքները։ Հայաստանում գյուղատնտեսության ապահովագրական համակարգի ներդրումը նույնպես ուղղված է կլիմայական և այլ բնական ռիսկերից առաջացող վնասների ֆինանսական հետևանքների մեղմմանը։ (mineconomy.am) Աշխատության մեջ կարող է իրականացվել ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետության գնահատում՝ կիրառելով զուտ ներկա արժեքի, ներքին եկամտաբերության նորմայի, ներդրման վերադարձի ժամկետի, շահութաբերության և այլ ցուցանիշներ։ Սակայն միայն միջին կամ ակնկալվող ցուցանիշների հաշվարկը բավարար չէ, քանի որ գյուղատնտեսական նախագծերի արդյունքները կարող են զգալիորեն փոխվել արտաքին պայմանների ազդեցությամբ։ Այդ պատճառով կարևոր են զգայունության և սցենարային վերլուծությունները, որոնց միջոցով կարելի է գնահատել ներդրման արդյունքների փոփոխությունը բերքատվության, արտադրանքի գնի, ծախսերի կամ կլիմայական պայմանների տարբեր սցենարների դեպքում։ Ռիսկերի կառավարման արդյունավետությունը կարող է գնահատվել նաև նախապես կանխատեսված և փաստացի արդյունքների համեմատությամբ։ Եթե կառավարման միջոցառումների կիրառումը նվազեցնում է եկամտի տատանողականությունը, արտադրական կորուստները կամ ներդրված կապիտալի չվերադարձման հավանականությունը, ապա դրանք կարելի է դիտարկել որպես արդյունավետ գործիքներ։ Հակառակ դեպքում անհրաժեշտ է վերանայել ռիսկերի նույնականացման, գնահատման և կառավարման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների և տնտեսությունների տարբեր խմբերի համեմատական ուսումնասիրությունը։ Փոքր, միջին և խոշոր տնտեսությունների՝ ռիսկերը կրելու և կառավարելու հնարավորությունները տարբեր են։ Խոշոր տնտեսությունները սովորաբար ունեն ավելի լայն ֆինանսական և տեխնիկական հնարավորություններ, մինչդեռ փոքր տնտեսությունները կարող են առավել զգայուն լինել մեկ տարվա բերքի կորստի, գների անկման կամ վարկային պարտավորությունների նկատմամբ։ Հետևաբար արդյունավետ կառավարման համակարգը պետք է հաշվի առնի տնտեսությունների չափը, մասնագիտացումը, տարածաշրջանը և արտադրության տեսակը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարածքային գործոնի ուսումնասիրությունը։ Հայաստանի մարզերում գյուղատնտեսական արտադրության բնական և տնտեսական պայմանները տարբեր են, ուստի ներդրումային ռիսկերի կառուցվածքն ու ինտենսիվությունը կարող են էապես տարբերվել։ Ոռոգման հասանելիությունը, հողի որակը, կլիմայական պայմանները, ենթակառուցվածքները, շուկաներին մոտ լինելը և արտադրանքի իրացման հնարավորությունները կարող են ազդել ներդրումային ծրագրերի արդյունքների վրա։ Այս հանգամանքը ենթադրում է, որ գյուղատնտեսական ներդրումային քաղաքականությունը պետք է ունենա նաև տարածքային տարբերակված մոտեցում։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ դրա արդյունքները կարող են կիրառվել գյուղատնտեսական ներդրումային ծրագրերի ընտրության, ֆինանսավորման և մոնիթորինգի ժամանակ։ Ռիսկերի գնահատման համակարգը կարող է օգնել ներդրողներին և պետական կառավարման մարմիններին տարբերակել առավել ռիսկային նախագծերը, ընտրել ռիսկերի նվազեցման համապատասխան գործիքներ և ավելի հիմնավորված որոշումներ կայացնել ներդրումների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի նաև ապահովագրության, ֆինանսավորման և պետական աջակցության գործիքների փոխկապակցված կիրառումը, քանի որ դրանց համադրումը կարող է բարձրացնել գյուղատնտեսական ներդրումների կայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը գյուղատնտեսական ներդրումային ռիսկը դիտարկում է որպես բնական, տնտեսական, ֆինանսական և շուկայական գործոնների փոխազդեցության արդյունք և նպատակ ունի գնահատել դրանց կառավարման արդյունավետությունը՝ առաջարկելով այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նվազեցնել ներդրումային կորուստների հավանականությունը, բարձրացնել գյուղատնտեսական նախագծերի ֆինանսական կենսունակությունը և նպաստել ՀՀ գյուղատնտեսության մեջ ներդրումային ակտիվության ու արտադրության կայունության բարձրացմանը։

Մշակույթ

Այս գիտական և արվեստաբանական աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա արվեստի հիմնական ուղղությունները, գեղարվեստական առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը։ Գրքում վերլուծվում են նկարչի գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքները, կերպարային համակարգը, արտահայտչական միջոցները, գունային լուծումները և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը բացահայտում է արվեստագետի անհատական ոճի ձևավորման ընթացքը, նրա կապը հայ և համաշխարհային կերպարվեստի ավանդույթների հետ, ինչպես նաև այն թեմաներն ու գաղափարները, որոնք արտահայտվում են նրա աշխատանքներում։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում մարդու կերպարի, հոգեբանական վիճակների, ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և ժամանակի զգացողության գեղարվեստական մեկնաբանություններին։ Ներկայացվում են նկարչի ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերը, արվեստի լեզուն և նրա ներդրումը ժամանակակից հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Աշխատությունը արժեքավոր է արվեստաբանների, նկարիչների, մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ծանոթանալ հայ կերպարվեստի ինքնատիպ ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհին։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է ուկրաինացի մեծ բանաստեղծ և հասարակական գործիչ Տարաս Շևչենկոյի կյանքի, ստեղծագործական ժառանգության և մշակութային նշանակության ուսումնասիրմանը՝ նվիրված նրա ծննդյան 100-ամյա տարելիցին։ Ներկայացվում են հեղինակի գրական գործունեության հիմնական փուլերը, բանաստեղծական աշխարհը, ազգային և սոցիալական գաղափարները, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը ուկրաինական և համաշխարհային գրականության զարգացման վրա։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև Շևչենկոյի հասարակական գործունեությանը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկություններին և նրա դերին ազգային մշակույթի ձևավորման գործընթացում։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ծանոթանալու գրողի կենսագրությանը, ստեղծագործական ուղուն և պատմամշակութային նշանակությանը։ Այն նախատեսված է գրականագետների, պատմաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է առևտրային և այլ կազմակերպություններում ծառայության շահերի դեմ ուղղված հանցագործությունների քրեաիրավական ուսումնասիրությանը՝ դրանց իրավական բնույթի, հանցակազմերի առանձնահատկությունների և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրների համակողմանի վերլուծությամբ։ Աշխատության կենտրոնում այն հանցավոր արարքներն են, որոնք կատարվում են կազմակերպության կառավարման կամ ծառայողական լիազորությունների իրականացման ընթացքում և կարող են վնաս հասցնել կազմակերպության օրինական շահերին, գույքային դրությանը, բնականոն գործունեությանը կամ դրա մասնակիցների և այլ անձանց իրավունքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում նման հանցագործությունների հասկացությունը, դրանց օբյեկտը, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը, հանցագործության սուբյեկտը, ինչպես նաև քրեական պատասխանատվության առաջացման պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ առևտրային և այլ կազմակերպություններում ծառայողական լիազորությունների չարաշահումը կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով՝ կապված կազմակերպության կառավարման, գույքի տնօրինման, ֆինանսական գործառնությունների, պայմանագրային հարաբերությունների և այլ ծառայողական պարտականությունների կատարման հետ։ Աշխատությունը կարևորում է նման արարքների ճիշտ քրեաիրավական որակավորումը և դրանց սահմանազատումը քաղաքացիական, վարչական կամ կարգապահական խախտումներից, քանի որ կազմակերպության շահերին պատճառված յուրաքանչյուր վնաս ինքնին դեռևս չի նշանակում քրեական պատասխանատվության առկայություն։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել նաև դիտավորության, անձնական կամ գույքային շահագրգռվածության, պատճառված վնասի և պատճառահետևանքային կապի հաստատման հետ կապված խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հանցագործությունների տարբեր տեսակների միջև սահմանազատմանը և իրավակիրառ պրակտիկայում դրանց որակավորման միասնական մոտեցումների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկություններին, ներքին վերահսկողության մեխանիզմներին և այն պայմաններին, որոնք կարող են նպաստել ծառայողական լիազորությունների չարաշահման կամ այլ հանցավոր վարքագծի կանխարգելմանը։ Քրեաիրավական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել գործող կարգավորման արդյունավետությունը, բացահայտել օրենսդրական և գործնական խնդիրները և ձևակերպել դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ կազմակերպությունների տնտեսական և իրավական շահերի պաշտպանության, կորպորատիվ կառավարման թափանցիկության բարձրացման և ծառայողական բնույթի հանցավոր արարքների դեմ պայքարի արդյունավետության ապահովման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի մասնագետներին, դատավորներին, դատախազներին, քննիչներին, փաստաբաններին, կազմակերպությունների իրավաբաններին, իրավաբան-հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գյուղատնտեսություն

Գյուղատնտեսության էկոնոմիկա աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսության տնտեսագիտության հիմնական սկզբունքներին, մեթոդներին և տեխնոլոգիաներին, որոնք կարևոր են այս ոլորտի արդյունավետ զարգացման համար։ Հեղինակներ Հակոբյան Լ.Լ. և Ճեպեճյան Շ. Ա.-ն գիրքում ներկայացնում են գյուղատնտեսական արտադրության և դրա կառավարման հիմնադրույթները՝ մանրամասն վերլուծելով ինչպես գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրական գործընթացները, այնպես էլ այն տնտեսական գործոնները, որոնք ազդում են այս ոլորտի զարգացմանը։ Աշխատությունը ընդգրկում է գյուղատնտեսության ֆինանսական և տնտեսական տեսանկյունից բոլոր կարևոր թեմաները՝ արտադրողականության բարձրացման մեթոդներ, ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործում, աշխատուժի կազմակերպում, գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկա և գնագոյացում, ինչպես նաև գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ներդրման առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացված են նաև գյուղատնտեսության զարգացման խոչընդոտները և հնարավոր լուծումներ՝ հաշվի առնելով տեղական և միջազգային տնտեսական պայմանները։ Հեղինակները հատուկ ուշադրություն են դարձնում գյուղատնտեսության մոդեռնիզացմանը, որի համար անհրաժեշտ են նորագույն տեխնոլոգիաներ, արդյունավետ կառավարման համակարգեր և պետական աջակցության քաղաքականություն։ Նրանք քննարկում են նաև գյուղատնտեսության միջուկային բնույթը՝ որպես երկրի տնտեսական անվտանգության կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատությունը առանձնանում է իր գործնական ուղղվածությամբ՝ ներառելով գործնական օրինակներ, մաթեմատիկական մոդելներ և վիճակագրական տվյալներ, որոնք օգնում են հասկանալու գյուղատնտեսության տնտեսական զարգացումը և դրա համար առկա ռեսուրսների գործարկումը։ Այն օգտակար է ինչպես գյուղատնտեսական տնտեսությունների ղեկավարներին, այնպես էլ տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության և բնական ռեսուրսների կառավարման ոլորտի ուսանողներին։