Մաքսասակագնային կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Մշակույթ

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական համակարգված տեղեկություններ՝ ընդգրկելով տարբեր տարիներին հրապարակված գրքեր, հոդվածներ, ուսումնասիրություններ և գիտական նյութեր, որոնք վերաբերում են հանրապետության մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական և տեղեկատվական հենք հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութաբանների համար՝ հեշտացնելով համապատասխան աղբյուրների որոնումը և օգտագործումը։ Մատենագիտական նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ներառելով կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, գրականություն և ժողովրդական արվեստ, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում ստեղծված գիտական և հրապարակախոսական աշխատանքներին, որոնք արտացոլում են ժամանակի գաղափարական և գեղագիտական մոտեցումները մշակույթի նկատմամբ։ Աշխատությունը կարևոր գործիք է տեղեկատվության համակարգման և գիտական հետազոտությունների համար, քանի որ այն օգնում է պատկերացում կազմել ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի և բովանդակային ուղղությունների մասին։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 2018 թվականի ընթացքում Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից իրականացված աշխատանքների և գործունեության արդյունքների ամփոփ նկարագիրը։ Այն կազմվել է որպես տարեկան հաշվետվություն և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաշվետու ժամանակահատվածում գրադարանի հիմնական ուղղություններով իրականացված աշխատանքների, ձեռքբերումների և կազմակերպչական գործընթացների մասին։ Նման հաշվետվությունը կարևոր է գրադարանի գործունեության ամբողջական պատկերը վերականգնելու համար, քանի որ գրադարանային աշխատանքը ներառում է ոչ միայն ընթերցողների սպասարկում և գրականության տրամադրում, այլև հավաքածուների համալրում, գրքերի և այլ տեղեկատվական նյութերի մշակում, պահպանություն, մատենագիտական աշխատանք, թվայնացում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում և գիտատեղեկատվական ծառայությունների զարգացում։ Հաշվետվությունը կարող է ներկայացնել գրադարանի ֆոնդերի համալրման և պահպանման, գրադարանային սպասարկման, մատենագիտական ու տեղեկատու-մատենագիտական գործունեության, հրատարակչական աշխատանքների և մասնագիտական համագործակցության արդյունքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ազգային գրադարանային ժառանգության պահպանման և հասանելիության ընդլայնման ուղղությունը, որի շրջանակում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս նյութերը թվայնացնել և դրանք հասանելի դարձնել ավելի լայն լսարանի։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես ինստիտուցիոնալ պատմության աղբյուր, քանի որ փաստագրում է որոշակի տարվա ընթացքում կատարված աշխատանքները և հնարավորություն է տալիս հետագայում համեմատել գործունեության ցուցանիշներն ու զարգացման ուղղությունները։ 2018 թվականի հաշվետվությունը հրատարակվել է 2019 թվականին Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետներին, մշակութային հաստատությունների հետազոտողներին, պատմաբաններին և Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է Հայաստանի ազգային գրադարանի տվյալ ժամանակաշրջանի գործունեության, գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, ֆոնդերի պահպանության և մշակութային-տեղեկատվական ծրագրերի ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է II տիպի շաքարային դիաբետի պայմաններում զարգացող դիաբետիկ կարդիոմիոպաթիայի նախակլինիկական դրսևորումների, վաղ ախտորոշման հնարավորությունների և սրտամկանի ֆունկցիոնալ խանգարումների շտկման մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են շաքարային դիաբետի ազդեցությունը սրտանոթային համակարգի վրա, սրտամկանում առաջացող նյութափոխանակային և կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես նաև սրտի գործունեության խանգարումների զարգացման հիմնական ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փոփոխություններին, որոնք կարող են ձևավորվել մինչև սրտային անբավարարության արտահայտված կլինիկական ախտանիշների ի հայտ գալը։ Ուսումնասիրվում են ինսուլինային ռեզիստենտության, քրոնիկական հիպերգլիկեմիայի, օքսիդատիվ սթրեսի, բորբոքային գործընթացների և սրտամկանի էներգետիկ նյութափոխանակության խանգարումների հնարավոր դերերը հիվանդության զարգացման մեջ։ Դիտարկվում են ձախ փորոքի դիաստոլիկ և սիստոլիկ ֆունկցիաների փոփոխությունները, սրտամկանի կառուցվածքային վերափոխումները և դրանց հայտնաբերման ժամանակակից ախտորոշիչ հնարավորությունները։ Կարևորվում են էխոսրտագրության, էլեկտրասրտագրության, լաբորատոր հետազոտությունների և սրտանոթային ռիսկի գնահատման մեթոդների կիրառությունները՝ հիվանդության վաղ փուլերում սրտի ֆունկցիոնալ վիճակը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել սրտամկանի աշխատանքի ցուցանիշների և շաքարային դիաբետի տևողության, գլիկեմիկ վերահսկման մակարդակի, մարմնի նյութափոխանակային առանձնահատկությունների ու ուղեկցող հիվանդությունների միջև հնարավոր կապերը։ Անդրադարձ է կատարվում դիաբետիկ կարդիոմիոպաթիայի տարբերակիչ ախտորոշման խնդիրներին, մասնավորապես՝ սրտի իշեմիկ հիվանդության, զարկերակային գերճնշման և սրտամկանի ախտահարման այլ պատճառների ազդեցությունը հաշվի առնելու անհրաժեշտությանը։ Առանձնացվում են հիվանդության վաղ հայտնաբերման, սրտանոթային բարդությունների կանխարգելման և բուժական միջամտությունների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Կարևորվում են արյան գլյուկոզայի վերահսկման, սրտանոթային ռիսկի գործոնների կառավարման, կենսակերպային փոփոխությունների և համապատասխան դեղորայքային բուժման հնարավոր դերերը սրտամկանի ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման գործում։ Դիտարկվում են նաև հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության և անհատականացված բուժական մոտեցումների նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել II տիպի շաքարային դիաբետով հիվանդների սրտանոթային բարդությունների վաղ հայտնաբերման մեթոդների կատարելագործմանը և կանխարգելիչ ու բուժական ռազմավարությունների զարգացմանը։ Այն օգտակար է սրտաբանների, էնդոկրինոլոգների, ներքին հիվանդությունների մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիրքը ներկայացնում է Ubuntu Linux օպերացիոն համակարգի օգտագործման հիմնական սկզբունքները՝ նախատեսված սկսնակ և միջին մակարդակի օգտատերերի համար։ Այն բացատրում է համակարգի տեղադրման գործընթացը, աշխատասեղանի միջավայրի կառուցվածքը, ֆայլային համակարգի կազմակերպումը և հիմնական գործիքների օգտագործումը։ Գրքում մանրամասն անդրադարձ է կատարվում տերմինալի հետ աշխատանքի հիմունքներին, հիմնական հրամաններին, ծրագրերի տեղադրման և թարմացման մեխանիզմներին, ինչպես նաև օգտատիրոջ իրավունքների և համակարգի անվտանգության կարգավորումներին։ Նյութը ներառում է նաև գործնական խորհուրդներ՝ համակարգի արդյունավետ աշխատանքի, սխալների լուծման և ընդհանուր արտադրողականության բարձրացման համար։ Օգտատերը աստիճանաբար ծանոթանում է Linux-ի տրամաբանությանը՝ սովորելով աշխատել ինչպես գրաֆիկական միջավայրում, այնպես էլ հրամայական տողում։ Այս ձեռնարկը հատկապես օգտակար է նրանց համար, ովքեր անցում են կատարում այլ օպերացիոն համակարգերից դեպի Linux կամ ցանկանում են խորացնել իրենց տեխնիկական հմտությունները։

Իրավաբանություն

Պատմագիտական և աղբյուրագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Թամաս-Կուլի խանի՝ Նադիր շահի ռազմական արշավանքների և նրա շահ ընտրվելու իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ Հակոբ Շամախեցու նկարագրության հիման վրա։ Քննության են առնվում պատմական սկզբնաղբյուրում ներկայացված քաղաքական և ռազմական իրադարձությունները, դրանց հաջորդականությունը և ժամանակաշրջանի ընդհանուր պատմական միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի հաղորդած տեղեկությունների բովանդակությանը, պատմական դեմքերի ու իրադարձությունների ներկայացման առանձնահատկություններին և ժամանակակից իրադարձությունների ընկալմանը։ Վերլուծվում է Նադիրի ռազմական գործունեության, իշխանության ամրապնդման և գահակալության գործընթացի արտացոլումը հայկական պատմագրական ավանդույթի շրջանակում։ Քննարկվում են նաև սկզբնաղբյուրի լեզվական ու պատմողական առանձնահատկությունները, տեղեկությունների աղբյուրագիտական արժեքը և դրանց կիրառման հնարավորությունները տվյալ ժամանակաշրջանի պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական գործընթացների և դրանց վերաբերյալ հայկական սկզբնաղբյուրներում պահպանված վկայությունների մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրանագետների, կովկասագետների և հայկական պատմագրության ու աղբյուրագիտության մասնագետների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է դրամավարկային քաղաքականության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ցանցային տնտեսության պայմաններում, երբ թվային տեխնոլոգիաների, տեղեկատվական ցանցերի և նոր ֆինանսական գործիքների զարգացումը փոխում է տնտեսական հարաբերությունների և ֆինանսական համակարգի գործունեության ավանդական մեխանիզմները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես է տնտեսության թվայնացումը, տեղեկատվության արագ տարածումը, էլեկտրոնային վճարային համակարգերի զարգացումը և ֆինանսական շուկաների փոխկապակցվածության խորացումը ազդում դրամավարկային կարգավորման նպատակների ու գործիքների վրա։ Ուշադրություն է դարձվում փողի շրջանառության, դրամական պահանջարկի, տոկոսադրույքների, գնաճի և ֆինանսական կայունության միջև փոխհարաբերությունների փոփոխություններին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կենտրոնական բանկերի կողմից իրականացվող դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության վերաիմաստավորումը այն միջավայրում, որտեղ տնտեսական գործակալների վարքագիծը ավելի արագ է արձագանքում տեղեկատվական ազդակներին և ֆինանսական շուկաների փոփոխություններին։ Քննարկվում են դրամավարկային քաղաքականության ավանդական գործիքների կիրառման հնարավորությունները, դրանց արդյունավետության վրա ցանցային տնտեսության ազդեցությունը և նոր գործիքների ու մոտեցումների անհրաժեշտությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև էլեկտրոնային փողի, թվային վճարումների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների և թվային ֆինանսական ծառայությունների տարածման հետևանքները դրամաշրջանառության և ֆինանսական միջնորդության համար։ Առանձին նշանակություն ունի ֆինանսական շուկաների ցանցային փոխկապակցվածության խնդիրը, քանի որ մեկ հատվածում առաջացող փոփոխությունները կարող են արագ փոխանցվել տնտեսության մյուս հատվածներին՝ ազդելով ֆինանսական կայունության և դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով թվային տնտեսության զարգացման միտումները, տեղեկատվական հոսքերի աճը և ֆինանսական նորարարությունների տարածումը։ Ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, կենտրոնական բանկերի և ֆինանսական հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրամավարկային կարգավորման փոփոխվող դերը ժամանակակից թվայնացված և փոխկապակցված տնտեսական համակարգում։