Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Հայկական ՍՍՀ էներգետիկան: 1966-1975 թթ. գրականության բիբլիոգրաֆիական տեղեկատու
Մատենագիտական տեղեկատուն նվիրված է Հայկական ՍՍՀ էներգետիկայի զարգացման, էներգետիկ համակարգի կառուցվածքի և էներգետիկ արդյունաբերության տարբեր ուղղությունների վերաբերյալ 1966–1975 թվականներին հրատարակված գրականության համակարգմանը և ներկայացմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է մեկտեղել տվյալ ժամանակաշրջանի էներգետիկ ոլորտին առնչվող գիտական, տեխնիկական, արտադրական և տեղեկատվական հրապարակումները՝ նպաստելով համապատասխան գրականության որոնմանը և ուսումնասիրությանը։ Մատենագիտական ցանկում կարող են ընդգրկվել էլեկտրաէներգիայի արտադրության, փոխանցման և բաշխման, ջերմային ու հիդրոէներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման, էլեկտրակայանների կառուցման և շահագործման, ինչպես նաև էներգետիկ ենթակառուցվածքների զարգացման վերաբերյալ աշխատություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրապետության էներգետիկ տնտեսության ձևավորման և ընդլայնման գործընթացներին, արտադրական հզորությունների զարգացմանը, տեխնիկական վերազինման խնդիրներին և էներգամատակարարման կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Տեղեկատուն կարող է ներառել գիտահետազոտական աշխատանքների, մասնագիտական հոդվածների, տեխնիկական հաշվետվությունների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Դիտարկվում են էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, էլեկտրաէներգիայի սպառման, արդյունաբերական ձեռնարկությունների էներգամատակարարման և էներգետիկ ռեսուրսների նպատակային օգտագործման վերաբերյալ հրապարակումների թեմատիկ ուղղությունները։ Կարևորվում է նյութերի դասակարգումը ըստ բովանդակության, ժամանակագրության կամ այլ մատենագիտական հատկանիշների՝ անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը հեշտացնելու նպատակով։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ տասնամյակում էներգետիկայի ոլորտում գիտատեխնիկական մտքի զարգացման հիմնական ուղղությունները և հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Այն կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական աղբյուր խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի էներգետիկ համակարգի պատմության, արդյունաբերական զարգացման և տեխնիկական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Տեղեկատուն ունի պատմագիտական, աղբյուրագիտական և տեղեկատվական նշանակություն՝ նպաստելով համապատասխան հրապարակումների հայտնաբերմանը և հետագա ուսումնասիրությանը։ Այն օգտակար է էներգետիկայի մասնագետների, ինժեներների, գիտաշխատողների, տնտեսագետների, պատմաբանների, գրադարանավարների և մատենագիտական հետազոտություններով զբաղվող անձանց համար։
Обновлено. 2026-10-16
Религия
Հավատքի հանգանակ․ Հավատամքի դրույթների բացատրություն
Այս աշխատությունը նվիրված է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթների համակարգված ներկայացմանն ու մեկնաբանությանը՝ որպես հիմնական աղբյուր և գաղափարական հենակետ ունենալով Հավատամքը՝ քրիստոնեական դավանանքի համառոտ, բայց բովանդակային առումով ամբողջական շարադրանքը։ Գրքի գլխավոր նպատակն է բացատրել Հավատամքի յուրաքանչյուր դրույթի աստվածաբանական նշանակությունը, բացահայտել դրա բովանդակության խորքային իմաստը և ընթերցողին հաղորդակից դարձնել քրիստոնեական վարդապետության հիմնական ճշմարտություններին։ Հավատամքը քրիստոնեական եկեղեցու դավանաբանական ինքնության կարևորագույն արտահայտություններից է, որի միջոցով ամփոփվում են Աստծո, արարչագործության, Հիսուս Քրիստոսի, փրկագործության, Սուրբ Հոգու, եկեղեցու և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ հիմնարար հավատալիքները։ Աշխատության գաղափարական առանցքում աստվածային հայտնության, Սուրբ Երրորդության և քրիստոնեական հավատի փոխկապակցվածության բացատրությունն է։ Աստված ներկայացվում է որպես աշխարհի Արարիչ և գոյության սկզբնաղբյուր, իսկ Սուրբ Երրորդության վարդապետությունը բացահայտվում է որպես քրիստոնեական աստվածաբանության կենտրոնական խորհուրդ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հիսուս Քրիստոսի անձին և առաքելությանը, նրա մարդեղությանը, չարչարանքներին, խաչելությանը, հարությանը և փրկագործական նշանակությանը։ Քննարկման կարևոր թեմաներից է նաև Սուրբ Հոգու աստվածային բնությունը և գործունեությունը, նրա դերը մարդու հոգևոր վերածննդի, եկեղեցու կյանքի և հավատացյալների սրբագործման մեջ։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև մեկ, սուրբ, ընդհանրական և առաքելական եկեղեցու գաղափարին, մեղքերի թողությանը, մեռելների հարությանը և հանդերձյալ կյանքի հույսին։ Այս դրույթների բացատրության միջոցով ընթերցողին ներկայացվում է քրիստոնեական աշխարհընկալման ամբողջական համակարգը, որտեղ հավատքի յուրաքանչյուր բաղադրիչ կապված է մյուսների հետ և նպաստում է փրկագործության աստվածաբանական խորհրդի ընկալմանը։ Գրքի կարևոր առանձնահատկություններից է դավանաբանական դրույթների ոչ միայն բառացի, այլև իմաստային մեկնաբանությունը։ Հավատամքի յուրաքանչյուր արտահայտություն դիտարկվում է որպես որոշակի աստվածաբանական ճշմարտության ամփոփում, որը պահանջում է բացատրություն, ըմբռնում և գիտակցված ընդունում։ Այդ մոտեցումը կարևոր է հատկապես կրոնական կրթության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հավատացյալին հասկանալու իր դավանանքի բովանդակությունը և տարբերելու քրիստոնեական վարդապետության հիմնական սկզբունքները դրանց մակերեսային ընկալումից։ Միաժամանակ աշխատության մեջ արտահայտվում է հավատի և բանական ճանաչողության փոխհարաբերության խնդիրը՝ ցույց տալով, որ քրիստոնեական դավանանքի ուսումնասիրությունը ենթադրում է ոչ միայն հոգևոր համոզմունք, այլև ուսուցում, խորհրդածություն և աստվածաբանական գիտելիքի ձեռքբերում։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է դավանաբանական մեկնողական գրականության ավանդույթին, որի հիմնական հատկանիշներն են հասկացությունների բացատրությունը, աստվածաբանական դրույթների համակարգումը, եկեղեցական ուսմունքի հիմնավորումը և քրիստոնեական հավատքի բովանդակության մատչելի ներկայացումը։ Այսպիսի գրքերը կարևոր դեր են կատարել եկեղեցական կրթության, քրիստոնեական վարդապետության տարածման և հավատացյալների կրոնական գիտակցության ձևավորման գործում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը նշանակալի է 19-րդ դարի սկզբի հայ կրոնական և աստվածաբանական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը կարևոր կենտրոն էր հայերեն հոգևոր, գիտական, կրթական և թարգմանական գրականության ստեղծման ու տարածման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է քրիստոնեական գիտելիքների համակարգմանը, հայերեն աստվածաբանական եզրաբանության զարգացմանը և եկեղեցական ուսմունքի մատչելի տարածմանը։ Նման աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեին հոգևորականների, ուսուցիչների, դպիրների և հավատացյալների կրթության համար՝ ապահովելով քրիստոնեական հավատքի դրույթների հետևողական ուսումնասիրության հնարավորություն։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ դավանաբանական գրականության, քրիստոնեական աստվածաբանության, Հավատամքի մեկնության և Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական ու հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն նաև ընթերցողական նշանակություն ունի քրիստոնեական հավատքի հիմունքներով, եկեղեցու դավանաբանական ավանդույթներով և աստվածաբանական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար՝ նպաստելով հավատի բովանդակության ավելի խորքային ընկալմանը և քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնարար սկզբունքների ճանաչմանը։
Обновлено. 2026-11-11
История
Հաբիտուս 2․ մարդաբանական և հնագիտական ուսումնասիրություններ
Գիտական ժողովածուն ընդգրկում է մարդաբանական և հնագիտական հետազոտություններ՝ ներկայացնելով մարդու, հասարակության և մշակույթի ուսումնասիրության տարբեր գիտական մոտեցումներ։ Այն անդրադառնում է անցյալի և ներկայի մարդկային համայնքների կենսակերպի, նյութական մշակույթի, սոցիալական կազմակերպման, մշակութային ավանդույթների և պատմական զարգացման հարցերին։ Մարդաբանական ուսումնասիրությունների շրջանակում կարևորվում են մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունները, մշակութային ինքնության դրսևորումները, սովորույթների ու վարքագծային ձևերի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր համայնքների պատմական փորձի և կենսակերպի ճանաչումը։ Հնագիտական հետազոտություններն իրենց հերթին հնարավորություն են տալիս նյութական մնացորդների, հնավայրերի և գտածոների միջոցով ուսումնասիրելու մարդկային գործունեության հետքերը, բնակավայրերի զարգացումը և մշակութային փոփոխությունները։ Ժողովածուի միջգիտակարգային բնույթը հնարավորություն է ստեղծում մարդաբանական և հնագիտական տվյալները դիտարկելու փոխլրացնող տեսանկյուններից՝ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելով մարդու պատմական ու մշակութային միջավայրի մասին։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նաև գիտական մեթոդների, աղբյուրների մեկնաբանման և տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակությունների համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մարդաբանների, հնագետների, ազգագրագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և հարակից գիտակարգերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Обновлено. 2026-10-31
Психология
Անձի տնտեսական վարքի մոդելավորման հոգեբանական օրինաչափությունները
Աշխատությունը նվիրված է անձի տնտեսական վարքագծի ձևավորման, դրսևորման և մոդելավորման հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսական հոգեբանության, անձի հոգեբանության և վարքագծային տնտեսագիտության տեսական մոտեցումների համատեքստում։ Քննարկվում են տնտեսական որոշումների ընդունման հոգեբանական մեխանիզմները, անհատական պահանջմունքների, հետաքրքրությունների, արժեքային կողմնորոշումների և մոտիվացիոն գործոնների ազդեցությունը մարդու տնտեսական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի վերաբերմունքին աշխատանքի, եկամուտների, սեփականության, սպառման, խնայողությունների և ներդրումների նկատմամբ, ինչպես նաև տնտեսական ընտրությունների հիմքում ընկած գիտակցական ու հուզական գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են տնտեսական վարքագծի անհատական տարբերությունները, ռիսկի ընկալման առանձնահատկությունները, անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունումը, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության և ինքնակարգավորման դերը տնտեսական ակտիվության ձևավորման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալական միջավայրի, ընտանեկան դաստիարակության, մշակութային արժեքների, հասարակական կարծիքի և տնտեսական պայմանների ազդեցությանը անձի վարքագծային նախընտրությունների վրա։ Կարևորվում են տնտեսական վարքագծի մոդելավորման տեսական սկզբունքները, հոգեբանական ցուցանիշների ընտրությունը, վարքագծային օրինաչափությունների բացահայտումը և տարբեր տնտեսական իրավիճակներում անհատի հնարավոր արձագանքների գնահատումը։ Դիտարկվում են նաև ռացիոնալ և ոչ ռացիոնալ տնտեսական ընտրությունների փոխհարաբերությունները, ճանաչողական կողմնակալությունները, հուզական գործոնների ազդեցությունը և տնտեսական որոշումների կանխատեսման սահմանափակումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական թեստավորման, հարցումների, փորձարարական ուսումնասիրության, վիճակագրական վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ անձի տնտեսական վարքագծի վրա ազդող գործոնների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական վարքագծի հոգեբանական հիմքերի ըմբռնման, անհատական տնտեսական որոշումների ուսումնասիրության և վարքագծային մոդելների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, տնտեսագետների, սոցիոլոգների, կառավարման մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Обновлено. 2026-10-15
Экономика
Հանրային ծառայողների աշխատանքի վարձատրության համակարգի կատարելագործման ուղղությունները
Աշխատությունը նվիրված է հանրային ծառայողների աշխատանքի վարձատրության գործող համակարգի ուսումնասիրմանը և դրա կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են հանրային ծառայության ոլորտում աշխատավարձերի ձևավորման սկզբունքները, վարձատրության կառուցվածքը, պաշտոնների գնահատման մեխանիզմները և աշխատանքի արդյունավետության հետ փոխկապակցված խթանման գործիքները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գործող համակարգի առավելություններն ու խնդիրները, այդ թվում՝ վարձատրության արդարության, մրցունակության, թափանցիկության և հանրային ծառայության գրավչության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են միջազգային փորձը, ժամանակակից կառավարչական մոտեցումները և դրանց կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված հանրային ծառայողների մասնագիտական մոտիվացիայի բարձրացմանը, արդյունավետ աշխատանքի խրախուսմանը և պետական կառավարման համակարգի կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հանրային կառավարման բարեփոխումների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և պետական ծառայության զարգացման խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պետական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, իրավաբանների և ոլորտի հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-09-12
Религия
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու ճառերի երկրորդ մատյանը
Հրատարակության մեջ ներկայացված են հայ միջնադարյան հոգևոր մտքի մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու ճառագրական ժառանգությանը պատկանող երկեր։ Նրա ստեղծագործական աշխարհը խորապես կապված է քրիստոնեական հավատքի, աստվածային ճշմարտությունների մեկնաբանության, մարդու հոգևոր կյանքի և բարոյական կատարելագործման գաղափարների հետ։ Ճառերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո և մարդու հարաբերության, հավատի զորության, ապաշխարության, մեղքի գիտակցման, ողորմության, սիրո, խոնարհության և փրկության թեմաները։ Հեղինակի խոսքը բնորոշվում է աստվածաշնչյան հարուստ պատկերներով, խորհրդանշական մտածողությամբ, հուզական արտահայտչականությամբ և լեզվական բարձր արվեստով։ Նարեկացու համար հոգևոր խոսքը ոչ միայն կրոնական գաղափարների բացատրության միջոց է, այլև մարդու ներաշխարհը վերափոխելու, ինքնաքննության մղելու և աստվածայինի հետ կապն ամրապնդելու ուղի։ Նրա ճառագրական ոճում համադրվում են աստվածաբանական խորությունը, գրական գեղեցկությունը և քարոզչական ներգործությունը։ Այս ժողովածուն արժեքավոր է հայ եկեղեցական գրականության, միջնադարյան աստվածաբանության, ճարտասանական արվեստի և հայ գրական լեզվի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Նարեկացու հոգևոր մտածողության տարբեր կողմերը և պատկերացում կազմելու այն հարուստ գրական ավանդույթի մասին, որի միջոցով հայ միջնադարյան մշակույթում արտահայտվել են հավատքի, մարդկային խղճի և հոգևոր կատարելության հարցերը։
Обновлено. 2026-11-09