Մանկատան սոցիալական որբերի վարքի շեղումների հոգեբանական յուրահատկությունները դեռահասության շրջանում և դրանց կանխարգելման ուղիները

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է ճշմարտության գոյաբանական կարգավիճակի և դրա ճանաչման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Հանս-Գեորգ Գադամերի փիլիսոփայական հերմենևտիկայի շրջանակում։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես է ճշմարտությունը բացահայտվում հասկացման, մեկնաբանության և լեզվական հաղորդակցության գործընթացներում, և ինչ հարաբերություն ունի այն գիտական մեթոդով ստացվող գիտելիքի հետ։ Քննվում է այն հիմնադրույթը, ըստ որի մարդկային ճանաչողությունը չի սահմանափակվում միայն մեթոդաբանական կանոններով ստուգվող գիտելիքով, քանի որ արվեստի, պատմության, լեզվի և մշակութային փորձի ոլորտներում մարդը կարող է հանդիպել այնպիսի իմաստների, որոնք չեն ենթարկվում բնական գիտություններին բնորոշ ապացուցման եղանակներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հասկացման պատմական պայմանավորվածությանը․ մեկնաբանող սուբյեկտը երբեք ամբողջությամբ դուրս չէ իր ժամանակաշրջանից, մշակույթից և լեզվական միջավայրից, ուստի ցանկացած ըմբռնում ձևավորվում է նախնական պատկերացումների և պատմական փորձի ազդեցությամբ։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է «նախապաշարման» գաղափարի վերաիմաստավորումը, երբ այն դիտարկվում է ոչ միայն որպես ճանաչողությունը խանգարող գործոն, այլև որպես հասկացման հնարավոր նախապայման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում «հորիզոնների միաձուլման» գաղափարը, որով նկարագրվում է մեկնաբանողի և մեկնաբանվող տեքստի, ավանդույթի կամ պատմական երևույթի միջև երկխոսական փոխհարաբերությունը։ Ճշմարտությունն այս մոտեցմամբ ներկայանում է ոչ թե որպես պատրաստի բովանդակության մեխանիկական վերարտադրում, այլ որպես հասկացման ընթացքում բացահայտվող իմաստային իրադարձություն։ Քննվում է նաև հերմենևտիկական շրջանի նշանակությունը, որի համաձայն ամբողջի ըմբռնումը կապված է նրա մասերի մեկնաբանության հետ, իսկ առանձին մասերի իմաստը բացահայտվում է ամբողջի համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում լեզվին՝ որպես հասկացման հիմնարար միջավայրի, որտեղ ձևավորվում և արտահայտվում է մարդու հարաբերությունը աշխարհի, պատմության և մյուս մարդկանց հետ։ Վերլուծվում են նաև արվեստի փորձը և ավանդույթի դերը՝ ցույց տալու համար, որ ճշմարտության փորձառությունը կարող է ունենալ ոչ միայն գիտական, այլև պատմական, գեղագիտական և լեզվական ձևեր։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է ճշմարտության խնդիրը որպես գոյաբանական և հերմենևտիկական հարց՝ բացահայտելով հասկացման պատմականությունը, լեզվականությունը և երկխոսական բնույթը, ինչպես նաև մեկնաբանության նշանակությունը մարդու աշխարհընկալման և ինքնաճանաչման գործընթացներում։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն կրթության համակարգում ուսանողների միջմշակութային հաղորդակցության կարողությունների ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են բազմամշակութային կրթական միջավայրի առանձնահատկությունները, միջմշակութային հաղորդակցության տեսական հիմքերը և այն գործոնները, որոնք նպաստում են տարբեր մշակութային արժեքների, ավանդույթների և հաղորդակցման առանձնահատկությունների արդյունավետ ընկալմանն ու փոխըմբռնմանը։ Քննարկվում են ուսուցման ժամանակակից մեթոդներն ու մանկավարժական տեխնոլոգիաները, որոնք նպաստում են հաղորդակցական, սոցիալական և մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը, ինչպես նաև ուսանողների հանդուրժողականության, համագործակցության և մշակութային բազմազանության նկատմամբ հարգանքի ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կրթական գործընթացի կազմակերպման արդյունավետ մոտեցումներ, գործնական մոդելներ և մեթոդական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել բուհական ուսուցման ընթացքում՝ նպաստելով ապագա մասնագետների միջմշակութային հաղորդակցական պատրաստվածության, միջազգային համագործակցության կարողությունների և մասնագիտական գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Այլ առարկաներ

Սա գործնական ուղեցույց է փոքր բիզնեսի ներկայացուցիչների համար, որը նպատակ ունի պարզ և հասկանալի ձևով բացատրել հարկերի հաշվարկման հիմնական սկզբունքները, գործող հարկատեսակները և դրանց կիրառման կարգը՝ օգնելով ձեռնարկատերերին ճիշտ պլանավորել իրենց ֆինանսական պարտավորությունները պետության նկատմամբ, խուսափել տույժերից և արդյունավետ կառավարել բիզնեսի դրամական հոսքերը, ձեռնարկում սովորաբար ներկայացվում են հարկային օրենսդրության հիմնական դրույթները, օրինակ՝ շրջանառության հարկ, ավելացված արժեքի հարկ, եկամտային հարկ և սոցիալական վճարներ, ինչպես նաև դրանց հաշվարկման մեխանիզմները, հաշվետվությունների ներկայացման ժամկետները և էլեկտրոնային համակարգերով հայտարարագրերի լրացման քայլերը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված արտոնություններին, պարզեցված հարկային ռեժիմներին և հաշվառման հեշտացված ձևերին, բացատրվում են նաև հաճախ հանդիպող սխալները և դրանցից խուսափելու ուղիները, ինչի շնորհիվ ձեռնարկատերը կարող է ավելի վստահ կողմնորոշվել ֆինանսական և հարկային գործընթացներում, իսկ նյութը ընդհանուր առմամբ ծառայում է որպես գործնական աջակցություն սկսնակ և գործող բիզնեսների համար՝ նպաստելով հարկային կարգապահության բարձրացմանը և գործունեության օրինական ու կայուն իրականացմանը։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Է. Մ. Հայրապետյանը վերլուծում է Հայկական ԽՍՀ տարածքի հողերի բազմազանությունը, դրանց բնական պայմանները, բերրիության մակարդակը, ինչպես նաև դեգրադացիոն գործընթացները՝ ներառյալ էրոզիան, աղակալումը և խոնավության ռեժիմի խախտումները։ Աշխատությունը մանրամասն ներկայացնում է հողերի մելիորացիայի հիմնական ուղղությունները՝ ոռոգում, ջրահեռացում, քիմիական և կենսաբանական բարելավում, ինչպես նաև ինժեներական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են հողերի արտադրողականության բարձրացմանը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողերի կուլտուրականացման գործընթացին՝ հողի մշակման գիտական հիմքերին, ցանքաշրջանառության ճիշտ կազմակերպմանը, պարարտացման համակարգերին և ագրոտեխնիկական միջոցառումներին, որոնք նպաստում են հողի կառուցվածքի բարելավմանը և կայուն բերքատվության ապահովմանը։ Ներկայացվում են նաև հողերի պահպանության համալիր միջոցառումներ՝ հակաէրոզիոն տեխնոլոգիաներ, լեռնային տարածքների հողի պաշտպանության մեթոդներ և շրջակա միջավայրի պահպանության սկզբունքներ՝ շեշտադրելով բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև պետական մակարդակով հողային քաղաքականության և պլանավորման հարցեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել արտադրողականությունը և էկոլոգիական կայունությունը։ Այն նախատեսված է հողագիտության, ագրոնոմիայի, մելիորացիայի և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է աշխարհագրական գործոնների վերլուծությանն ու գնահատմանը՝ զբոսաշրջության զարգացման հնարավորությունների բացահայտման նպատակով, ՀՀ Սյունիքի մարզի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում տարածքի բնական, սոցիալ-տնտեսական և աշխարհագրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունն է, դրանց ազդեցությունը զբոսաշրջային գործունեության կազմակերպման վրա և առկա ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Սյունիքի մարզի աշխարհագրական դիրքը, ռելիեֆը, կլիմայական պայմանները, ջրային և լանդշաֆտային ռեսուրսները, բուսական ու կենդանական աշխարհը, բնական հուշարձանները և այլ բնական նախադրյալներ, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ զբոսաշրջության տարբեր ուղղությունների զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմամշակութային ժառանգությանը, հնագիտական և ճարտարապետական հուշարձաններին, ավանդական մշակույթին և բնակավայրերի առանձնահատկություններին՝ որպես զբոսաշրջային գրավչության կարևոր բաղադրիչների։ Հետազոտության ընթացքում աշխարհագրական գործոնները դիտարկվում են փոխկապակցված ձևով՝ գնահատելով դրանց նպաստավոր կամ սահմանափակող ազդեցությունը զբոսաշրջության տարածքային կազմակերպման վրա։ Քննարկվում են նաև տրանսպորտային հասանելիությունը, ճանապարհային և սպասարկման ենթակառուցվածքները, բնակչության տեղաբաշխումը, զբոսաշրջային ծառայությունների առկայությունը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է զբոսաշրջային ռեսուրսների տարածական տարբերությունների բացահայտումը և առանձին տարածքների զբոսաշրջային ներուժի գնահատումը։ Այդ հիմքով հնարավոր է առանձնացնել զբոսաշրջության զարգացման առավել նպաստավոր գոտիներ և առաջարկել դրանց մասնագիտացման հնարավոր ուղղությունները՝ ներառյալ բնապահպանական, մշակութային, պատմական, արկածային, գյուղական և այլ ձևերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սյունիքի զբոսաշրջային ներուժի օգտագործման խոչընդոտներին՝ կապված ենթակառուցվածքների զարգացման, հասանելիության, տարածքային անհամաչափությունների, բնապահպանական սահմանափակումների և զբոսաշրջային ծառայությունների բազմազանության հետ։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել մարզի զբոսաշրջային տարածքների համալիր գնահատմանը և կայուն զբոսաշրջության զարգացման ուղղությունների հիմնավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրագետների, զբոսաշրջության և տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, տեղական ինքնակառավարման ու տարածքային կառավարման ոլորտի մասնագետների, բնապահպանների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ Սյունիքի մարզի բնական և հասարակական-աշխարհագրական առանձնահատկությունների համակարգված գնահատումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ օգտագործել առկա զբոսաշրջային ներուժը, ձևավորել տարածքային զարգացման նպատակային ծրագրեր և խթանել մարզի սոցիալ-տնտեսական առաջընթացը զբոսաշրջության միջոցով։

Գրականություն

Աննա Ֆրանկի օրագիրը աշխատությունը իրական պատմական փաստաթուղթ և ինքնակենսագրական օրագիր է, որտեղ պատանի Աննա Ֆրանկը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին թաքնված կյանքի պայմաններում նկարագրում է իր առօրյան, զգացմունքները, վախերը, հույսերը և ներքին աճը, այն արտացոլում է նացիստական հալածանքների պայմաններում հրեական ընտանիքի գոյատևման փորձը և փակ տարածքում ապրելու հոգեբանական ծանրությունը, միաժամանակ բացահայտում է դեռահասի ներաշխարհը՝ ինքնաճանաչման, սիրո, ընկերության և մեծանալու բարդ գործընթացներով, օրագիրը նաև առանձնանում է որպես պատերազմի և ցեղասպանական քաղաքականությունների մարդկային հետևանքների ուժեղ վկայություն, որը համադրում է պատմական իրականությունը և անձնական ապրումների անկեղծությունը՝ դարձնելով այն համաշխարհային հումանիստական գրականության կարևոր նմուշներից մեկը։