Martyred Armenia (1918)

Մշակույթ

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ լույս տեսնող գրականության ընթացիկ հաշվառմանը, համակարգմանը և տեղեկատվական ներկայացմանը։ Այն նախատեսված է մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներին առնչվող նոր հրատարակությունների մասին տեղեկություններ տրամադրելու, մասնագիտական գրականության որոնումը դյուրացնելու և համապատասխան տեղեկատվական աղբյուրների հասանելիությունը բարձրացնելու համար։ Տեղեկատուում կարող են ընդգրկվել գրքերի, գիտական հոդվածների, պարբերական մամուլի հրապարակումների, ժողովածուների և այլ տպագիր նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արվեստի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատերարվեստին, կինոարվեստին, ճարտարապետությանը, գրադարանային և թանգարանային գործին, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման ու ուսումնասիրության հարցերին։ Կարևորվում են հայկական ազգային մշակույթի զարգացման, խորհրդային ժամանակաշրջանի մշակութային քաղաքականության, ստեղծագործական կազմակերպությունների գործունեության և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ հրապարակումների ներկայացումը։ Մատենագիտական տեղեկատվության համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողներին կողմնորոշվելու նոր գրականության բազմազանության մեջ, ընտրելու իրենց հետաքրքրող ուսումնասիրությունները և հետևելու մշակույթի ու արվեստի ոլորտներում հրատարակվող նյութերին։ Դիտարկվում են գրականության թեմատիկ դասակարգման, մատենագիտական նկարագրությունների կազմման և տեղեկատվության որոնման կազմակերպման սկզբունքները։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամշակութային նշանակություն, քանի որ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական, գեղարվեստական և մշակութային հետաքրքրությունների ուղղությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի, հրատարակչական գործունեության և արվեստագիտական մտքի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Տեղեկատուն օգտակար է գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում կերպարվեստի ինտեգրատիվ ուսուցման մեթոդական համակարգի մշակման, կազմակերպման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ինտեգրատիվ ուսուցման տեսական և մանկավարժական հիմունքները, արվեստի կրթության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ուսումնական առարկաների միջև բովանդակային և մեթոդական կապերի ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարվեստի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղագիտական ընկալման, ստեղծագործական մտածողության, պատկերավոր երևակայության և ինքնարտահայտման կարողությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են կերպարվեստի փոխառնչությունները գրականության, երաժշտության, պատմության, բնագիտության, տեխնոլոգիայի և այլ ուսումնական առարկաների հետ՝ բացահայտելով միջառարկայական կապերի կիրառման մանկավարժական նշանակությունը։ Դիտարկվում են ինտեգրված դասերի կազմակերպման սկզբունքները, ուսումնական նյութերի ընտրության չափանիշները, թեմատիկ պլանավորման առանձնահատկությունները և ստեղծագործական առաջադրանքների մշակման մեթոդները։ Կարևորվում են տեսական գիտելիքների և գործնական գործունեության համադրումը, գեղարվեստական տարբեր արտահայտչամիջոցների կիրառումը և սովորողների անհատական ստեղծագործական հնարավորությունների բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ներկայացվել ինտեգրատիվ ուսուցման մոդելներ, նախագծային աշխատանքների օրինակներ, խմբային ստեղծագործական գործունեության ձևեր և դասավանդման նորարարական տեխնոլոգիաներ։ Անդրադարձ է կատարվում արվեստի ստեղծագործությունների վերլուծության, գունային և կոմպոզիցիոն մտածողության զարգացման, մշակութային ժառանգության ճանաչման և գեղագիտական արժեքների ձևավորման մեթոդական մոտեցումներին։ Առանձնացվում են ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության, կրթական միջավայրի կազմակերպման, սովորողների տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման և ուսումնական արդյունքների գնահատման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև ազգային և համաշխարհային արվեստի նմուշների կիրառումը՝ սովորողների մշակութային գիտելիքները հարստացնելու և տարբեր արվեստների փոխկապակցվածությունն ընկալելու նպատակով։ Աշխատությունը նշանակություն ունի կերպարվեստի դասավանդման մեթոդիկայի, միջառարկայական ուսուցման, գեղագիտական դաստիարակության և ժամանակակից հանրակրթության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կերպարվեստի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, մեթոդիստների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կարկասային շենքերի կախովի պատերի հետազոտությանը՝ շենքերի էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել կախովի պատերի կառուցվածքային, ջերմատեխնիկական և շահագործական հատկությունները և պարզել, թե դրանց նախագծային ու կառուցվածքային լուծումներն ինչպես կարող են ազդել շենքի ընդհանուր աշխատանքի վրա։ Կարկասային շենքերում արտաքին պատերը սովորաբար չեն հանդիսանում հիմնական կրող համակարգի բաղադրիչ, սակայն դրանք կարևոր դեր են կատարում շենքի ջերմային պաշտպանության, արտաքին միջավայրից մեկուսացման, խոնավության վերահսկման և ընդհանուր շահագործական հուսալիության ապահովման գործում։ Միաժամանակ սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջաններում անհրաժեշտ է հաշվի առնել պատերի և կրող կարկասի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև երկրաշարժի ժամանակ կախովի պատերի հնարավոր տեղաշարժերը, վնասումները և կցման հանգույցների վարքը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կախովի պատերի տարբեր կառուցվածքային սխեմաները, դրանց բաղադրիչները, ամրացման և կարկասին միացման հանգույցները, օգտագործվող ջերմամեկուսիչ նյութերը և արտաքին պաշտպանիչ շերտերը։ Էներգաարդյունավետության տեսանկյունից կարևոր խնդիր է պատի ջերմափոխանցման նվազեցումը՝ միաժամանակ կանխելով ջերմային կամուրջների առաջացումը հատկապես պատերի և կարկասի միացման հատվածներում։ Կարող են ուսումնասիրվել ջերմային դիմադրությունը, ջերմության կորուստները, պատի բազմաշերտ կառուցվածքի աշխատանքը, խոնավության ազդեցությունը և տարբեր ջերմամեկուսիչ լուծումների արդյունավետությունը։ Այս ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ընտրել այնպիսի պատային համակարգեր, որոնք կարող են նվազեցնել շենքի ջեռուցման և հովացման համար անհրաժեշտ էներգիայի ծախսերը՝ պահպանելով ներքին միջավայրի հարմարավետ պայմանները։ Սեյսմակայունության տեսանկյունից հետազոտության առանցքային խնդիրներից է կախովի պատերի վարքի գնահատումը երկրաշարժային ազդեցության պայմաններում։ Թեև նման պատերը սովորաբար նախատեսված չեն հիմնական սեյսմիկ հորիզոնական բեռները կրելու համար, դրանց զանգվածը, կցման հանգույցների ամրությունը և կարկասի հետ համատեղ կամ հարաբերական տեղաշարժերը կարող են էապես ազդել շենքի անվտանգ շահագործման վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել պատերի թեքումները, տեղաշարժերը, ճաքերի առաջացումը, միացումների խափանումները, պատերի մասնակի կամ ամբողջական անջատման վտանգը և հարակից կոնստրուկցիաների վրա դրանց ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կարկասի և կախովի պատերի միջև անհրաժեշտ շարժունակության ապահովմանը, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ շենքի հարկերը կարող են ունենալ տարբեր հարաբերական տեղաշարժեր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել հաշվարկային մոդելավորում, փորձարարական փորձարկումներ և կառուցվածքային հանգույցների լաբորատոր ուսումնասիրություններ՝ տարբեր սեյսմիկ ու շահագործական ազդեցությունների պայմաններում համակարգի վարքը գնահատելու համար։ Կարող է իրականացվել նաև տարբեր պատային համակարգերի համեմատական վերլուծություն՝ ըստ զանգվածի, ջերմատեխնիկական արդյունավետության, սեյսմիկ հուսալիության, կառուցման տեխնոլոգիականության և տնտեսական արժեքի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է էներգաարդյունավետության և սեյսմակայունության պահանջների համատեղ դիտարկումը։ Միայն լավ ջերմամեկուսացում ապահովող պատային համակարգը բավարար չէ, եթե դրա ամրացման հանգույցները չեն ապահովում անհրաժեշտ հուսալիություն երկրաշարժի ժամանակ, ինչպես նաև բարձր սեյսմակայունությունը չպետք է ձեռք բերվի էներգետիկ արդյունավետության անհարկի նվազեցման հաշվին։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է նպաստել բազմակողմանի օպտիմալացված պատային լուծումների ընտրությանը, որոնցում կառուցվածքային անվտանգությունը, ջերմատեխնիկական արդյունավետությունը, երկարակեցությունը և տնտեսական նպատակահարմարությունը դիտարկվում են միասնական համակարգում։ Հատկապես կարևոր է թեման Հայաստանի պայմաններում, քանի որ երկրաշարժային վտանգի առկայությունը շինարարական նախագծերում պահանջում է ոչ կրող արտաքին տարրերի ամրացման և սեյսմիկ վարքի նկատմամբ հատուկ ուշադրություն։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել կարկասային շենքերի արտաքին պատերի նախագծման, վերակառուցման և տեխնիկական կատարելագործման ժամանակ՝ նպաստելով ինչպես էներգիայի սպառման նվազեցմանը, այնպես էլ երկրաշարժերի դեպքում շենքի և դրա արտաքին տարրերի անվտանգությանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, ճարտարապետներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, էներգաարդյունավետ շենքերի նախագծողներին, շինարարական կազմակերպություններին, ինչպես նաև ճարտարագիտական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։

Հոգեբանություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է հոգեբանական ինքնակարգավորման գործընթացը՝ բացատրելով, թե ինչպես է մարդը կառավարում իր հույզերը, վարքագիծը և մտածողությունը տարբեր իրավիճակներում։ Գրքում քննարկվում են ինքնակարգավորման հիմնական մեխանիզմները՝ ուշադրության վերահսկում, սթրեսի կառավարում, հուզական կայունություն և նպատակային վարքագծի ձևավորում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ինքնակարգավորման զարգացման տարիքային առանձնահատկություններին և դրա դերին ուսուցման, աշխատանքի և սոցիալական հարաբերությունների մեջ։ Նյութում ներկայացվում են գործնական մեթոդներ՝ ինքնավերահսկման, ինքնավերլուծության և հոգեբանական դիմադրողականության բարձրացման համար։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և կիրառական հոգեբանական տեխնիկաները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել ներքին կայունություն և արդյունավետ ինքնակառավարում։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստան-ԱՊՀ երկրների առևտրաշրջանառության աճի ուղղությունների և հնարավորությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տնտեսական համագործակցության ներկայիս կառուցվածքը, զարգացման միտումները և ընդլայնման ներուժը տարածաշրջանային ինտեգրացիայի շրջանակում։ Դիտարկվում են Հայաստանի արտաքին առևտրի հիմնական առանձնահատկությունները ԱՊՀ երկրների հետ հարաբերություններում՝ արտահանման և ներմուծման կառուցվածքը, հիմնական ապրանքային խմբերը և գործընկեր երկրների դերը առևտրային հոսքերի ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի Դաշնության, Բելառուսի, Ղազախստանի և այլ ԱՊՀ պետությունների հետ տնտեսական կապերին, որտեղ ընդգծվում են էներգակիրների, արդյունաբերական ապրանքների, գյուղատնտեսական արտադրանքի և վերամշակված ապրանքների փոխանակման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են առևտրաշրջանառության աճի խոչընդոտները՝ ներառյալ լոգիստիկ սահմանափակումները, տրանսպորտային կապերի արդյունավետությունը, արժութային ռիսկերը և շուկաների կառուցվածքային անհամաչափությունները։ Միաժամանակ քննարկվում են զարգացման հնարավորությունները՝ ազատ առևտրի ռեժիմների ընդլայնում, տրանսպորտային միջանցքների բարելավում, թվային առևտրի և էլեկտրոնային հարթակների զարգացում, ինչպես նաև արտադրանքի դիվերսիֆիկացիա և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների արտահանման խթանում։ Ընդգծվում է նաև փոքր և միջին բիզնեսի դերի մեծացումը արտաքին շուկաներում և պետական աջակցության ծրագրերի կարևորությունը արտահանման խթանման քաղաքականության մեջ։ Նշվում է, որ Հայաստան-ԱՊՀ տնտեսական համագործակցության խորացումը կարող է նպաստել տարածաշրջանային տնտեսական կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովմանը։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքի նեոլիթյան և էնեոլիթյան ժամանակաշրջանների կերամիկայի համալիր վերլուծությանը՝ հիմնվելով Արարատյան դաշտի վերջին պեղումների նյութերի վրա, մասնավորապես Ակնաշեն և Արտաշեն հնավայրերից ստացված գտածոների վրա։ Աշխատանքը դիտարկում է այդ ժամանակաշրջանի խեցեղենի ձևաբանական, տեխնոլոգիական և մշակութային առանձնահատկությունները՝ փորձելով վերականգնել վաղ գյուղատնտեսական համայնքների կենցաղը, արտադրական հմտությունները և տարածաշրջանային կապերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերամիկայի պատրաստման տեխնիկային, կավի ընտրությանը, այրման եղանակներին և մակերեսային մշակման ձևերին, որոնք թույլ են տալիս հասկանալ տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակը և տարբեր հնագիտական շերտերի միջև առկա տարբերությունները։ Նյութը նաև համադրում է Ակնաշենի և Արտաշենի գտածոները՝ ընդգծելով ինչպես ընդհանուր բնութագրերը, այնպես էլ տեղական առանձնահատկությունները, որոնք վկայում են տվյալ բնակավայրերի միջև մշակութային փոխազդեցությունների և հնարավոր առևտրային կամ հաղորդակցական կապերի մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է Հայաստանի նեոլիթ-էնեոլիթյան մշակութային շերտերի վերակառուցման գործում՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ տարածաշրջանի վաղ բնակչության սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքը և նյութական մշակույթի զարգացման ընթացքը։