Материалы по истории отпадения Закавказья от России

Biology

Կենսաբժշկական և կենսաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հիպոկինետիկ սթրեսի պայմաններում միտոքոնդրիումների գործառական վիճակի որոշ ցուցանիշների փոփոխությունների և դրանց վրա ԳԱՄԿ-ի ու պիրացետամի ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում շարժողական ակտիվության սահմանափակման հետևանքով բջջային էներգետիկ գործընթացներում առաջացող տեղաշարժերը և միտոքոնդրիումների գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգետիկ նյութափոխանակությանը, օքսիդավերականգնման գործընթացներին և բջջային հարմարվողական մեխանիզմներին բնորոշ ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցությամբ միտոքոնդրիումների գործառական ակտիվության հնարավոր փոփոխությունները և դրանց նշանակությունը սթրեսային գործոնի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքի ձևավորման գործում։ Քննարկվում են նաև հիպոկինեզիայի պայմաններում զարգացող նյութափոխանակային խանգարումների կենսաքիմիական հիմքերը և դրանց կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բջջային էներգետիկ համակարգերի, սթրեսային ազդեցությունների և կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի փոխազդեցության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, բջջային ֆիզիոլոգիայի, դեղաբանության և փորձարարական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մեքենամասերի մակերևույթների գլանահղկման (обкатывание) գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը՝ գազային միջավայրերի կիրառման միջոցով։ Դիտարկվում են մակերևույթների պլաստիկ դեֆորմացման վրա հիմնված մշակման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, մշակվող նյութերի մակերևութային շերտերի կառուցվածքային փոփոխությունները և պատրաստի արտադրանքի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազային միջավայրերի ազդեցությանը շփման, դեֆորմացման, ջերմային գործընթացների և մակերևութային շերտի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են մշակման ռեժիմների, գործիքի ճնշման, շարժման արագության, նյութի հատկությունների և գազային միջավայրի բնութագրերի փոխազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում մակերևույթի խորդուբորդության նվազեցման, կարծրության բարձրացման, մնացորդային լարումների ձևավորման և մեքենամասերի մաշակայունության ու հոգնածային ամրության բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են մշակման գործընթացի փորձարարական հետազոտման, տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման և տարբեր գազային միջավայրերում ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, մշակման արտադրողականության բարձրացմանը, էներգետիկ և նյութական ծախսերի կրճատմանը, ինչպես նաև մեքենամասերի շահագործման հուսալիության և երկարակեցության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության, նյութագիտության, մետաղամշակման տեխնոլոգիաների և արտադրական գործընթացների օպտիմալացման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների ու տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Անանիա Շիրակացուն՝ 7-րդ դարի հայ նշանավոր գիտնականին, մաթեմատիկոսին, տիեզերագետին և աշխարհագրական գիտելիքի զարգացման կարևոր ներկայացուցիչներից մեկին։ Նրա գործունեությունը նշանակալի տեղ ունի հայ գիտության պատմության մեջ, քանի որ նա զբաղվել է թվաբանությամբ, տոմարագիտությամբ, տիեզերագիտությամբ, աշխարհագրությամբ և բնության երևույթների ուսումնասիրությամբ։ Շիրակացու գիտական ժառանգությունը վկայում է միջնադարյան Հայաստանում գիտելիքի համակարգման, դիտարկման և տրամաբանական բացատրության նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրության մասին։ Նրան վերաբերող աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու գիտնականի կյանքին, մտավոր գործունեությանը և այն պատմամշակութային միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել են նրա գիտական հայացքները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում նրա ներդրումը մաթեմատիկական գիտելիքների տարածման, թվաբանական խնդիրների մշակման, օրացուցային հաշվարկների և տիեզերքի կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման գործում։ Շիրակացու անունը կապված է նաև հայկական գիտակրթական ավանդույթի ձևավորման և անտիկ ու միջնադարյան գիտելիքի յուրացման հետ։ Այս հրատարակությունը կարևոր է հայ գիտության պատմությամբ, միջնադարյան կրթությամբ, մաթեմատիկայի և աստղագիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն նպաստում է ազգային գիտական ժառանգության ճանաչմանը և ընդգծում հայ մտավորականության դերը համաշխարհային գիտական մտքի պատմության մեջ։

History

Աշխատությունը պատմամշակութային բնույթի ուսումնասիրություն է, որը բազմակողմանի պատկերացում է տալիս հայ ժողովրդի պատմական անցյալի, մշակութային ժառանգության, բնական միջավայրի և աշխարհագրական առանձնահատկությունների մասին։ Նյութը կառուցված է առանձին ակնարկների սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով տարբեր տեսանկյուններից ներկայացնել հայկական պատմական և մշակութային իրականությունը։ Ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի պատմական զարգացման հիմնական փուլերին, հասարակական կյանքի առանձնահատկություններին, ժողովրդի պատմական հիշողությանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված մշակութային արժեքներին։ Պատմական նյութը համադրվում է երկրի բնության և աշխարհագրության նկարագրությունների հետ, ինչի շնորհիվ հնարավոր է պատկերացում կազմել այն բնական միջավայրի մասին, որտեղ դարերի ընթացքում զարգացել են հայկական բնակավայրերը, տնտեսական կյանքը և մշակույթը։ Առանձին նշանակություն է տրվում լեռնային բնապատկերին, բնական պայմաններին, բնակավայրերի տարածական առանձնահատկություններին և մարդու ու բնության փոխհարաբերություններին։ Մշակութային հատվածներում կարող են ներկայացվել հայկական ճարտարապետությունը, եկեղեցական և աշխարհիկ հուշարձանները, գրականությունը, արվեստը, ժողովրդական ավանդույթները, կենցաղը և հոգևոր ժառանգության տարբեր դրսևորումները։ Այս բաղադրիչների համադրումը նպաստում է հայ ժողովրդի մշակութային ինքնության ձևավորման պատմական պայմանների և դրա շարունակականության ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութական և ոչ նյութական ժառանգության փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, թե պատմական իրադարձությունները, աշխարհագրական միջավայրը և հասարակական կյանքն ինչպես են արտացոլվել մշակութային ստեղծագործության մեջ։ Ակնարկային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս աշխատությունը դիտարկել նաև որպես ճանաչողական աղբյուր այն ընթերցողների համար, որոնք ցանկանում են ընդհանուր պատկերացում ստանալ Հայաստանի և հայ ժողովրդի մասին՝ առանց սահմանափակվելու պատմության կամ մշակույթի միայն մեկ ոլորտով։ Պատմության, աշխարհագրության, ազգագրության և մշակութաբանության նյութերի համադրումը ստեղծում է ամբողջական պատկեր, որտեղ երկիրը ներկայացվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես պատմական հիշողության և բազմաշերտ մշակութային ժառանգության միջավայր։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փախստականների պաշտպանության միջազգային իրավական հիմքերի, դրանց կարգավորման մեխանիզմների և Հայաստանի Հանրապետությունում դրանց իրականացման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են փախստականների իրավունքների պաշտպանության ոլորտը կարգավորող միջազգային պայմանագրերը, կոնվենցիաները, հռչակագրերը և այլ իրավական ակտերը, ինչպես նաև դրանց ներդաշնակեցումը ազգային օրենսդրության հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի իրավական և ինստիտուցիոնալ համակարգում գործող մեխանիզմները, գնահատում միջազգային պարտավորությունների կատարման ընթացքը և անդրադառնում փախստականների կարգավիճակի ճանաչման, իրավունքների ապահովման, սոցիալական պաշտպանության և ինտեգրման գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունն ընդգրկում է նաև միջազգային կազմակերպությունների, պետական մարմինների և այլ շահագրգիռ կառույցների դերակատարությունը՝ բացահայտելով ոլորտում առկա իրավական և գործնական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման հնարավոր ուղիները։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, միջազգային իրավունքի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են մարդու իրավունքների պաշտպանության, փախստականների իրավական կարգավիճակի և միգրացիոն քաղաքականության արդիական հարցերով։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է աղիքային տեղային իմունային պաշտպանության և միկրոֆլորայի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը մարսողական համակարգի տարբեր հիվանդությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում սեկրետոր իմունոգլոբուլինների հետ կապվող Fv պրոտեինի հնարավոր կենսաբանական նշանակությունն է, ինչպես նաև աղիքային միկրոֆլորայի կազմի ու ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների կապը մարսողական օրգանների ախտաբանական գործընթացների հետ։ Աղիների լորձաթաղանթային իմունային համակարգը դիտարկվում է որպես արտաքին միջավայրի գործոնների, սննդային բաղադրիչների և միկրոօրգանիզմների հետ մշտապես փոխազդող պաշտպանական համակարգ, որտեղ սեկրետոր իմունոգլոբուլինները կարևոր դեր ունեն տեղային իմունային հավասարակշռության պահպանման գործում։ Քննության են առնվում Fv պրոտեինի և իմունոգլոբուլինների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր կապը աղիքային պաշտպանական մեխանիզմների հետ և այդ ցուցանիշների փոփոխությունները տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է աղիքային միկրոֆլորայի նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով բնական մանրէային համայնքի հավասարակշռության և մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել առողջ վիճակին և տարբեր հիվանդություններին բնորոշ իմունաբանական ու մանրէաբանական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև հնարավոր օրինաչափություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղային իմունային գործոնների և միկրոֆլորայի համատեղ գնահատումը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը կարող է մասնակցել աղիքային պատնեշի կայունության, իմունային արձագանքի և մարսողական համակարգի բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև տարբեր ախտաբանական վիճակներում միկրոֆլորայի փոփոխությունների և լորձաթաղանթային իմունային համակարգի արձագանքի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմունաբանության, մանրէաբանության, կենսաքիմիայի և գաստրոէնտերոլոգիայի մոտեցումները՝ մարսողական համակարգի հիվանդությունների ժամանակ աղիքային միկրոմիջավայրի և տեղային իմունային պաշտպանության փոխհարաբերությունները համալիր կերպով գնահատելու նպատակով։