Материалы по орнитофауне Армянской ССР (Ornis Armeniaca)

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Ղրիմում պահպանված և ստեղծված հին հայկական ձեռագրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայկական գրավոր մշակույթի կարևոր էջերից մեկը։ Այն անդրադառնում է միջնադարյան և հետագա ժամանակաշրջաններում Ղրիմի հայկական համայնքների գործունեությանը, ձեռագրերի ստեղծման պայմաններին, պահպանման պատմությանը և դրանց գիտական արժեքին։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են ձեռագրերի բովանդակային առանձնահատկությունները, գրության ձևերը, հիշատակարանները, ինչպես նաև այն պատմական տեղեկությունները, որոնք բացահայտում են Ղրիմի հայերի հոգևոր, մշակութային և հասարակական կյանքը։ Ղրիմը դարեր շարունակ եղել է հայկական գրչության և մանրանկարչության կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ ստեղծվել են բազմաթիվ արժեքավոր մատյաններ, իսկ տեղի ձեռագրական դպրոցը նշանակալի դեր է ունեցել հայկական գրքի արվեստի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայագիտության, պատմության և արվեստագիտության ոլորտների ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոչ միայն ձեռագրերի արտաքին ձևավորման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների, այլև դրանցում պահպանված պատմական հիշողության մասին։ Նյութը ներկայացնում է անցյալի մշակութային ժառանգությունը՝ ընդգծելով հայկական ձեռագրերի դերը ազգային ինքնության, գիտելիքի փոխանցման և միջնադարյան մշակույթի պահպանման գործում։

Պատմություն

Ժողովածուն ընդգրկում է 1908–1918 թվականներին ստեղծված հոդվածներ և ելույթներ՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների վերաբերյալ հեղինակի տեսակետներն ու մտորումները։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու դարաշրջանի կարևոր իրադարձությունների զարգացմանը, հասարակական-քաղաքական գաղափարների փոփոխությանը և ազգային խնդիրների շուրջ ձևավորվող մոտեցումներին։ Հոդվածներում և ելույթներում արտացոլվում են ժամանակի քաղաքական իրավիճակը, հասարակական կյանքի հակասությունները, ազգային ինքնության ու ինքնորոշման հարցերը, պետականության և հասարակական կազմակերպման խնդիրները, ինչպես նաև տարածաշրջանային և միջազգային իրադարձությունների ազդեցությունը հայ հասարակության վրա։ Ժողովածուի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նյութեր հնարավորություն են տալիս նույն ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել տարբեր առիթներով և տարբեր համատեքստերում արտահայտված մտքերի միջոցով՝ բացահայտելով հեղինակի քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորումն ու զարգացումը։ 1908–1918 թվականների ընդգրկումը հատկապես նշանակալի է, քանի որ այդ տասնամյակը ներառում է Օսմանյան կայսրության քաղաքական փոփոխությունները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, տարածաշրջանային խորքային վերափոխումները և հայկական պետականության վերականգնման հետ կապված գործընթացները։ Հոդվածներն ու ելույթները արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ են պատմական ժամանակաշրջանի քաղաքական մտածողության, հասարակական տրամադրությունների և ազգային-քաղաքական օրակարգի ուսումնասիրման համար։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական-քաղաքական մտքի հետազոտողներին, բանասերներին, ուսանողներին և XX դարի սկզբի հայկական պատմության ու քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Հանդիսանում է գիտամեթոդական և վերլուծական աշխատություն, որը նվիրված է բարձրագույն կրթության համակարգում իրականացվող Բոլոնիայի գործընթացի գաղափարական հիմքերին, բարեփոխումների ուղղություններին և ռազմավարական նշանակությանը։ Այն ներկայացնում է եվրոպական կրթական տարածքի ձևավորման նպատակները, բարձրագույն կրթության համակարգերի համադրելիության, շարժունակության և որակի ապահովման հիմնական սկզբունքները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են կրթական աստիճանների (բակալավրիատ, մագիստրատուրա, դոկտորանտուրա) կառուցվածքային փոփոխությունները, կրեդիտային համակարգի ներդրումը, ուսանողների և դասախոսների շարժունակության խթանման մեխանիզմները, ինչպես նաև որակի ապահովման և գնահատման չափանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգի ինտեգրման գործընթացներին եվրոպական կրթական տարածք, կրթական քաղաքականության բարեփոխումներին և համալսարանների ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրներին։ Ներառված են նաև ռազմավարական մոտեցումներ կրթության մրցունակության բարձրացման, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխանեցման և կրթական ծառայությունների արդիականացման ուղղությամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների, կրթական քաղաքականության մշակողների և կրթության կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Բոլոնիայի գործընթացի էության և կիրառական նշանակության խորքային ընկալմանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է վոլֆրամամոլիբդենային արագահատ պողպատների մակերևութային ռենիումապատման տեխնոլոգիայի մշակմանը ջերմադիֆուզիոն եղանակով և այդ գործընթացի ընթացքում տեղի ունեցող կառուցվածքագոյացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արագահատ պողպատների կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, դրանց մակերևույթի մետաղապատման անհրաժեշտությունը և ռենիումի կիրառման հնարավորությունները՝ նյութի շահագործական բնութագրերը բարելավելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմադիֆուզիոն գործընթացի պարամետրերին, ռենիումի ներթափանցման և տարածման մեխանիզմներին, մշակման ջերմաստիճանի, տևողության և այլ տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությանը ձևավորվող շերտի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Աշխատանքում վերլուծվում են պողպատի հիմքի և ռենիումով հարստացված մակերևութային շերտի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ֆազային և կառուցվածքային փոփոխությունները, դիֆուզիոն գոտու ձևավորումը և ստացված ծածկույթի կառուցվածքային կայունությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածքագոյացման գործընթացի հետազոտությունը, որը հնարավորություն է տալիս պարզելու ռենիումապատման ընթացքում նյութի միկրոկառուցվածքի փոփոխության օրինաչափությունները և դրանց կապը վերջնական շահագործական հատկությունների հետ։ Մշակվող տեխնոլոգիան նպատակաուղղված է արագահատ պողպատների մակերևութային հատկությունների բարելավմանը, մասնավորապես՝ մաշակայունության, ջերմակայունության, կարծրության և աշխատանքային երկարակեցության բարձրացմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կտրող գործիքների, բարձր ջերմաստիճաններում աշխատող մետաղական դետալների և այլ պատասխանատու նշանակության արտադրատեսակների պատրաստման ու շահագործման գործընթացներում։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նյութագիտության, մետալուրգիայի, մակերևութային ինժեներիայի, ջերմադիֆուզիոն տեխնոլոգիաների և մեքենաշինության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է Վիլյամ Սարոյանի դրամատուրգիական ստեղծագործության խորքային փիլիսոփայական և աշխարհայացքային քննությանը՝ հատկապես էկզիստենցիալիզմի գաղափարների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մարդու գոյության, ազատության, ընտրության, պատասխանատվության, միայնության, կյանքի իմաստի որոնման, մահվան և մարդկային արժանապատվության խնդիրներն են, որոնք Սարոյանի պիեսներում հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն հերոսների խոսքի ու գործողությունների, այլև նրանց ներքին հակասությունների և աշխարհին ունեցած վերաբերմունքի միջոցով։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Սարոյանը դրամատուրգիական կերպարների միջոցով ներկայացնում մարդուն որպես գոյաբանական անորոշության մեջ հայտնված անհատի, որը փորձում է հասկանալ իր տեղը աշխարհում և սեփական կյանքի արժեքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Սարոյանի ստեղծագործություններում նույնիսկ տխրության, անհուսության, օտարման կամ մահվան թեմաների առկայության պայմաններում պահպանվում է կյանքի հանդեպ հավատը, մարդկային շփման անհրաժեշտությունը և բարության նկատմամբ վստահությունը։ Այս տեսանկյունից նրա դրամատուրգիան միաժամանակ կարող է ընկալվել և՛ որպես մարդու գոյության ողբերգական կողմերի ուսումնասիրություն, և՛ որպես կյանքի իմաստը մարդկային հարաբերությունների, սիրո, կարեկցանքի, ազատության ու ստեղծագործական ինքնարտահայտման միջոցով վերագտնելու փորձ։ Աշխատության մեջ էկզիստենցիալ գաղափարները դիտարկվում են ոչ թե որպես Սարոյանի ստեղծագործության վրա մեխանիկորեն կիրառվող փիլիսոփայական համակարգ, այլ որպես այն մտավոր և գեղարվեստական հարցադրումների շրջանակ, որոնց հետ նրա հերոսները մշտապես բախվում են։ Քննության ընթացքում կարևոր տեղ է հատկացվում կերպարների հոգեբանական կառուցվածքին, նրանց երկխոսություններին, կոնֆլիկտներին և դրամատիկական իրավիճակներին, որոնց միջոցով բացահայտվում է մարդու ազատության և սահմանափակվածության հակասությունը։ Սարոյանի հերոսները հաճախ կանգնած են ընտրության առաջ, սակայն նրանց ընտրությունները պայմանավորված են ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև սեփական խղճով, հիշողություններով, վախերով, ցանկություններով և պատասխանատվության զգացումով։ Այդ պատճառով նրանց վարքագիծը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու էկզիստենցիալիստական այն հիմնահարցը, թե որքանով է մարդն ազատ իր որոշումների մեջ և որքանով է ինքն անձամբ պատասխանատու իր գոյության ձևի համար։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև միայնության և օտարման թեմաներին։ Սարոյանի դրամատուրգիական աշխարհում մարդը կարող է շրջապատված լինել այլ մարդկանցով, բայց միևնույն ժամանակ ներքուստ մնալ միայնակ և չհասկացված։ Սակայն այդ մեկուսացումը վերջնական դատավճիռ չէ․ հաղորդակցությունը, փոխըմբռնումը և մարդկային մտերմությունը հաճախ դառնում են այն ուժերը, որոնք հնարավորություն են տալիս հաղթահարելու գոյաբանական դատարկության զգացումը։ Կարևոր է նաև մահվան թեմայի մեկնաբանությունը, քանի որ մահը Սարոյանի մոտ հաճախ ոչ միայն կյանքի ավարտի փաստ է, այլև կյանքի արժեքը գիտակցելու միջոց։ Մահվան գիտակցումը մարդուն ստիպում է ավելի սուր ընկալել ժամանակի սահմանափակությունը, հարաբերությունների կարևորությունը և սեփական գոյության իմաստը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Սարոյանի դրամատուրգիան դիտարկում է ոչ միայն ազգային, մշակութային կամ կենսագրական առանձնահատկությունների տեսանկյունից, այլև համամարդկային փիլիսոփայական խնդիրների շրջանակում։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից հասկանալու Սարոյանի հերոսների ներաշխարհը, նրանց հակասական վարքագիծը և կյանքի հանդեպ հաճախ միաժամանակ ողբերգական ու լավատեսական վերաբերմունքը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ուսանողներին, Սարոյանի ստեղծագործության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են գրականության միջոցով անդրադառնալ մարդու գոյության և կյանքի իմաստի հիմնարար հարցերին։