Միաձույլ բետոնե և երկաթբետոնե կառուցվածքների իրականացումը նոր տիպի կաղապարամածային համակարգի մշակմամբ

Лингвистика

Հրատարակությունը նվիրված է թելադրության միջոցով գրավոր խոսքի կատարելագործմանը՝ կենտրոնանալով ուղղագրության և գրության ճշտության վրա։ Վերնագրում գործածված թուրքերեն բառերը վերաբերում են իմլային՝ ուղղագրությանը, և թեսհիհին՝ ուղղմանը կամ սրբագրմանը, իսկ «տիքթէ» ձևը մատնանշում է թելադրության վարժություններ։ Այսպիսի ուսումնական ձեռնարկները նախատեսված էին գրավոր լեզվի հմտությունները զարգացնելու, բառերի ճիշտ գրությունը սովորեցնելու, սխալները ճանաչելու և դրանք շտկելու կարողությունը ձևավորելու համար։ Թելադրությունը լեզվի ուսուցման ավանդական մեթոդներից է, որի ընթացքում սովորողը լսած նյութը վերարտադրում է գրավոր՝ ուշադրություն դարձնելով բառերի ուղղագրությանը, հնչյունական տարբերություններին, բառերի բաժանմանը և գրավոր խոսքի ընդհանուր ճշտությանը։ Ուղղագրական վարժությունները նպաստում են գրագիտության ամրապնդմանը և գրավոր հաղորդակցության հմտությունների զարգացմանը։ Վերնագրի լեզվական առանձնահատկությունները ցույց են տալիս, որ գիրքը պատկանում է հայատառ թուրքերեն հրատարակությունների շրջանակին, որոնք նախատեսված էին թուրքերեն խոսող ընթերցողների համար և օգտագործում էին հայերեն այբուբենը։ Նման ձեռնարկները կարևոր նյութ են լեզվական կրթության պատմության, Օսմանյան կայսրության բազմալեզու միջավայրում գրագիտության տարածման և հայատառ թուրքերեն գրավոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, մանկավարժներին, հայագետներին և պատմական ուսումնական գրականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Литература

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ աշուղական արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչ Ջիվանու երգաստեղծության ընտրանին՝ արտացոլելով նրա ստեղծագործական մտածողության, բանաստեղծական լեզվի և երաժշտական արտահայտչաձևերի առանձնահատկությունները։ Ջիվանու երգերում միահյուսվում են անձնական ապրումները, սիրային զգացմունքները, մարդկային հարաբերությունների նկարագրությունը և հասարակական կյանքի վերաբերյալ խորհրդածությունները։ Նրա ստեղծագործություններին բնորոշ են ժողովրդին հասկանալի լեզուն, պատկերավոր խոսքը, հուզական անմիջականությունն ու երգեցիկ կառուցվածքը, որոնք նպաստել են դրանց տարածմանը և պահպանմանը ժողովրդական միջավայրում։ Երգերի թեմատիկ շրջանակը կապված է սիրո, կարոտի, հավատարմության, ուրախության, վշտի, մարդկային արժանապատվության, բարության և արդարության գաղափարների հետ։ Աշուղական ավանդույթի շրջանակում բանաստեղծական խոսքը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործություն, այլև որպես երաժշտական կատարման և բանավոր փոխանցման միջոց։ Ջիվանու արվեստը կարևոր դեր ունի հայ ժողովրդական երգարվեստի զարգացման պատմության մեջ՝ միավորելով անհատական ստեղծագործական ձիրքը և ժողովրդի կենսափորձից սնվող գեղարվեստական մտածողությունը։ Ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է աշուղական պոեզիայի, հայ ժողովրդական երաժշտության, 19-րդ դարի գրական լեզվի և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Культура

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լենինականի թատրոնի սցենոգրաֆիայի ձևավորման և զարգացման պատմության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թատերական բեմի գեղարվեստական ձևավորման սկզբունքների, բեմանկարչության, դեկորացիաների, բեմական տարածքի կազմակերպման և տեսողական արտահայտչամիջոցների զարգացման առանձնահատկությունները Լենինականի թատերական մշակույթի համատեքստում։ Աշխատանքում սցենոգրաֆիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես բեմի ձևավորման տեխնիկական գործընթաց, այլև որպես ներկայացման գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջության կարևոր բաղադրիչ, որը փոխկապակցված է դրամատիկական նյութի, դերասանական խաղի, ռեժիսորական մտահղացման, լուսային լուծումների, զգեստների և բեմական տարածության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Լենինականի թատերական կյանքի ձևավորման պատմական նախադրյալները, տեղական բեմարվեստի զարգացման փուլերը և այն գեղարվեստական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են բեմական ձևավորման ավանդույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բեմանկարիչների և նկարիչների ստեղծագործական գործունեությանը, նրանց կիրառած գեղարվեստական լեզվին, ձևավորման ոճական առանձնահատկություններին և թատերական ներկայացման ընդհանուր գաղափարին համապատասխան բեմական միջավայր ստեղծելու սկզբունքներին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր ժամանակաշրջանների ներկայացումների համեմատական ուսումնասիրություն՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են փոփոխվել բեմական տարածության կազմակերպման, դեկորացիաների կառուցվածքի, գունային և լուսային լուծումների, զգեստների ու ռեկվիզիտի կիրառման մոտեցումները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ազգային մշակութային տարրերի և տեղական գեղարվեստական ավանդույթների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարող էին յուրահատուկ կերպով արտահայտվել թատրոնի բեմանկարչական լուծումներում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև սցենոգրաֆիայի և ռեժիսուրայի փոխհարաբերությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես է բեմական ձևավորումը նպաստում ստեղծագործության գաղափարական բովանդակության բացահայտմանը և հանդիսատեսի վրա գեղարվեստական ազդեցության ուժեղացմանը։ Լենինականի թատրոնի պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սցենոգրաֆիական զարգացումները դիտարկել ավելի լայն՝ Հայաստանի թատերական արվեստի զարգացման գործընթացների համատեքստում։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ տարբեր գեղարվեստական ուղղությունների, բեմանկարչական նորարարությունների, ավանդական և ժամանակակից արտահայտչամիջոցների համադրմանը և դրանց ազդեցությանը թատրոնի տեսողական կերպարի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել թատերական ծրագրերը, ներկայացումների լուսանկարները, բեմանկարների էսքիզները, մամուլի հրապարակումները, հուշագրությունները, արխիվային նյութերը և թատերական գործիչների վերաբերյալ կենսագրական տեղեկությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել Լենինականի թատերական ժառանգության և հայ սցենոգրաֆիայի պատմության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև թատերական բեմանկարչության ազգային ավանդույթների պահպանմանն ու գնահատմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել թատերագետներին, արվեստաբաններին, մշակույթի պատմաբաններին, բեմանկարիչներին և Հայաստանի թատրոնի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի վերջին տասնամյակում Ադրբեջանում տեղի ունեցած ներքաղաքական գործընթացների պատմաքաղաքական ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով խորհրդային համակարգի ճգնաժամից դեպի անկախ պետականության ձևավորում անցման բարդ և հակասական փուլը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական ինստիտուտների, իշխանության կառուցվածքի, հասարակական շարժումների և քաղաքական ուժերի հարաբերությունների փոփոխություններն են։ Ուսումնասիրվում են Խորհրդային Միության վերակառուցման քաղաքականության պայմաններում հասարակական և ազգային շարժումների ակտիվացումը, կենտրոնական իշխանության ազդեցության աստիճանական թուլացումը և հանրապետության քաղաքական դաշտում նոր կազմակերպությունների ու առաջնորդների ի հայտ գալը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախության հռչակմանը հաջորդած պետականաշինության գործընթացներին, նոր քաղաքական և իրավական ինստիտուտների ձևավորմանը, իշխանության համար մրցակցությանը և ղեկավարության փոփոխություններին։ Քննվում է նաև Ղարաբաղյան հակամարտության ազդեցությունը երկրի ներքաղաքական կյանքի վրա՝ այն դիտարկելով իշխանության լեգիտիմության, հասարակական մոբիլիզացիայի, քաղաքական օրակարգի և պետական կառավարման փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի և այլ քաղաքական ուժերի գործունեությունը, ինչպես նաև խորհրդային կուսակցական համակարգից բազմակենտրոն քաղաքական միջավայրի անցման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են 1990-ականների սկզբի քաղաքական անկայունությունը, իշխանափոխությունները, պետական կառույցների վերակազմավորումը և հետագա տարիներին իշխանական համակարգի կենտրոնացման միտումները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել սահմանադրական ու ինստիտուցիոնալ փոփոխություններին, կուսակցական համակարգի զարգացմանը, ընտրական գործընթացներին և գործադիր ու օրենսդիր իշխանությունների հարաբերություններին։ Ներքաղաքական զարգացումները դիտարկվում են նաև տնտեսական վերափոխումների, սոցիալական դժվարությունների, պատերազմի հետևանքների և հետխորհրդային տարածաշրջանում ձևավորվող նոր աշխարհաքաղաքական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Ժամանակագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել քաղաքական զարգացման տարբեր փուլերը և հետևել դրանց միջև շարունակականությանն ու փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքական պատմության, հետխորհրդային փոխակերպումների և պետականաշինության վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով այն գործընթացները, որոնց պայմաններում ձևավորվում և վերափոխվում էր Ադրբեջանի քաղաքական համակարգը դիտարկվող ժամանակաշրջանում։

Другие предметы

Պատմագիտական և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի առաջին կեսին Իրանում տեղի ունեցած հասարակական-քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությանը և այդ գործընթացներում Հաջի Միրզա Աղասի Երևանցու պատմական դերակատարության գնահատմանը։ Քննության են առնվում Ղաջարական Իրանի քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունները, պետական կառավարման կառուցվածքը, հասարակական հարաբերությունները և ներքին ու արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ֆաթհ Ալի շահի և Մոհամմադ շահի կառավարման ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձություններին, արքունական իշխանության կազմակերպմանը, պետական բարեփոխումների փորձերին և տարածաշրջանային քաղաքական հարաբերություններին։ Վերլուծվում են Հաջի Միրզա Աղասի Երևանցու կենսագրության հիմնական հանգամանքները, նրա քաղաքական գործունեությունը, Մոհամմադ շահի արքունիքում ունեցած ազդեցությունը և Իրանի պետական կառավարման համակարգում զբաղեցրած դիրքը։ Քննարկվում են նրա գործունեության հետ կապված վարչական, տնտեսական, ռազմական և արտաքին քաղաքական հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժամանակակիցների ու հետագա պատմագիրների կողմից նրա քաղաքական որոշումներին տրված տարբեր գնահատականները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Իրանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ, ռուս-իրանական և անգլո-իրանական քաղաքական փոխազդեցությունները, ինչպես նաև Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած փոփոխությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում պարսկական, հայկական և այլ պատմական աղբյուրների համեմատական ուսումնասիրության նշանակությանը՝ Հաջի Միրզա Աղասու գործունեության և Ղաջարական Իրանի պատմության առավել ամբողջական լուսաբանման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Իրանի նոր շրջանի պատմության, արևելագիտության, հայ-իրանական հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և XIX դարի Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Ինժեներատեխնիկական և կենսաէներգետիկ բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միատարր կենսազանգվածի անաերոբ խմորման գործընթացների փորձարարական ուսումնասիրմանը և կենսագազի հիման վրա էներգիայի ստացման տեխնոլոգիական համակարգերի կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում օրգանական հումքի առանց թթվածնի կենսաբանական քայքայման հիմնական օրինաչափությունները, գործընթացի ընթացքի վրա ազդող տեխնոլոգիական գործոնները և գազագոյացման արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի հատկությունների, ջերմաստիճանային պայմանների, խմորման տևողության և տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցությանը կենսագազի առաջացման գործընթացի վրա։ Վերլուծվում են փորձնական հետազոտությունների կազմակերպման, համապատասխան սարքավորումների աշխատանքի և ստացված էներգետիկ արդյունքների գնահատման ինժեներական խնդիրները։ Քննարկվում են նաև կենսագազային կայանքների կառուցվածքային կատարելագործման, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման և էներգիայի փոխակերպման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու կենսազանգվածի էներգետիկ օգտագործման տեխնիկական լուծումները և վերականգնվող էներգիայի արտադրության համակարգերի զարգացման ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաէներգետիկայի, վերականգնվող էներգետիկայի, բնապահպանական ճարտարագիտության և էներգետիկ տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։