Միֆաստեղծումը արդի հայ մամուլում (1988-1995 թթ.)

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լազարյանների տոհմի տնտեսական, քաղաքական և մշակութային գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը Ռուսաստանի պատմության կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկում՝ XVIII դարի երկրորդ կեսին։ Հեղինակը ներկայացնում է ընտանիքի մասնակցությունը առևտրի, արդյունաբերության և ֆինանսական հարաբերությունների զարգացմանը, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը պետական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, մշակույթի, բարեգործության և հայ համայնքի զարգացման գործում նրանց ունեցած նշանակալի ներդրմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ գործունեությունը նպաստել հայ-ռուսական կապերի ամրապնդմանը և հայկական ինքնության պահպանմանը Ռուսաստանի կայսրության պայմաններում։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և գիտական աղբյուրների վերլուծության վրա՝ ներկայացնելով Լազարյանների բազմակողմանի դերակատարությունը հասարակական և քաղաքական գործընթացներում։ Գիրքը հետաքրքրություն կներկայացնի պատմաբանների, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են Ռուսաստանի և հայկական սփյուռքի պատմությունը, ինչպես նաև XVIII դարի հասարակական ու մշակութային զարգացումները։

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է մարդու ծագումը, նախնադարյան հասարակությունների ձևավորումը և նրանց կյանքի հիմնական առանձնահատկությունները՝ սկսած ամենահին ժամանակներից մինչև պետությունների առաջացումը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Մարդու ծագումը և էվոլյուցիան Հոմինիդների զարգացումը, մարդու ֆիզիկական և մտավոր ձևավորումը։ Նախնադարյան հասարակության ձևերը Տոհմային համայնքներ, ցեղային կառուցվածք և սոցիալական հարաբերություններ։ Տնտեսական գործունեություն Որսորդություն, հավաքչություն, առաջին գյուղատնտեսության ձևավորումներ։ Գործիքների զարգացում Քարի, ոսկորի և այլ նյութերի օգտագործում աշխատանքի մեջ։ Կրոնական պատկերացումներ Տոտեմիզմ, անիմիզմ և վաղ հավատալիքային համակարգեր։ Հասարակական անցում պետության ձևավորմանը Ինչպես նախնադարյան համայնքներից ձևավորվեցին դասակարգային հասարակություններ և առաջին պետությունները։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է իսլամական մտքի և պատմության շրջանակում ձևավորված իսմաիլական ավանդույթի ծագման, ինքնության կառուցման և պատմական զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կրոնական համայնքի ինքնընկալման ձևավորումն է, գաղափարական ու աստվածաբանական սկզբունքների զարգացումը, համայնքային հաստատությունների կայացումը և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում արտաքին քաղաքական ու մշակութային միջավայրերի հետ փոխազդեցությունը։ Ինքնությունը դիտարկվում է որպես պատմականորեն փոփոխվող բազմաշերտ երևույթ, որի ձևավորման վրա ազդեցություն են ունեցել կրոնական մեկնաբանությունները, առաջնորդության վերաբերյալ պատկերացումները, համայնքային հիշողությունը, մտավոր ավանդույթները և սոցիալական հարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել վաղ շիական միջավայրում տեղի ունեցած գաղափարական և համայնքային տարբերակումները, իմամության գաղափարի առանձնահատուկ մեկնաբանությունները և դրանց նշանակությունը կրոնական ինքնության ամրապնդման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել Ֆաթիմյան ժամանակաշրջանին, երբ համայնքային և մտավոր ավանդույթները զարգացան պետական ու ինստիտուցիոնալ նոր պայմաններում՝ նպաստելով աստվածաբանության, փիլիսոփայության, կրթության և մշակույթի զարգացմանը։ Հետագա պատմական փուլերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր ճյուղերի առաջացումը, աշխարհագրական տարածումը և համայնքային կազմակերպման բազմազան ձևերի զարգացումը Մերձավոր Արևելքում, Կենտրոնական ու Հարավային Ասիայում և այլ տարածաշրջաններում։ Կարևորվում է նաև կրոնական գիտելիքի փոխանցման, հեղինակության և համայնքային կառույցների դերը սերունդների միջև ինքնության շարունակականությունն ապահովելու գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով համայնքները պահպանել են իրենց առանձնահատկությունները քաղաքական իշխանությունների փոփոխության, միգրացիայի, մշակութային շփումների և սոցիալական վերափոխումների պայմաններում։ Միաժամանակ հնարավոր է ուսումնասիրել ներքին բազմազանությունը՝ խուսափելով ամբողջ ավանդույթը մեկ միասնական և անփոփոխ համակարգ ներկայացնելուց։ Ինքնության զարգացման դինամիկան այսպիսով բացահայտվում է կրոնական գաղափարների, պատմական հիշողության, սոցիալական կառույցների և տարբեր մշակութային միջավայրերի շարունակական փոխազդեցության միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իսլամագիտության, կրոնագիտության, պատմության և ինքնության ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել իսմաիլական համայնքների պատմական ձևավորման, ներքին բազմազանության և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրանց ինքնության վերափոխումների մասին։

Իրավաբանություն

Սահմանադրական կայունությունն ու զարգացումը իրավական պետության կարևորագույն բնութագրիչներից են, որոնք ապահովում են սահմանադրական համակարգի անընդհատությունը, կանխատեսելիությունը և ժամանակի ընթացքում կատարելագործումը։ Սահմանադրական կայունությունը նշանակում է, որ պետության հիմնական օրենքը՝ սահմանադրությունը, ունի կայուն բնույթ և չի ենթարկվում հաճախակի կամ կամայական փոփոխությունների, քանի որ այն հանդիսանում է իրավական համակարգի հիմքը։ Այդ կայունությունը ապահովում է պետական իշխանության կազմակերպվածությունը, քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության հուսալիությունը և իրավական հարաբերությունների կանխատեսելիությունը։ Միևնույն ժամանակ սահմանադրական զարգացումը ենթադրում է սահմանադրության և սահմանադրական ինստիտուտների աստիճանական կատարելագործում՝ համապատասխանեցնելով դրանք հասարակական, քաղաքական և տնտեսական փոփոխություններին։ Սահմանադրական զարգացման միջոցով պետությունը կարողանում է արձագանքել նոր մարտահրավերներին, ամրապնդել ժողովրդավարական ինստիտուտները և բարձրացնել մարդու իրավունքների պաշտպանության մակարդակը։ Սահմանադրական կայունության և զարգացման իրավագիտական բնույթը արտահայտվում է այն փաստով, որ դրանք հիմնված են իրավունքի գերակայության, ժողովրդավարության և իշխանությունների բաժանման սկզբունքների վրա։ Սահմանադրական փոփոխությունները իրականացվում են հատուկ սահմանված ընթացակարգերով, որոնք հաճախ պահանջում են լայն քաղաքական և հասարակական համաձայնություն, որպեսզի բացառվի քաղաքական իրավիճակային ազդեցությունը հիմնական օրենքի վրա։ Այս գործընթացը ապահովում է, որ սահմանադրությունը մնա կայուն, բայց միաժամանակ ճկուն՝ հասարակության զարգացող կարիքներին համապատասխան։ Սահմանադրական կայունության դրսևորումներից են սահմանադրության բարձրագույն իրավական ուժը, պետական մարմինների կողմից դրա անվերապահ կատարումը և սահմանադրական նորմերի նկատմամբ դատական վերահսկողությունը։ Սահմանադրական զարգացման դրսևորումները կարող են լինել նոր սահմանադրական փոփոխությունները, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները, մարդու իրավունքների պաշտպանության ընդլայնումը և ժողովրդավարական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն սահմանադրական դատարանը, խորհրդարանը և քաղաքացիական հասարակությունը, որոնք միասին ապահովում են սահմանադրական համակարգի հավասարակշռված զարգացումը։ Այսպիսով, սահմանադրական կայունությունն ու զարգացումը հանդիսանում են իրավական պետության կենսունակության հիմքը, քանի որ ապահովում են մի կողմից իրավական համակարգի կայունություն, իսկ մյուս կողմից՝ դրա շարունակական արդիականացում և կատարելագործում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն կրթության ոլորտում մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բուհական համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում կրթական ծառայությունների շուկայի առանձնահատկություններն են, բուհերի մրցակցային դիրքի ձևավորումը, դիմորդների և ուսանողների պահանջմունքների ուսումնասիրությունը, կրթական ծրագրերի ներկայացումը և հաստատությունների հեղինակության ձևավորման մեխանիզմները։ Մարքեթինգային համալիրը դիտարկվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ ներառելով կրթական ծառայության բովանդակությունը, գնային և ֆինանսական քաղաքականությունը, ծառայությունների հասանելիությունը, հաղորդակցությունը, առաջխաղացումը և շահակիցների հետ հարաբերությունների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրթական ծառայության յուրահատկություններին, քանի որ դրա արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ուսումնական ծրագրով, այլև դասավանդման որակով, մասնագիտական միջավայրով, ենթակառուցվածքներով, շրջանավարտների հնարավորություններով և հաստատության հեղինակությամբ։ Քննվում են կրթական շուկայի ուսումնասիրության, նպատակային լսարանների առանձնացման, դիմորդների վարքագծի և մասնագիտությունների ընտրության վրա ազդող գործոնների գնահատման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհերի հաղորդակցական քաղաքականությունը՝ տեղեկատվական արշավների, հանրային կապերի, թվային հարթակների, սոցիալական հաղորդակցության և հաստատության բրենդի ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների ներգրավման և պահպանման, շրջանավարտների հետ հարաբերությունների, գործատուների հետ համագործակցության և աշխատաշուկայի պահանջներին կրթական առաջարկի համապատասխանեցման խնդիրներին։ Հայաստանի բուհական համակարգի առանձնահատկությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մրցակցային միջավայրի, ժողովրդագրական փոփոխությունների, կրթական պահանջարկի և կառավարման մեխանիզմների ազդեցությունը մարքեթինգային որոշումների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի մարքեթինգային արդյունավետության գնահատումը՝ կրթական հաստատության երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ դրա համապատասխանության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության կառավարման, ծառայությունների մարքեթինգի և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ ուղղված բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գործունեության արդյունավետության, ճանաչելիության և կրթական շուկայում կայուն դիրքի ձևավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի էությանը, դրանց ձևավորման գործոններին և աշխատաշուկայի հավասարակշռության մեխանիզմներին ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է աշխատանքի առաջարկը՝ որպես աշխատողների կողմից աշխատանքի մատուցման պատրաստակամություն տարբեր վարձատրության մակարդակներում, և ինչ է աշխատանքի պահանջարկը՝ որպես գործատուների կողմից աշխատուժի ներգրավման անհրաժեշտություն արտադրության կազմակերպման համար։ Հեղինակը անդրադառնում է աշխատաշուկայի հիմնական գործոններին՝ աշխատավարձի մակարդակ, արտադրողականություն, կրթության և որակավորման աստիճան, ժողովրդագրական փոփոխություններ և տնտեսական ցիկլեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատավարձի ձևավորման մեխանիզմներին, գործազրկության տեսակներին և դրանց ազդեցությանը աշխատաշուկայի հավասարակշռության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ նվազագույն աշխատավարձի սահմանում, զբաղվածության ծրագրեր, վերապատրաստման համակարգեր և սոցիալական պաշտպանություն։ Վերլուծվում է աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությունը տնտեսական աճի, եկամուտների բաշխման և սոցիալական կայունության համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, HR մասնագետների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։