Միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելու ծննդյան 125-ամյակին․ Երևան–Ծաղկաձոր, 2012 թ. հոկտեմբերի 13–16

History

Այս հրատարակության վերնագիրը հուշում է, որ այն վերաբերում է Լուսինյաններին՝ միջնադարյան պատմության մեջ հայտնի տոհմին, որի ներկայացուցիչները կարևոր դեր են ունեցել Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական կյանքում։ Լուսինյանների տոհմը ծագել է Արևմտյան Եվրոպայից, իսկ նրա ներկայացուցիչները հետագայում զբաղեցրել են Կիլիկյան Հայաստանի գահը՝ երկրի պատմության կարևոր ժամանակաշրջանում։ Լուսինյանների իշխանության շրջանը կապված էր տարածաշրջանի բարդ քաղաքական հարաբերությունների, քրիստոնյա պետությունների միջև դիվանագիտական կապերի, ռազմական բախումների և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող պատմական փոփոխությունների հետ։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Կիլիկյան Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, արքունական կյանքին, արտաքին քաղաքականությանը և եվրոպական աշխարհի հետ կապերին։ Հայ պատմական հիշողության մեջ Լուսինյանների տոհմը նշանակալի է նաև այն պատճառով, որ նրա ներկայացուցիչների իշխանության տարիները համընկել են Կիլիկյան հայկական պետության պատմության վերջին փուլին։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել տոհմի ծագման, նրա ներկայացուցիչների գործունեության, գահակալության հաջորդականության և Կիլիկյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկություններ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց միջնադարյան պատմության, արքայական տոհմերի և հայ-եվրոպական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Սակայն առանց գրքի բովանդակության ցանկի կամ բնագրի հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն ամբողջությամբ նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի Լուսինյան արքաների՞ն, թե՞ ընդգրկում է նաև Լուսինյան տոհմի պատմության այլ դրվագներ ու ճյուղեր։

Informatics

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է օդերևութաբանական տվյալների մշակման և մթնոլորտային գործընթացների հաշվարկային մոդելավորման հիման վրա կանխատեսումների ավտոմատացված համակարգի ստեղծման խնդիրներին։ Քննության են առնվում մթնոլորտի վիճակը բնութագրող տվյալների հավաքագրման, նախնական մշակման, պահպանման և հաշվարկային մոդելներում կիրառման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային մեթոդների, մաթեմատիկական մոդելների և հաշվողական ալգորիթմների ընտրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու օդերևութաբանական պարամետրերի ժամանակային և տարածական փոփոխությունները։ Վերլուծվում են հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացման, տվյալների պարբերական թարմացման, արդյունքների մշակման և կանխատեսումների ներկայացման տեխնոլոգիական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև համակարգի ծրագրային կառուցվածքի, հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և ստացված արդյունքների ստուգման ու գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու օդերևութաբանական կանխատեսումների իրականացման համար անհրաժեշտ ծրագրային և հաշվարկային միջոցների արդյունավետ համակցումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օդերևութաբանության, հաշվողական մաթեմատիկայի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Основания педагогики աշխատությունը մանկավարժության տեսական հիմքերին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կրթության և դաստիարակության գործընթացների հիմնական սկզբունքները, նպատակները և օրենքաչափությունները, այն վերլուծում է ուսուցման կազմակերպման ձևերը, մանկավարժական մեթոդները, ուսուցչի և սովորողի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև կրթական միջավայրի ձևավորման գործոնները, գիրքը անդրադառնում է մանկավարժական համակարգերի պատմական զարգացմանը, կրթության հոգեբանական հիմքերին և ժամանակակից կրթական մոտեցումներին, միաժամանակ ընդգծելով արժեքային դաստիարակության, անհատական մոտեցման և սոցիալականացման դերը ուսումնական գործընթացում, և ներկայացնելով կրթության արդյունավետության գնահատման հիմնական չափանիշները, այն կարևոր աղբյուր է ուսուցիչների, մանկավարժների և կրթության ոլորտի հետազոտողների համար։

Psychology

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է գործունեության արդյունավետությանը նպաստող անձնային գործոնների և դրդապատճառների փոխպայմանավորվածության առանձնահատկությունները՝ ՀՀ զինված ուժերի սպայահրամանատարական կազմի օրինակով՝ ընդգծելով մասնագիտական պատրաստվածության, անձնային որակների և մոտիվացիոն համակարգերի համադրական ազդեցությունը ծառայողական գործունեության վրա։ Նշվում է, որ սպայահրամանատարական գործունեության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքներով և մարտավարական հմտություններով, այլև այնպիսի անձնային հատկանիշներով, ինչպիսիք են պատասխանատվության բարձր զգացումը, ինքնակարգավորումը, դիմակայունությունը սթրեսային իրավիճակներում, նպատակասլացությունը և առաջնորդական կարողությունները։ Վերլուծվում է, որ դրդապատճառային համակարգը ներառում է ինչպես ներքին մոտիվացիան՝ ծառայության նկատմամբ պարտքի զգացում, ինքնաիրացման ձգտում և արժեքային կողմնորոշումներ, այնպես էլ արտաքին գործոններ՝ սոցիալական ճանաչում, կարգավիճակ և կազմակերպչական խրախուսում, որոնք փոխազդելով ձևավորում են վարքային կայունություն և արդյունավետություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բարձր սթրեսային և պատասխանատվության պայմաններում անձնային կայունությունն ու մոտիվացիոն կայունությունը փոխադարձաբար ուժեղացնում են միմյանց՝ ապահովելով որոշումների արագություն և ճշգրտություն։ Նշվում է նաև, որ ոչ բավարար զարգացած անձնային ռեսուրսները կամ թույլ ներքին մոտիվացիան կարող են նվազեցնել մասնագիտական արդյունավետությունը նույնիսկ բարձր պատրաստվածության պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ սպայահրամանատարական կազմի գործունեության արդյունավետությունը բազմագործոնային համակարգ է, որտեղ անձնային որակներն ու դրդապատճառները գործում են սերտ փոխկապակցվածության մեջ՝ ձևավորելով ծառայողական հաջողության հիմքը։

Pedagogy

Ստեղծագործությունը մեթոդական և ուսուցողական բնույթի նյութ է, որը նվիրված է էլեկտրոնային գրատախտակների կիրառմանը ժամանակակից կրթական գործընթացում՝ ընդգծելով դրանց դերը դասավանդման արդյունավետության բարձրացման, ուսումնական նյութի ավելի տեսանելի և ինտերակտիվ ներկայացման գործում։ Այն մանրամասն ներկայացնում է էլեկտրոնային գրատախտակի աշխատանքի սկզբունքները՝ ներառյալ հպման տեխնոլոգիաների, համակարգչային ծրագրային ապահովման և պրոյեկցիոն համակարգերի փոխկապակցված աշխատանքը, որոնք միասին ապահովում են ուսուցչի և աշակերտի փոխազդեցության նոր մակարդակ։ Նյութում նաև դասակարգվում են գրատախտակների տեսակները՝ ինտերակտիվ, ստատիկ և հիբրիդային համակարգեր՝ յուրաքանչյուրի առավելությունների և կիրառման առանձնահատկությունների նկարագրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակ ունի օգնել ուսուցիչներին արդյունավետ կիրառել թվային գործիքները դասարանում՝ բարելավելով ուսուցման որակը և աշակերտների ներգրավվածությունը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայ ժողովրդի մասնակցությանը Հայրենական մեծ պատերազմին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմտյան և արևմտյան ռազմաճակատներում հայ զինվորների ու հրամանատարների գործունեությանը։ Հեղինակը վերլուծում է պատերազմի տարիներին հայերի զորահավաքային մասնակցության ծավալները, նրանց դերը Կարմիր բանակի տարբեր ստորաբաժանումներում և ռազմաճակատային գործողությունների ընթացքում ցուցաբերած հերոսությունը։ Գրքում ներկայացվում են կոնկրետ ռազմաճակատային օպերացիաներ, որտեղ հայ զինծառայողները մասնակցել են Լենինգրադի պաշտպանության, Բելառուսի և Բալթյան երկրների ազատագրման, ինչպես նաև Արևելյան Եվրոպայի ռազմագործողություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ հրամանատարների ռազմավարական ներդրմանը, նրանց ղեկավարած ստորաբաժանումների մարտական ուղուն և պարգևներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև թիկունքի աշխատանքը՝ արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեությունը, գյուղատնտեսական մոբիլիզացիան և հայ բնակչության նյութական աջակցությունը ռազմաճակատին։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Հայ ժողովրդի մասնակցությունը Հայրենական մեծ պատերազմին ունեցել է համազգային նշանակություն և դարձել է կարևոր գործոն ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակում։ Այն օգտակար է պատմաբանների, ռազմական պատմության հետազոտողների և կրթական ոլորտի մասնագետների համար։