Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Граф Михаил Тариелович Лорис-Меликов

    Գիրքը նվիրված է Միխայիլ Լորիս-Մելիքովի կյանքին, պետական գործունեությանը և պատմական դերին։ Աշխատությունում ներկայացվում է նրա կենսագրությունը, ռազմական և վարչական գործունեությունը, Կովկասում ունեցած դերակատարությունը, ինչպես նաև Ռուսական կայսրության պետական կառավարման համակարգում զբաղեցրած բարձր պաշտոնների ժամանակաշրջանը։ Վերլուծվում են նրա մասնակցությունը ռազմական գործողություններին, պետական բարեփոխումների մշակման գործընթացներին, ներքաղաքական իրավիճակի կարգավորման փորձերին և հասարակական-քաղաքական գաղափարներին։ Գիրքը անդրադառնում է նաև նրա գործունեության պատմական գնահատականներին, հարաբերություններին պետական կառույցների և հասարակական շրջանակների հետ, ինչպես նաև այն ժամանակաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական իրադարձություններին, որոնցում նա կարևոր դեր է ունեցել։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, կովկասագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պետական կառավարման պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին, ուսանողներին և XIX դարի Ռուսական կայսրության ու հայ գործիչների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-22
    Граф Михаил Тариелович Лорис-Меликов
    Онлайн

    Технология

    Увеличение разрешающей способности сканирующего нанометрического оптического микроскопа для исследования отдельных биомолекул

    Այս աշխատությունը վերաբերում է սկանավորող նանոմետրական օպտիկական մանրադիտակի (SNOM) լուծողականության բարձրացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ առանձին կենսամոլեկուլների կառուցվածքային և դինամիկ առանձնահատկությունների հետազոտման նպատակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակը օպտիկական միկրոսկոպիայի սահմանափակումների հաղթահարումն է՝ դիֆրակցիոն սահմանը շրջանցող տեխնիկաների կիրառման միջոցով, որպեսզի հնարավոր լինի հասնել նանոմասշտաբային տարածական լուծողականության և դիտարկել առանձին սպիտակուցներ, նուկլեինաթթուներ և այլ կենսամոլեկուլներ իրենց բնական կամ վերահսկվող միջավայրում։ Ուսումնասիրվում են near-field օպտիկայի սկզբունքները, որտեղ լույսի փոխազդեցությունը նմուշի հետ իրականացվում է ենթալիքային հեռավորությունների վրա, ինչպես նաև տարբեր զոնդային համակարգերի դիզայնը, որոնք ապահովում են բարձր զգայունություն և տարածական ճշգրտություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծողականության բարելավման ֆիզիկական մեթոդներին՝ զոնդի ծայրի ձևի օպտիմալացում, պլազմոնային էֆեկտների օգտագործում, ինտերֆերենցիոն տեխնիկաներ և ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության բարձրացում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է կենսամոլեկուլների հետազոտման կիրառական ուղղությունները՝ ներառյալ սպիտակուցների կառուցվածքային փոփոխությունների դիտարկումը, ԴՆԹ-ի կոնֆորմացիոն դինամիկան և բիոմոլեկուլային փոխազդեցությունների քարտեզագրումը նանոմասշտաբով։ Միաժամանակ վերլուծվում են փորձարարական սահմանափակումները և տվյալների մշակման մեթոդները, որոնք անհրաժեշտ են բարձր լուծողականությամբ պատկերների ստացման և մեկնաբանման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նանոօպտիկայի, կենսաֆիզիկայի և բիոմոլեկուլային պատկերավորման տեխնոլոգիաների զարգացման համար՝ նպաստելով առանձին կենսամոլեկուլների բարձր ճշգրտությամբ ուսումնասիրման հնարավորությունների ընդլայնմանը։

    Обновлено. 2026-08-23
    Увеличение разрешающей способности сканирующего нанометрического оптического микроскопа для исследования отдельных биомолекул
    Онлайн

    Технология

    Ֆրոնտալ պոլիմերացման եղանակով պոլիմերային կոմպոզիտների (հիդրոժելերի, գրադիենտային նոր նյութերի) սինթեզ

    Աշխատությունը նվիրված է ֆրոնտալ պոլիմերացման եղանակով պոլիմերային կոմպոզիտների, մասնավորապես հիդրոժելերի և գրադիենտային կառուցվածքով նոր նյութերի սինթեզի տեսական ու փորձարարական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի ինքնատարածվող ճակատի ձևավորման և շարժման օրինաչափությունները, գործընթացի ջերմային բնութագրերը և վերջնական նյութի կառուցվածքի ձևավորման մեխանիզմները։ Վերլուծվում են սկզբնական բաղադրիչների կազմի, մոնոմերների հարաբերակցության, նախաձեռնիչների, լցանյութերի և ռեակցիայի իրականացման պայմանների ազդեցությունը պոլիմերացման արագության, ջերմաստիճանային ռեժիմի և ստացվող կոմպոզիտների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածական ցանցային կառուցվածք ունեցող հիդրոժելերի ստացմանը, դրանց ջուր կլանելու և պահպանելու ունակությանը, մեխանիկական կայունությանը և կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում են նաև նյութի տարբեր հատվածներում կազմի կամ հատկությունների նպատակային փոփոխությամբ գրադիենտային համակարգերի ձևավորման հնարավորությունները։ Քննարկվում է սինթեզի պայմանների և ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում են ֆրոնտալ պոլիմերացման տեխնոլոգիական առավելությունները՝ գործընթացի արագ իրականացման, էներգիայի արդյունավետ օգտագործման և նախապես սահմանված կառուցվածքային բնութագրերով նյութերի ստացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սինթեզված կոմպոզիտների բնութագրման մեթոդներին և դրանց հնարավոր կիրառություններին նյութագիտության, կենսատեխնոլոգիայի, բժշկության, գյուղատնտեսության ու տեխնիկական տարբեր ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի ստացման նոր մոտեցումների զարգացմանը և ֆրոնտալ պոլիմերացման գործընթացների նպատակային կառավարմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և կոմպոզիտային նյութերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-02
    Ֆրոնտալ պոլիմերացման եղանակով պոլիմերային կոմպոզիտների (հիդրոժելերի, գրադիենտային նոր նյութերի) սինթեզ
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրություններ ու պատենտներ

    Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական ցուցիչ է, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել գյուղատնտեսության տարբեր բնագավառներին վերաբերող նորարարական տեխնիկական լուծումների, գյուտերի, հեղինակային վկայագրությունների և արտոնագրային փաստաթղթերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտահետազոտական հաստատությունների աշխատակիցների, ինժեներների, նորարարների և համապատասխան տեխնիկական գրականություն ուսումնասիրող ընթերցողների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու համար։ Նյութերի մատենագիտական և թեմատիկ կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս հետևելու գյուղատնտեսական տեխնիկայի, մեքենայացման, բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողերի մշակման, ոռոգման, արտադրանքի վերամշակման և հարակից ոլորտներում ի հայտ եկող տեխնիկական նորություններին։ Առանձին գրառումները կարող են ներկայացնել գյուտի կամ տեխնիկական լուծման նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալներ՝ օգնելով մասնագետներին կողմնորոշվել համապատասխան արտոնագրային տեղեկատվության մեծածավալ հոսքում։ Նման ցուցիչների կարևոր գործառույթներից է արդեն գոյություն ունեցող տեխնիկական լուծումների մասին տեղեկությունների տարածումը, ինչը նպաստում է գիտատեխնիկական փորձի ուսումնասիրմանը և նոր հետազոտությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմքի ձևավորմանը։ Հրատարակությունը միաժամանակ կարևոր պատմական աղբյուր է գյուղատնտեսության գիտատեխնիկական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ տարբեր տարիների թողարկումների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նորարարական գործունեության ուղղությունների, տեխնոլոգիական առաջնահերթությունների և գյուղատնտեսական արտադրության խնդիրների փոփոխությանը։ Այն արտացոլում է նաև արտոնագրային տեղեկատվության տարածման և մասնագիտական մատենագիտական սպասարկման կազմակերպման ժամանակաշրջանային փորձը։ Հատուկ նշանակություն ունի գյուտարարական գործունեության արդյունքների համակարգումը, քանի որ այն կապ է ստեղծում գիտական հետազոտության, ինժեներական նախագծման և գյուղատնտեսական արտադրության միջև։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է արտոնագրային տեղեկատվության, մատենագիտության և գյուղատնտեսական գիտատեխնիկական տեղեկատվության գործառույթները՝ ծառայելով ինչպես մասնագիտական տեղեկատու աղբյուր, այնպես էլ գյուղատնտեսության տեխնոլոգիական զարգացման և գյուտարարական գործունեության պատմության ուսումնասիրման նյութ։

    Обновлено. 2026-11-02
    Գյուղատնտեսության վերաբերյալ նոր գյուտերի հեղինակային վկայագրություններ ու պատենտներ
    Онлайн

    Религия

    Հոգու ճրագը

    Ստեղծագործությունը հոգևոր և բարոյախոսական ուղղվածության երկ է, որի գաղափարական առանցքը մարդու ներաշխարհի լուսավորության, հոգևոր կատարելագործման և բարոյական արժեքների պահպանման խնդիրներն են։ Վերնագրում օգտագործված ճրագի խորհրդանիշը քրիստոնեական և ընդհանրապես հոգևոր գրականության մեջ ունի խոր իմաստային նշանակություն՝ մարմնավորելով լույսը, ճշմարտությունը, իմաստությունը, հավատը և մարդու հոգևոր ճանապարհը լուսավորող աստվածային առաջնորդությունը։ Այս խորհրդանշական պատկերով արտահայտվում է այն գաղափարը, որ մարդու հոգին մշտապես կարիք ունի հոգևոր սնուցման, բարոյական ուղղորդման և ճշմարտության գիտակցման, որպեսզի կարողանա դիմակայել կյանքի փորձություններին, մեղքի գայթակղություններին և բարոյական մոլորություններին։ Ստեղծագործության թեմատիկ շրջանակը կապված է քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնարար արժեքների հետ՝ հավատ, հույս, սեր, խոնարհություն, գթասրտություն, ներողամտություն, ազնվություն և առաքինություն։ Այս արժեքները դիտարկվում են որպես մարդու ներքին կյանքի կազմակերպման և հասարակության մեջ արժանապատիվ վարք դրսևորելու անհրաժեշտ պայմաններ։ Հոգևոր լույսի գաղափարը ենթադրում է նաև ինքնաճանաչման և ինքնաքննության կարևորություն. մարդը պետք է կարողանա ճանաչել սեփական թերությունները, գիտակցել իր արարքների հետևանքները և ձգտել բարոյական կատարելագործման։ Այդ ճանապարհին առանձնահատուկ դեր է վերապահվում հավատքին և աստվածային ճշմարտության ընկալմանը, որոնք օգնում են մարդուն տարբերակել բարին չարից, ճիշտը՝ սխալից, և իր կյանքը կառուցել հոգևոր սկզբունքների հիման վրա։ Երկի գաղափարական ուղղվածության կարևոր բաղադրիչներից է արտաքին և ներքին կյանքի հակադրությունը։ Արտաքին հաջողությունները, նյութական ձեռքբերումներն ու աշխարհիկ փառքը ներկայացվում են որպես անցողիկ արժեքներ, մինչդեռ հոգևոր մաքրությունը, խիղճը, բարությունը և առաքինի վարքը դիտարկվում են որպես մարդու իրական արժեքը բնորոշող հատկանիշներ։ Այս մոտեցմամբ ընդգծվում է, որ հոգևոր զարգացումը պահանջում է ոչ միայն կրոնական ճշմարտությունների իմացություն, այլև դրանց գործնական իրականացում առօրյա կյանքում՝ մարդկանց նկատմամբ սիրո, արդարության, համբերության և պատասխանատվության դրսևորման միջոցով։ Ստեղծագործության մեջ ճրագի պատկերը կարող է ընկալվել նաև որպես կրթության և լուսավորության խորհրդանիշ, քանի որ գիտելիքն ու իմաստությունը, զուգակցվելով բարոյական դաստիարակության հետ, նպաստում են մարդու մտավոր և հոգևոր հասունացմանը։ Այս առումով երկի թեմատիկ նշանակությունը դուրս է գալիս զուտ կրոնական խրատաբանության շրջանակներից և առնչվում է մարդու ամբողջական ձևավորման խնդրին։ Գրական տեսանկյունից ստեղծագործությունը հարում է քրիստոնեական խորհրդանշական և բարոյախոսական գրականության ավանդույթին, որտեղ պատկերավոր արտահայտությունները, հոգևոր հակադրությունները և առաքինությունների գաղափարական շեշտադրումները ծառայում են ընթերցողի ներաշխարհի վրա ներգործելուն։ Ճրագի և լույսի խորհրդանիշները հնարավորություն են տալիս վերացական աստվածաբանական ու բարոյական գաղափարները ներկայացնելու ընկալելի պատկերների միջոցով՝ ընթերցանությունը դարձնելով ոչ միայն ճանաչողական, այլև խորհրդածական ու դաստիարակչական փորձառություն։ Պատմական և մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր է տասնիններորդ դարի հայերեն հոգևոր գրականության և կրոնական լուսավորության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ տպագիր գրականությունը կարևոր դեր էր կատարում քրիստոնեական գիտելիքների տարածման, բարոյական դաստիարակության ամրապնդման և ազգային հոգևոր ինքնության պահպանման գործում։ Զմյուռնիան հայ մշակութային և տպագրական կյանքի նշանակալի կենտրոններից էր, և այնտեղ հրատարակված հայերեն հոգևոր գրքերը նպաստում էին կրոնական ու կրթական գաղափարների տարածմանը տարբեր ընթերցողական շրջանակներում։ Ստեղծագործությունը արժեքավոր է հայ հոգևոր գրականության պատմությամբ, քրիստոնեական բարոյագիտությամբ, կրոնական խորհրդանշաններով և տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական մշակույթով հետաքրքրվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես նյութ՝ ուսումնասիրելու հոգևոր լուսավորության գաղափարի արտահայտման ձևերը հայ գրականության մեջ, ինչպես նաև հավատքի, գիտելիքի և բարոյական կատարելագործման փոխկապակցվածության վերաբերյալ ժամանակաշրջանի պատկերացումները։ Իր խորհրդանշական վերնագրով և հոգևոր ուղղվածությամբ երկը հիշեցնում է ներքին լույսի պահպանման, խղճի ձայնին հետևելու և առաքինի կյանքի ձգտելու կարևորության մասին՝ ներկայացնելով հոգևոր արժեքները որպես մարդու անձնական և հասարակական գոյության հիմնարար ուղենիշներ։

    Обновлено. 2026-11-12
    Հոգու ճրագը
    Онлайн

    История

    Հայաստանի հնագիտություն

    Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում տարբեր պատմական փուլերում ձևավորված հնագիտական տվյալները՝ օգնելով հասկանալ մարդու կյանքը և հասարակության զարգացումը հին ժամանակներում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հնագույն բնակավայրեր Առաջին մարդկային բնակության հետքեր և քարե գործիքներ։ Նյութական մշակույթ Աշխատանքային գործիքներ, կենցաղային իրեր և արտադրական զարգացում։ Հասարակական զարգացում Նախնադարյան համայնքներից դեպի ավելի բարդ սոցիալական կառուցվածքներ անցում։ Պեղումների տվյալներ Հայաստանի տարբեր հնավայրերից ստացված հնագիտական նյութերի վերլուծություն։ Պատմական վերականգնում Հնագիտական փաստերի հիման վրա Հայաստանի հին պատմության վերակազմություն։

    Обновлено. 2026-09-23
    Հայաստանի հնագիտություն