Միկրոէկոնոմիկա

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում գնորդների փոխհարաբերությունների կառավարման (Customer Relationship Management – CRM) համակարգերի կիրառման և հաջողության կրիտիկական գործոնների (Critical Success Factors) գնահատման հիմնահարցերին՝ դիտարկելով դրանք որպես ժամանակակից մարքեթինգային և կառավարչական ռազմավարությունների կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են CRM համակարգերի դերը կազմակերպությունների և հաճախորդների միջև երկարաժամկետ, կայուն և փոխշահավետ հարաբերությունների ձևավորման գործընթացում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հաճախորդների բավարարվածության, հավատարմության և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման վրա Իրանի տնտեսական և մշակութային առանձնահատկությունների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաջողության կրիտիկական գործոններին, այդ թվում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արդյունավետ կիրառմանը, կազմակերպական մշակույթին, ղեկավարության ներգրավվածությանը, աշխատակիցների պատրաստվածությանը և հաճախորդակենտրոն ռազմավարությունների իրականացման մակարդակին։ Քննարկվում են նաև Իրանի շուկայական միջավայրի առանձնահատկությունները, թվային վերափոխման ընթացքը և այն սահմանափակումները, որոնք կարող են ազդել CRM համակարգերի արդյունավետ ներդրման վրա։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ CRM-ի հաջող կիրառումը պայմանավորված է ոչ միայն տեխնոլոգիական լուծումներով, այլ նաև կազմակերպական, մշակութային և ռազմավարական գործոնների համալիր համադրությամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս ապահովել երկարաժամկետ բիզնես կայունություն և հաճախորդների բարձր ներգրավվածություն:

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ներկայացնում է բանկային մենեջմենտի հիմունքները՝ ընդգրկելով առևտրային բանկերի կառավարման տեսական և գործնական մոտեցումները, ինչպես նաև ժամանակակից բանկային համակարգերի արդյունավետ գործունեության ապահովման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բանկի կառավարման կառուցվածքը, ռազմավարական պլանավորումը, կազմակերպական գործընթացները և որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է բանկային ռեսուրսների կառավարմանը՝ ներառյալ ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման քաղաքականությունը, իրացվելիության ապահովումը, վարկային և ներդրումային պորտֆելների ձևավորումը։ Գրքում քննարկվում են նաև ռիսկերի կառավարման հիմնական տեսակները՝ վարկային, շուկայական, գործառնական և իրացվելիության ռիսկեր, ինչպես նաև դրանց նվազեցման գործիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, թվային բանկինգի զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների ազդեցությանը բանկային կառավարման արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բանկային մենեջմենտի հիմունքների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման, շուկայական գերիշխանության սահմանափակման և մենաշնորհային երևույթների պետական կարգավորման տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում մրցակցությունն է՝ որպես շուկայական տնտեսության գործունեության կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է նպաստել արտադրողականության բարձրացմանը, նորարարությունների տարածմանը, ապրանքների և ծառայությունների տեսականու ընդլայնմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների արդյունավետության աճին։ Քննվում են շուկայի կենտրոնացվածության, գերիշխող դիրքի, տնտեսական մրցակցության սահմանափակման և շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն իրավիճակներին, երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտների շուկայական ուժը կարող է ազդել մրցակցային հարաբերությունների բնականոն զարգացման վրա։ Դիտարկվում են պետական կարգավորման տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմները, որոնց նպատակը մրցակցության համար հավասար պայմանների ձևավորումն ու հակամրցակցային վարքագծի սահմանափակումն է։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բնական մենաշնորհների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ որոշ ոլորտներում տեխնոլոգիական կամ ենթակառուցվածքային պայմանները կարող են սահմանափակել բազմաթիվ մրցակիցների արդյունավետ գործունեության հնարավորությունը։ Այդ համատեքստում քննարկվում են պետության կարգավորիչ դերի, հանրային շահի, սպառողների պաշտպանության և տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության համար կանխատեսելի պայմանների ապահովման փոխհարաբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է նաև շուկաների կառուցվածքի գնահատումը, տնտեսական կենտրոնացման պատճառների բացահայտումը և մրցակցային քաղաքականության արդյունավետության վերլուծությունը։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության պայմաններին, շուկա մուտք գործելու հնարավորություններին և վարչական կամ տնտեսական խոչընդոտների ազդեցությանը մրցակցության զարգացման վրա։ Պետական միջամտությունը դիտարկվում է որպես հավասարակշռման խնդիր, որի դեպքում անհրաժեշտ է մի կողմից կանխել մրցակցությունը սահմանափակող երևույթները, իսկ մյուս կողմից՝ չստեղծել շուկայի բնական զարգացմանը խոչընդոտող ավելորդ սահմանափակումներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մրցակցության տեսության, շուկաների կառուցվածքի, պետական տնտեսական կարգավորման և ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով մրցակցային քաղաքականության ձևավորման ու մենաշնորհային երևույթների կարգավորման հիմնական տեսական և կիրառական խնդիրները։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նավթամթերք պարունակող կեղտաջրերի մաքրման տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ հիդրոֆոբացված հանքային սորբենտների կիրառմամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում են նավթային աղտոտիչների առանձնահատկությունները, ջրային միջավայրում դրանց տարածման և հեռացման գործընթացները, ինչպես նաև տարբեր սորբցիոն նյութերի հատկությունները և արդյունավետությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է հիդրոֆոբացված հանքային սորբենտների ստացման եղանակները, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, ինչպես նաև կեղտաջրերի մաքրման գործընթացում դրանց օգտագործման տեխնոլոգիական պայմանները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մաքրման արդյունավետության բարձրացման մեթոդները, սորբենտների ընտրության չափանիշները, վերականգնման հնարավորությունները և կիրառման տնտեսական ու բնապահպանական առավելությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական կեղտաջրերի մաքրման, ջրային ռեսուրսների պահպանության և շրջակա միջավայրի վրա նավթային աղտոտման ազդեցության նվազեցման խնդիրներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է քիմիկոս-տեխնոլոգների, բնապահպանների, ջրամաքրման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես գիտագործնական արժեք ունեցող աղբյուր։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է կիսաինկլյուզիվ էլեկտրածնման գործընթացներում դրական և բացասական պիոնների հարաբերակցության, ինչպես նաև տարբեր միջուկային թիրախների վրա պիոնների առաջացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի այն կարևոր ուղղությունը, որի շրջանակում ուսումնասիրվում է էլեկտրոնների փոխազդեցությունը պրոտոնների, դեյտրոնների և ավելի բարդ միջուկային համակարգերի հետ և այդ փոխազդեցությունների արդյունքում առաջացող հադրոնների հատկությունները։ Աշխատության հիմնական խնդիրներից է π+ և π− մեզոնների առաջացման հաճախականությունների հարաբերակցության որոշումը պրոտոնի և դեյտրոնի դեպքում։ Այս հարաբերակցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկատվություն ստանալ էլեկտրածնման գործընթացում ներգրավված քվարկային և հադրոնային մեխանիզմների, լիցքային համաչափությունների և միջուկային միջավայրի ազդեցության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսաինկլյուզիվ գործընթացին, որի դեպքում վերջնական վիճակի բոլոր մասնիկների մանրամասները պարտադիր չէ, որ ամբողջությամբ գրանցվեն, սակայն ընտրված հադրոնների հատկությունները չափվում և վերլուծվում են։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հետաքրքրող գործընթացների որոշակի կինեմատիկական և դինամիկ առանձնահատկություններ։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը Al/D հարաբերակցության ուսումնասիրությունն է π+ և π− մեզոնների համար, որտեղ ալյումինե և դեյտրոնային թիրախների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել միջուկային միջավայրի ազդեցությունը մեզոնների առաջացման և տարածման գործընթացների վրա։ Ավելի ծանր միջուկում առաջացող հադրոնները կարող են փոխազդել միջուկային նյութի հետ, ինչի հետևանքով նրանց ելքերը կարող են տարբերվել ազատ կամ թեթև թիրախների դեպքում դիտվող արդյունքներից։ Այդ տարբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է միջուկային նյութի հատկությունները, հադրոնների միջուկային փոխազդեցությունները և վերջնական վիճակի փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությունները հասկանալու համար։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում փորձարարական տվյալների հավաքագրմանը, մշակմանը և վիճակագրական ու համակարգային անորոշությունների գնահատմանը։ Վերլուծության ընթացքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել դետեկտորների արդյունավետությունը, մասնիկների նույնականացումը, կինեմատիկական ընտրության չափանիշները և տարբեր ֆոնային գործընթացների ազդեցությունը ստացվող արդյունքների վրա։ Պիոնների լիցքային հարաբերությունների համեմատությունը տարբեր թիրախների համար կարող է նաև հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու միջուկային էֆեկտների բնույթը և դրանց կախվածությունը չափվող կինեմատիկական մեծություններից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ նման չափումները լրացնում են հադրոնների առաջացման և միջուկային միջավայրում դրանց վարքագծի վերաբերյալ փորձարարական տվյալների բազան և նպաստում ուժեղ փոխազդեցության նկարագրման տեսական մոդելների ստուգմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է մասնիկների փորձարարական ֆիզիկան, միջուկային ֆիզիկան և հադրոնային գործընթացների ուսումնասիրությունը՝ կենտրոնանալով պիոնների առաջացման քանակական հարաբերությունների և միջուկային թիրախի ազդեցության բացահայտման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մասնիկների և միջուկային ֆիզիկայի մասնագետներին, փորձարարական ֆիզիկոսներին, ասպիրանտներին, ֆիզիկայի ուսանողներին և բարձր էներգիաների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայկական պետականության և հայ ժողովրդի պատմական անցյալի համակարգված ներկայացմանը՝ հին և միջնադարյան պատմության վերաբերյալ հեղինակներին հասանելի աղբյուրների ու պատմագրական պատկերացումների հիման վրա։ Բովանդակության առանցքում հայկական թագավորությունների առաջացման, զարգացման, քաղաքական հարաբերությունների, իշխանական համակարգերի և հարևան պետությունների հետ փոխհարաբերությունների պատմությունն է։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակագրական հաջորդականությամբ՝ փորձելով ամբողջական պատկեր ստեղծել Հայաստանի քաղաքական պատմության հիմնական փուլերի վերաբերյալ։ Ուշադրություն է հատկացվում հայկական պետական կազմավորումների իշխանական կառուցվածքին, թագավորական տոհմերին, գահակալական հաջորդականությանը, պատերազմներին, դիվանագիտական հարաբերություններին և երկրի ներքին քաղաքական զարգացումներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայաստանի և տարածաշրջանային խոշոր տերությունների փոխհարաբերությունները, որոնց համատեքստում ներկայացվում են հայկական պետականության պահպանման, վերականգնման կամ քաղաքական դիրքի փոփոխության տարբեր ժամանակաշրջաններ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր հաղորդած պատմական նյութով, այլև որպես պատմագրական հուշարձան, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի գիտական միջավայրում Հայաստանի պատմության ընկալման և շարադրման առանձնահատկությունները։ Հեղինակների կողմից օգտագործված տեղեկությունների քննությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպիսի պատմական աղբյուրներ և նախորդ աշխատություններ էին հասանելի նրանց և ինչպես էին այդ նյութերը համադրվում միասնական պատմական շարադրանքի մեջ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական և օտար պատմագրական ավանդույթների հնարավոր փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև հայոց պատմության առանձին դրվագների մեկնաբանման եղանակների համեմատությունը հետագա պատմագիտական մոտեցումների հետ։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից կարևոր է տարբերակել աշխատության մեջ ներկայացված պատմական տեղեկությունները և հեղինակների սեփական մեկնաբանությունները՝ հաշվի առնելով այն ժամանակաշրջանի պատմագիտության մեթոդաբանական առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանի պատմության վերաբերյալ ռուսալեզու պատմագրության ձևավորման և զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես էին հայկական պետականության պատմությունը, քաղաքական ավանդույթները և տարածաշրջանային հարաբերությունները ներկայացվում ավելի վաղ պատմագիտական գրականության մեջ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայագետների, պատմաբանների և աղբյուրագետների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես նյութ հայոց պատմության պատմագրության, հայկական պետականության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման և պատմագիտական գիտելիքի տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։