Մշտական գործող իրական ժամանակումաշխատող GNSS ռեֆերենց համակարգերիներդպանարդյուն Հայաստանի Հանրապետությունում

Այլ առարկաներ

Դդմազգի մշակաբույսեր. Ուղեցույց աշխատությունը ուսումնական և կիրառական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է դդմազգի (Cucurbitaceae) ընտանիքի մշակաբույսերի՝ վարունգի, դդմի, սեխի, ձմերուկի և հարակից տեսակների կենսաբանական առանձնահատկությունների և մշակության տեխնոլոգիաների համապարփակ ներկայացմանը՝ ընդգրկելով բանջարաբուծության և պտղաբանջարաբուծության կարևոր ուղղությունները։ Հեղինակ Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է այս մշակաբույսերի աճի և զարգացման փուլերը, ջերմության և լուսային ռեժիմների նկատմամբ պահանջները, ինչպես նաև հողի և սնուցման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց բարձր բերքատվության ներուժը և տնտեսական արժեքը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիաները՝ սերմերի նախապատրաստում, ցանք կամ սածիլների աճեցում, դաշտային կամ ջերմատնային տնկում, ոռոգման և պարարտացման համակարգեր, բույսերի ձևավորում և խնամք, ինչպես նաև բերքահավաքի ճիշտ կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներով, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի պահպանման ագրոտեխնիկական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ արտադրության տեխնոլոգիաներին, պաշտպանված գրունտում մշակությանը և բարձր որակի բերք ստանալու պայմաններին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները դդմազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամայում կլասիցիզմի ավանդույթների դրսևորման, վերաիմաստավորման և փոխակերպման ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երկու գեղարվեստական համակարգերի միջև առկա շարունակականությունն ու հակադրությունները։ Գրքում ներկայացվում են ֆրանսիական դրամատուրգիայի պատմական զարգացման այն առանձնահատկությունները, որոնց պայմաններում կլասիցիստական գեղագիտության սկզբունքները շարունակեցին ազդեցություն ունենալ նույնիսկ ռոմանտիզմի ձևավորման և տարածման շրջանում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամատիկական ստեղծագործության կառուցվածքին, սյուժեի կազմակերպմանը, կերպարների համակարգին, լեզվական և ոճական միջոցներին, ինչպես նաև ժամանակի, տարածության և գործողության կառուցման սկզբունքներին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են ռոմանտիկական դրամատուրգները պահպանել, փոփոխել կամ մերժել կլասիցիստական ավանդույթների առանձին տարրերը՝ ստեղծելով նոր գեղարվեստական ձևեր և արտահայտչամիջոցներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հակադրությունների համակարգին, պատմական թեմաների կիրառմանը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերության ներկայացմանը, զգացմունքի ու բանականության բախմանը, ինչպես նաև հերոսի ներաշխարհի ավելի խոր հոգեբանական բացահայտմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ռոմանտիկական դրաման ամբողջությամբ չի խզում կապը նախորդ գեղագիտական ավանդույթի հետ, այլ հաճախ այն վերափոխում և ներառում է նոր ստեղծագործական համակարգի մեջ։ Գրքում դիտարկվում են դրամատիկական ժանրերի սահմանների փոփոխությունը, ողբերգականի և կատակերգականի համադրումը, առօրյա և բարձր ոճերի միավորումը, ինչպես նաև պատմական ու ազգային թեմատիկայի ընդլայնումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆրանսիական ռոմանտիկական դրամայի կարևոր ներկայացուցիչների ստեղծագործությանը՝ նրանց երկերում կլասիցիստական ձևերի և ռոմանտիկական նորարարությունների փոխհարաբերությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատության մեջ համադրվում են գրական-պատմական և գեղագիտական մոտեցումները, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ֆրանսիական դրամատուրգիայի անցումային շրջանի մասին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բացահայտում է գրական ավանդույթի և գեղարվեստական նորարարության փոխազդեցության մեխանիզմները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նախորդ շրջանի սկզբունքները շարունակել գոյություն ունենալ՝ ստանալով նոր իմաստ և գործառույթ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, ֆրանսագետների, թատրոնի պատմաբանների, մշակութաբանների, դրամատուրգիայի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ինչպես նաև ֆրանսիական գրականության և եվրոպական թատրոնի զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը մեթոդական բնույթի հրատարակություն է, որը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի գրադարանների գործունեությանը ՍՄԿՊ XXI համագումարի նախօրյակին և այդ ժամանակաշրջանում գրադարանների առջև դրված կազմակերպչական, գաղափարական ու տեղեկատվական խնդիրներին։ Նյութում գրադարանային աշխատանքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրքերի հավաքագրման, պահպանման և ընթերցողներին սպասարկելու գործընթաց, այլև որպես խորհրդային մշակութային և հասարակական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ։ Մեթոդական նամակը կարող է ներկայացնել գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման հիմնական ուղղությունները, ընթերցողների սպասարկման կատարելագործման ձևերը, գրքային ֆոնդերի համալրման և դասակարգման խնդիրները, ինչպես նաև բնակչության շրջանում գրքի և ընթերցանության տարածման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական, հասարակագիտական և արտադրատեխնիկական գրականության նկատմամբ ընթերցողների հետաքրքրության ձևավորմանը, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողների կոնֆերանսների, զրույցների և այլ մշակութային-լուսավորչական միջոցառումների կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել նաև գրադարանավարների մեթոդական աշխատանքի, սպասարկման որակի բարձրացման և տարբեր սոցիալական ու մասնագիտական խմբերի հետ նպատակային աշխատանքի վերաբերյալ առաջարկություններ։ Ժամանակաշրջանի առանձնահատկություններից ելնելով՝ գրադարանային գործունեությունը սերտորեն կապվում էր խորհրդային հասարակության գաղափարական դաստիարակության, քաղաքական իրազեկման և մշակութային զարգացման խնդիրների հետ, ուստի հրատարակությունը կարող է արժեքավոր նյութ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի պետական և մշակութային առաջնահերթությունների վերաբերյալ։ Մեթոդական բնույթը ենթադրում է, որ նյութում կարող են ոչ միայն նկարագրվել գրադարանների առկա աշխատանքի ձևերը, այլև առաջարկվել կոնկրետ միջոցառումներ և գործելակերպեր՝ դրանց գործունեությունն ավելի կազմակերպված և արդյունավետ դարձնելու համար։ Հնարավոր է անդրադարձ լինի նաև գրադարանային ցանցի տարբեր օղակների համագործակցությանը, առաջավոր փորձի տարածմանը և գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես խորհրդային շրջանի գրադարանագիտության, մշակութային քաղաքականության, ընթերցանության պատմության և տեղեկատվական սպասարկման զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մշակույթի պատմաբանների, սոցիոլոգների, պատմաբանների և խորհրդային շրջանի հասարակական-մշակութային կյանքն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու 1950-ականների վերջի խորհրդային գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքների, դրա գաղափարական ուղղվածության և ընթերցողների հետ աշխատանքի կիրառվող մեթոդների մասին՝ միաժամանակ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և հասարակական միջավայրի առանձնահատկությունները։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Ti₅Si₃-N₂, Mo(W)-Si-N₂ և B-TiN համակարգերում ֆիլտրացիոն այրման գործընթացների մակրոկինետիկայի ուսումնասիրությանը և դրանց հիման վրա նիտրիդային կոմպոզիցիոն նյութերի սինթեզին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այրման ընթացքում ընթացող ֆիզիկաքիմիական փոխազդեցությունները, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, ջերմության և զանգվածի փոխանցման գործընթացները, ինչպես նաև ռեակցիայի արագության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիլտրացիոն համակարգերի կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնցում գազային ազոտի մասնակցությամբ տեղի է ունենում նյութերի փոխակերպում և նիտրիդային միացությունների ձևավորում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է այրման ալիքի տարածման օրինաչափությունների, ջերմաստիճանային ռեժիմների, ռեակցիայի կինետիկ պարամետրերի և ելքային նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների միջև կապերի բացահայտումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև տարբեր բաղադրիչների համակցման ազդեցությունը ստացվող կոմպոզիտների կազմի, միկրոկառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Ստացված գիտական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բարձր ջերմաստիճաններին դիմակայող, մաշակայուն և մեխանիկորեն կայուն կոմպոզիցիոն նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Հետազոտությունը հատկապես հետաքրքրական է ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի և նյութերի արագ սինթեզման գործընթացների տեսանկյունից, քանի որ նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս վերահսկել նյութի ձևավորման պայմանները և ստանալ հատուկ հատկություններով նոր կոմպոզիցիաներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նյութագետների, քիմիական տեխնոլոգների, մետալուրգների, ֆիզիկաքիմիկոսների, ինժեներների և բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի ու նիտրիդային նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է խուլիգանության քրեաիրավական և կրիմինալոգիական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգծելով այս երևույթի իրավական կարգավորումը, պատճառները և կանխարգելման մեխանիզմները։ Նյութում վերլուծվում են խուլիգանության տեսակները, դրանց որակական և քանակական հատկանիշները, ինչպես նաև այս հանցագործությունների համար նախատեսված քրեաիրավական պատասխանատվության կանոնները՝ ներառյալ քրեական օրենսգրքում սահմանված պատժամիջոցները և դրանց կիրառության պրակտիկան։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է սոցիալ-հոգեբանական գործոնները, որոնք նպաստում են խուլիգանության ձևավորմանը, օրինակ՝ ընտանիքային և կրթական ազդեցությունները, տարիքային խումբերի առանձնահատկությունները և երիտասարդության շրջանում սոցիալ-հոգեբանական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման ռազմավարություններին, հասարակական վերահսկողության մեխանիզմներին և իրավապահ մարմինների փորձին՝ խուլիգանության դեպքերի նվազեցման գործում։ Նյութը կարևոր է իրավաբանների, քրիմինոլոգների, ոստիկանության և սոցիալական ծառայությունների մասնագետների համար՝ ուղղված իրավական կարգի պահպանմանը և հասարակական անվտանգության ամրապնդմանը։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Սպիտակի քաղաքային գրադարանում կիրառվող կառավարման մոդելի ուսումնասիրությանը՝ գրադարանի գործունեության կազմակերպման, զարգացման և ժամանակակից պահանջներին համապատասխանեցման համատեքստում։ Հետազոտության հիմքում գրադարանային կառավարման մեթոդների, ղեկավարության դերի, աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունների, հաղորդակցման և նորարարական ծրագրերի իրականացման հարցերն են։ Աշխատանքը ներկայացնում է Սպիտակի քաղաքային գրադարանի կառավարման առանձնահատկությունները և դրա զարգացման ժամանակակից ուղղությունները։ Հրապարակված հետազոտության համաձայն՝ գրադարանը հանրային կարգավիճակ ունի և 2021 թվականին ճանաչվել է «Լավագույն համայնքային գրադարան»։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նորարար առաջնորդի դերի բացահայտումը։ Ղեկավարը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչական գործառույթ իրականացնող անձ, այլև որպես ծրագրերի նախաձեռնող և իրականացնող, աշխատակիցների միջև արդյունավետ հաղորդակցություն ապահովող և նոր գաղափարների մշակմանը նպաստող առաջնորդ։ Այս մոտեցումը կարևորում է մասնագիտական գիտելիքը, տեղեկատվական տարբեր միջոցներից օգտվելու կարողությունը, աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպումը և թիմային համագործակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորարարական գաղափարների ձևավորմանը, դրանց ծրագրերի վերածմանը և գործողությունների պլանների մշակմանը։ Այս համատեքստում գրադարանը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես հանրային կրթությանն ու շարունակական ուսուցմանն աջակցող կառույց։ Թվային դարաշրջանում նրա գործունեությունը ընդլայնվում է՝ ներառելով տեղեկատվական նոր միջոցների, տեխնոլոգիաների և սոցիալական ցանցերի կիրառումը։ Աշխատության առանձին կարևոր բաղադրիչը գրադարանային մարքեթինգի ուսումնասիրությունն է։ Մարքեթինգը դիտարկվում է որպես կառավարման ժամանակակից գործիք, որի միջոցով հնարավոր է ընդլայնել օգտվողների շրջանակը, բարձրացնել գրադարանի ծառայությունների հասանելիությունը, ավելի արդյունավետ ներկայացնել առկա ռեսուրսները և ձևավորել նոր ծառայություններ՝ համապատասխան համայնքի կարիքներին։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև մարդկային գործոնը, քանի որ գրադարանի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն ֆոնդերի և տեխնիկական միջոցների առկայությամբ, այլև աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածությամբ, հաղորդակցման հմտություններով և կառավարման ճկուն մեթոդների կիրառմամբ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գրադարանը դիտարկել որպես զարգացող կազմակերպություն, որտեղ կառավարման գործընթացը պետք է մշտապես հարմարվի տեղեկատվական միջավայրի, տեխնոլոգիաների և ընթերցողների պահանջների փոփոխություններին։ Սպիտակի քաղաքային գրադարանի գործունեության ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև համայնքային մշակութային կառավարման տեսանկյունից․ 2022 թվականին այն ստացել է հանրային գրադարանի կարգավիճակ՝ որպես համայնքային ոչ առևտրային կազմակերպություն։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, գրադարանների ղեկավարներին, մշակույթի և համայնքային կառավարման մասնագետներին, կազմակերպական կառավարման հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանագիտության և տեղեկատվական գիտության ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։