Մուսա լեռան հերոսամարտը․ ականատես վերապրողների վկայություններ

Informatics

Կիրառական մաթեմատիկայի և կառավարման տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գծային ոչ ստացիոնար կառավարման համակարգերի կայունության և կայունացվելիության խնդիրների ուսումնասիրմանը՝ դիֆերենցիալ ձևափոխությունների մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ժամանակից կախված պարամետրերով դինամիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելները, դրանց վարքի գնահատման և կառավարման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգերի կայունության պայմանների որոշմանը, արտաքին ազդեցությունների և սկզբնական պայմանների նկատմամբ դրանց արձագանքի վերլուծությանը, ինչպես նաև համապատասխան կառավարման միջոցով պահանջվող դինամիկական հատկությունների ապահովմանը։ Վերլուծվում են դիֆերենցիալ ձևափոխությունների կիրառման հնարավորությունները դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգերի հետազոտման, հաշվարկային ընթացակարգերի պարզեցման և լուծումների կառուցման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև հետադարձ կապով կառավարման ձևավորման, համակարգի կայունացման և կառավարման պարամետրերի ընտրության մաթեմատիկական մոտեցումները։ Մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրելու ոչ ստացիոնար համակարգերի դինամիկան և մշակելու դրանց կայուն աշխատանքն ապահովող կառավարման միջոցներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի, դինամիկական համակարգերի և մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Medicine

Հրատարակությունը նվիրված է ինֆլուենցային՝ գրիպին, որը շնչառական համակարգի վարակիչ հիվանդություն է և կարող է տարածվել բնակչության շրջանում՝ առաջացնելով սեզոնային հիվանդացություն ու համաճարակային բռնկումներ։ Վերնագրում օգտագործված «նոր ցավ» արտահայտությունը կարող է արտացոլել հիվանդության՝ տվյալ ժամանակաշրջանում նոր կամ առանձնահատուկ վտանգավոր երևույթ ընկալվելու հանգամանքը։ Գրիպի վերաբերյալ բժշկական տեղեկությունների տարածումը կարևոր նշանակություն է ունեցել հիվանդության բնույթի, տարածման ուղիների, հիմնական ախտանշանների և կանխարգելման միջոցների մասին հանրային իրազեկության բարձրացման համար։ Նմանատիպ աշխատությունները կարող էին ընթերցողներին ծանոթացնել վարակիչ հիվանդությունների տարածման առանձնահատկություններին, հիվանդության ընթացքին, հիվանդների խնամքի և առողջության պահպանման ընդհանուր սկզբունքներին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բժշկական գիտելիքների պատմության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին քսաներորդ դարասկզբին հայերենով ներկայացվում նոր բժշկական հասկացություններն ու հասարակական առողջության խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմությամբ, համաճարակաբանության զարգացմամբ, առողջապահական կրթությամբ և հայերեն բժշկական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ռուսերենում ֆիզիկական գործողություն արտահայտող բայերի ճանաչողական-ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները՝ համեմատելով դրանք հայերենի համապատասխան համակարգի հետ՝ ընդգծելով երկու լեզուներում գործողության ընկալման և լեզվական արտահայտման տարբերությունները։ Նշվում է, որ ֆիզիկական գործողության բայերը ռուսերենում կազմում են բարձր հաճախականությամբ և իմաստային բազմազանությամբ լեքսիկական խումբ, որը արտացոլում է շարժման, փոխազդեցության, ազդեցության և մարմնական գործողությունների տարբեր սցենարներ։ Վերլուծվում է, որ այդ բայերի ճանաչողական հիմքում ընկած են գործողության դինամիկ մոդելները, որոնք ներառում են շարժման ուղղություն, ինտենսիվություն, ավարտվածություն և գործիքի կամ օբյեկտի ներգրավվածություն։ Համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հայերենում ֆիզիկական գործողության բայերի համակարգը որոշ դեպքերում ավելի քիչ է տարբերակում շարժման նրբերանգները, սակայն հաճախ փոխհատուցում է դա շարահյուսական կառուցվածքների և բայական արտահայտությունների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ասպեկտային և լեքսիկոսեմանտիկ տարբերություններին, որտեղ ռուսերենը առավել համակարգված կերպով արտահայտում է գործողության ավարտվածությունն ու ընթացականությունը, մինչդեռ հայերենում այդ իմաստները հաճախ փոխանցվում են համատեքստային և օժանդակ միջոցներով։ Նշվում է նաև, որ երկու լեզուներում էլ ֆիզիկական գործողության բայերը սերտորեն կապված են մարդու մարմնական փորձառության և ընկալման ճանաչողական մոդելների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ռուսերեն և հայերեն բայական համակարգերը տարբեր կերպ են կառուցում ֆիզիկական գործողության ընկալումը, սակայն երկուսն էլ հիմնված են նույն ճանաչողական սկզբունքների վրա՝ մարդկային փորձառության լեզվական արտացոլման շրջանակում։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է հորթերի աճեցման համար վիտամինահանքային պրեմիկսների մշակմանը և դրանց կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են աճող կենդանիների օրգանիզմի վիտամինային և հանքային պահանջները, սննդակարգի հավասարակշռման առանձնահատկությունները և անհրաժեշտ կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչների ճիշտ համակցության ընտրության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր վիտամինների և հանքային տարրերի ֆիզիոլոգիական նշանակությանը, դրանց փոխազդեցությանը, հորթերի աճի ու զարգացման վրա ունեցած ազդեցությանը և կերաբաժնի սննդային արժեքի բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են պրեմիկսների բաղադրության ձևավորման սկզբունքները, դրանց պատրաստման տեխնոլոգիական մոտեցումները, կիրառման չափաբաժինները և կենդանիների օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցության գնահատման մեթոդները։ Կարևորվում է նաև հորթերի աճի ինտենսիվության, կենդանի զանգվածի ավելացման, կերերի օգտագործման արդյունավետության և ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը՝ մշակված հավելումների կիրառման պայմաններում։ Նպատակն է ձևավորել գիտականորեն հիմնավորված սնուցման մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել երիտասարդ կենդանիների լիարժեք զարգացմանը, առողջության պահպանմանը և հետագա արտադրողականության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, անասնաբույծներին, կենդանիների սնուցման մասնագետներին, գյուղատնտեսական տնտեսությունների մասնագետներին, կերարտադրության ոլորտի աշխատակիցներին, հետազոտողներին և անասնաբուծության ու անասնաբուժության համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Linguistics

Գիրքը նախատեսված է երեխաների նախնական կրթության և գրագիտության հիմքերի ձևավորման համար։ Այն պատկանում է տարրական ուսուցման այն ձեռնարկների շարքին, որոնց նպատակն է փոքր տարիքի սովորողներին աստիճանաբար ծանոթացնել կարդալու, գրելու և ուսումնական նյութը հասկանալու սկզբնական հմտություններին։ Առաջին դասագրքի գաղափարը ենթադրում է գիտելիքների մատչելի ու հաջորդական մատուցում՝ հաշվի առնելով մանկական ընկալման առանձնահատկությունները և սովորելու սկզբնական փուլում անհրաժեշտ պարզությունը։ Նման ձեռնարկներում կարևոր նշանակություն ունեն տառերի ճանաչումը, վանկերի ու բառերի կազմությունը, ընթերցանության զարգացումը, լեզվական արտահայտությունների յուրացումը և ուշադրության ու հիշողության մարզումը։ Դասագիրքը կարող էր ծառայել ինչպես ուսուցչի ղեկավարությամբ դասավանդման, այնպես էլ երեխայի ինքնուրույն վարժությունների համար՝ նպաստելով կանոնավոր ուսումնական սովորությունների ձևավորմանը։ Հրատարակության ամերիկյան միջավայրը հետաքրքիր է դարձնում այն նաև հայ կրթական և տպագրական գործունեության աշխարհագրության տեսանկյունից․ այն վկայում է, որ մանկական կրթության համար նախատեսված հայերեն գրքերի ստեղծումն ու տարածումը տեղի են ունեցել նաև հայրենիքից դուրս։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է տարրական կրթության պատմության, մանկավարժական մեթոդների և 19-րդ դարի հայալեզու դասագրքերի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Economics

ցանցային տնտեսությունը Հայաստանի Հանրապետությունում» աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից տնտեսագիտության այն ուղղությունը, որը ուսումնասիրում է տնտեսական համակարգերի կազմակերպումը ցանցային կապերի հիման վրա, որտեղ արտադրությունը, ծառայությունները, տեղեկատվությունը և ֆինանսական հոսքերը փոխկապակցված են թվային տեխնոլոգիաներով և ինստիտուցիոնալ համագործակցությամբ, իսկ Հայաստանի համատեքստում այն դիտարկում է երկրի տնտեսության արդիականացման գործընթացը, բարձր տեխնոլոգիական հատվածի զարգացումը, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների ընդլայնումը, ինչպես նաև փոքր շուկայի պայմաններում գլոբալ տնտեսությանը ինտեգրվելու հնարավորությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն խնդիրներին, որոնք խոչընդոտում են ցանցային մոդելների արդյունավետ ներդրմանը՝ ներառյալ ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները և մարդկային կապիտալի զարգացումը, միաժամանակ ընդգծելով, որ ցանցային տնտեսությունը կարող է նպաստել արտադրողականության աճին, նորարարության արագացմանը և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության խորացմանը՝ ձևավորելով ավելի ճկուն և մրցունակ տնտեսական համակարգ, որը համապատասխանում է համաշխարհային թվայնացման միտումներին։