Ներդրումային քաղաքականության արդի տեսական հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է կրծքագեղձի բազմաօջախային քաղցկեղի կլինիկական դրսևորումների, ճառագայթային ախտորոշման և սոնոգրաֆիկ առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են հիվանդության առաջացման և զարգացման առանձնահատկությունները, ուռուցքային օջախների տեղակայման բնույթը, դրանց կլինիկական արտահայտվածությունը և վաղ հայտնաբերման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռենտգենաբանական և ուլտրաձայնային հետազոտությունների ախտորոշիչ հնարավորություններին, պատկերային նշանների գնահատմանը, տարբեր ախտորոշիչ մեթոդների համեմատական արդյունավետությանը և դրանց դերին հիվանդության տարածվածության ճշգրիտ գնահատման գործում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև բազմաօջախային ախտահարումների տարբերակման սկզբունքները, նախավիրահատական գնահատման առանձնահատկությունները, բուժման մարտավարության ընտրության վրա ազդող գործոնները և պատկերային ախտորոշման նշանակությունը վիրաբուժական ու համալիր բուժման պլանավորման ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, մամոլոգների, ճառագայթաբանների, սոնոգրաֆիայի մասնագետների, վիրաբույժների, ռեզիդենտների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար՝ որպես կրծքագեղձի քաղցկեղի ախտորոշման և կլինիկական գնահատման արդիական հիմնախնդիրներին նվիրված մասնագիտական աղբյուր։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բնական լեզվի կառուցվածքների և UNL լեզվի միջև ավտոմատ փոխակերպում իրականացնող երկխոսային և ուսուցանվող համակարգի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բնական լեզվով ներկայացված տեղեկատվության համակարգչային վերլուծության, դրա իմաստային կառուցվածքի բացահայտման և UNL միջանկյալ ներկայացման միջոցով այլ լեզվական ձևաչափերի հետ փոխադարձ ներկայացման հնարավորությունների ստեղծումն է։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բնական լեզվի շարահյուսական և իմաստաբանական կառուցվածքների մեքենայական ներկայացման խնդիրները, լեզվական տեղեկատվության ձևայնացման եղանակները և դրանց ավտոմատ փոխակերպման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի երկխոսային բնույթին, որի միջոցով հնարավոր է օգտվողի հետ փոխգործակցել, ճշտել լեզվական տվյալները և կատարել անհրաժեշտ ուղղումներ։ Ուսուցանվող համակարգի գաղափարը ենթադրում է, որ համակարգը կարող է կատարելագործել իր աշխատանքի արդյունքները՝ հիմնվելով կուտակվող լեզվական տեղեկատվության և նախորդ փոխակերպումների փորձի վրա։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում բնական լեզվի վերլուծության, բառային և շարահյուսական միավորների ճանաչման, իմաստային հարաբերությունների որոշման և դրանց UNL ներկայացման համապատասխան կառուցվածքների վերածման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը միավորում է համակարգչային լեզվաբանության, արհեստական բանականության, բնական լեզվի մշակման և տեղեկատվական համակարգերի նախագծման խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել լեզվական տեղեկատվության ավտոմատ մշակման ավելի ճկուն մեխանիզմներ։ Նման համակարգի մշակումը կարող է նշանակություն ունենալ բազմալեզու տեղեկատվական համակարգերի, մեքենայական թարգմանության, լեզվական տվյալների ավտոմատ մշակման և մարդու ու համակարգչի միջև բնական լեզվով փոխգործակցության զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային լեզվաբանությամբ, արհեստական բանականությամբ, մեքենայական թարգմանությամբ, բնական լեզվի մշակմամբ և լեզվական տեղեկատվական համակարգերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ լույս տեսած նոր գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկությունը՝ ծառայելով որպես ընթացիկ տեղեկատու և մասնագիտական տեղեկատվության աղբյուր։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների, գիտական և մշակութային բնույթի այլ նյութերի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ։ Նյութը կարող է ընդգրկել Հայաստանի մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներ՝ գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ և մշակութային ժառանգություն։ Մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով հրատարակությունը նպաստում է անհրաժեշտ աղբյուրների որոնմանը, նույնականացմանը և հետագա ուսումնասիրմանը՝ հատկապես գիտաշխատողների, գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի մասնագետների և ուսանողների համար։ Ընթացիկ տեղեկատուի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակահատվածում ոլորտին վերաբերող նոր հրատարակությունների հոսքը և հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական, տեսական և տեղեկատվական գրականության զարգացմանը։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային ժառանգության, գրականության և արվեստի վերաբերյալ աղբյուրների համակարգման ու տարածման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել նաև Հայաստանի մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես սկզբնաղբյուրների և երկրորդային գրականության որոնման օժանդակ գործիք, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտել համապատասխան ժամանակաշրջանում ստեղծված և շրջանառված բազմաթիվ աշխատություններ։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը արժեքավոր է որպես մասնագիտացված մատենագիտական ուղեցույց, որն արտացոլում է ՀՍՍՀ մշակութային և արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ գրականության կազմը և զարգացման ուղղությունները։

Գրականություն

Շիրվանզադեն հայ գրականության նշանավոր արձակագիրներից և դրամատուրգներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ ռեալիստական գրականության պատմության մեջ։ Նրա իրական անունը Ալեքսանդր Մովսիսյան էր, սակայն գրական աշխարհում հայտնի դարձավ Շիրվանզադե գրական անունով։ Նա իր ստեղծագործություններում անդրադարձել է հասարակական անհավասարության, մարդու հոգեբանական պայքարի, սոցիալական խնդիրների և ընտանեկան հարաբերությունների թեմաներին։ Շիրվանզադեի գրականությունը առանձնանում է իրական կյանքի ճշգրիտ պատկերումով, կերպարների խոր հոգեբանական բացահայտմամբ և հասարակական երևույթների քննադատական ներկայացմամբ։ Նրա հերոսները տարբեր խավերի մարդիկ են՝ հարուստներ, աղքատներ, մտավորականներ և աշխատավորներ, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է ժամանակի սոցիալական հակասությունները և մարդկային հարաբերությունների բարդությունը։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդու ներաշխարհին, նրա բարոյական արժեքներին և հասարակության ազդեցությանը մարդու ճակատագրի վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ երևում են սիրո, ընտանեկան խնդիրների, նյութական շահերի և մարդկային արժանապատվության թեմաները, որոնք ներկայացվում են կենդանի ու պատկերավոր լեզվով։ Նա համարվում է հայ դրամատուրգիայի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը, քանի որ նրա պիեսները մեծ ազդեցություն են ունեցել թատրոնի զարգացման վրա և մինչ այսօր բեմադրվում են տարբեր թատրոններում։ Շիրվանզադեի ստեղծագործությունները ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունեն, այլ նաև հասարակական և դաստիարակչական նշանակություն, քանի որ դրանք ընթերցողին ստիպում են մտածել արդարության, բարոյականության և մարդկային հարաբերությունների մասին։ Նրա գրական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է թողել հայ մշակույթի զարգացման վրա և շարունակում է հետաքրքրել նոր սերունդներին։ Շիրվանզադեի անունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության պատմության մեջ՝ որպես գրող, որը կարողացավ իր ստեղծագործություններով արտացոլել հասարակության իրական կյանքը և մարդու հոգևոր աշխարհը։

Հոգեբանություն

Գրքում ուսումնասիրվում են ոստիկանի անձի հոգեբանական առանձնահատկությունները և դրանց պայմանավորվածությունը մասնագիտական գործունեությամբ, վերլուծվում է իրավապահ ծառայության ազդեցությունը անհատականության ձևավորման, հուզական կայունության, սթրեսակայունության և որոշումների արագ ընդունման կարողությունների վրա, ներկայացվում են ծառայողական միջավայրի՝ ներառյալ բարձր պատասխանատվության, ռիսկային իրավիճակների և ժամանակային սահմանափակումների ազդեցությունները հոգեբանական վիճակի և վարքային դրսևորումների վրա, քննարկվում են մասնագիտական ընտրության հոգեբանական նախադրյալները, անձի արժեքային համակարգի և ծառայողական պարտականությունների միջև փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև կոնֆլիկտային իրավիճակներում վարքի ինքնակարգավորման մեխանիզմները, ուսումնասիրվում են հուզական այրման կանխարգելման և մասնագիտական ադապտացիայի հնարավորությունները, առաջարկվում են հոգեբանական աջակցության, վերապատրաստման և ընտրության կատարելագործման ուղիներ, գիրքը միավորում է տեսական մոտեցումները և կիրառական հետազոտությունները՝ նպաստելով իրավապահ համակարգում անձնակազմի հոգեբանական պատրաստվածության և արդյունավետության բարձրացմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմական բնույթի ընտրանի է, որը նվիրված է 18-րդ դարի հայկական ազգային-ազատագրական պայքարի կարևորագույն դեմքերից մեկին՝ Դավիթ Բեկ։ Գիրքը ներկայացնում է Դավիթ Բեկի գործունեությունը՝ հատկապես Սյունիքում ծավալված պայքարի համատեքստում, որտեղ նա առաջնորդել է հայերի դիմադրությունը արտաքին ուժերի դեմ։ Աշխատության մեջ հեղինակը նկարագրում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական իրավիճակը, երբ Հայաստանի տարբեր շրջաններում շարունակվում էին իշխանական պայքարները և օտար տիրապետության ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սյունիքի ազատագրական շարժմանը, ամրոցների պաշտպանությանը և տեղական ուժերի կազմակերպմանը։ Գրքում ընդգծվում են հետևյալ հիմնական թեմաները․ Դավիթ Բեկի առաջնորդական գործունեությունը և ռազմական ռազմավարությունը Սյունիքի ինքնապաշտպանական պայքարի կազմակերպումը տեղական իշխանությունների և զինված ուժերի համագործակցությունը հակամարտությունները օսմանյան և պարսկական ուժերի դեմ ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարական հիմքերը Ղուկաս Սեբաստացին իր շարադրանքում համադրում է պատմական փաստերը և ժողովրդական ավանդությունները՝ ստեղծելով ինչպես փաստագրական, այնպես էլ նկարագրական բնույթի պատմություն։ Այդ պատճառով աշխատությունը ունի ոչ միայն պատմագիտական, այլ նաև գրական և գաղափարական արժեք։