New books. Information bulletin. 2015 yearly

Իրավաբանություն

Գրքում ուսումնասիրվում է քրեական գործով վարույթի կարճման և քրեական հետապնդման դադարեցման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման խնդիրները նախնական քննության փուլում, վերլուծվում են քրեական դատավարության օրենսդրական հիմքերը, քննության ընթացակարգային պահանջները և քննիչի պարտականությունները, ներկայացվում են կարճման և դադարեցման հիմքերի տեսակները՝ անփոփոխ նյութերի բացակայություն, ապացույցների բավարարություն, իրավական և факտիկական պատճառների համադրություն, դիտարկվում է փաստական հանգամանքների, նյութերի վերլուծության և իրավական գնահատականի ճիշտ կիրառումի կարևորությունը, քննարկվում են դատական վերահսկողության, մեղադրյալի իրավունքների պաշտպանության և հակակոռուպցիոն մեխանիզմների դերակատարությունը, աշխատանքում համադրվում է տեսական իրավական վերլուծությունը և գործնական դատավարական փորձը՝ նպատակ ունենալով ապահովել նախնական քննության փուլում վարույթի օրինականության և հիմնավորվածության բարձր մակարդակ և պաշտպանել քրեական գործընթացի արդյունավետությունը և արդարությունը։

Lեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է թվայնացված գրականության զարգացումից մինչև լեզվական շտեմարանների (կորպուսների) ձևավորման և կիրառման անցման գործընթացին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ժամանակակից լեզվաբանական, կրթական և տեխնոլոգիական հետազոտություններում։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են ավանդական տպագիր և թվայնացված գրական աղբյուրները վերածվում կառուցվածքային տվյալների բազաների, որոնք հիմք են հանդիսանում Corpus Linguistics և Digital Humanities ոլորտների զարգացման համար։ Քննարկվում են լեզվական շտեմարանների ստեղծման սկզբունքները, տվյալների հավաքագրման, նշագրման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը մեքենայական թարգմանության, բնական լեզվի մշակման, կրթական տեխնոլոգիաների և լեզվի ուսուցման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է թվայնացման գործընթացի առավելությունները՝ հասանելիության ընդլայնում, տվյալների արագ որոնում և մեծածավալ լեզվական վերլուծության հնարավորություն, ինչպես նաև մարտահրավերները՝ հեղինակային իրավունքների խնդիրներ, տվյալների որակի անհամաչափություն, ստանդարտացման բացակայություն և տեխնոլոգիական սահմանափակումներ։ Գիրքը անդրադառնում է նաև ապագայի հեռանկարներին՝ արհեստական բանականության և մեծ տվյալների ինտեգրմանը լեզվական հետազոտություններում, բազմալեզու կորպուսների զարգացմանը և կրթական ու գիտական միջավայրերում դրանց ազդեցության խորացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, ինֆորմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և թվային հումանիտար գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպատակ ունենալով ցույց տալ լեզվական տվյալների թվայնացման և վերլուծության աճող դերը ժամանակակից գիտության մեջ։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է պետությունների միջև տեղեկատվական հակամարտության ժամանակակից համակարգերի, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունների և միջազգային հարաբերություններում տեղեկատվական ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տեղեկատվական հակամարտության էությունը, զարգացման հիմնական փուլերը, ռազմավարական նպատակները և դրա դերը պետությունների արտաքին քաղաքականության ու ազգային անվտանգության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման, համացանցի, սոցիալական ցանցերի, զանգվածային լրատվության միջոցների և թվային հաղորդակցությունների ազդեցությանը միջպետական մրցակցության բնույթի փոփոխության վրա։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվական ազդեցության, քարոզչության, ապատեղեկատվության տարածման, հանրային կարծիքի ձևավորման և տեղեկատվական միջավայրի վերահսկման տարբեր մեխանիզմները։ Դիտարկվում են տեղեկատվական անվտանգության ապահովման պետական համակարգերը, կիբեռանվտանգության քաղաքականությունը, տեղեկատվական ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը և արտաքին տեղեկատվական սպառնալիքներին արձագանքելու կազմակերպչական մոտեցումները։ Կարևորվում են տեղեկատվական հակամարտության քաղաքական, ռազմական, տնտեսական, հոգեբանական և տեխնոլոգիական բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը միջազգային անվտանգության համակարգի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել տարբեր պետությունների տեղեկատվական քաղաքականության մոդելները, ռազմավարական հաղորդակցության համակարգերը և տեղեկատվական անվտանգության ապահովման միջազգային փորձը։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատվական հակամարտության տարածաշրջանային առանձնահատկություններին, աշխարհաքաղաքական մրցակցության պայմաններում տեղեկատվական ազդեցության միջոցների կիրառմանը և տարածաշրջանային անվտանգության վրա դրանց հնարավոր հետևանքներին։ Առանձնացվում են պետական և ոչ պետական դերակատարների, միջազգային կազմակերպությունների, լրատվամիջոցների և թվային հարթակների դերերը տեղեկատվական գործընթացների ձևավորման ու տարածման գործում։ Կարևորվում են նաև տեղեկատվական ինքնիշխանության, միջազգային իրավունքի, խոսքի ազատության, տեղեկատվության հասանելիության և անվտանգության պահանջների միջև հավասարակշռության պահպանման հիմնախնդիրները։ Դիտարկվում են տեղեկատվական սպառնալիքների բացահայտման, դրանց ազդեցության գնահատման, հանրային իրազեկվածության բարձրացման և տեղեկատվական դիմակայունության ամրապնդման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել տեղեկատվական հակամարտության ժամանակակից ձևերի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը և տարածաշրջանային տեղեկատվական անվտանգության քաղաքականության վերլուծությանը։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության ոլորտի հետազոտողների, տեղեկատվական քաղաքականության վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Ֆիզիկա

Ալիքային և քվանտային օպտիկայի բաժիններին նվիրված լաբորատոր աշխատանքների մեթոդական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են օպտիկական երևույթների փորձարարական ուսումնասիրության հիմնական սկզբունքները, սարքավորումների կիրառման կանոնները և չափումների կատարման մեթոդները։ Գրքում ընդգրկված են լույսի միջամտության, դիֆրակցիայի, բևեռացման, ինտերֆերենցիայի, ինչպես նաև քվանտային օպտիկայի որոշ երևույթների ուսումնասիրությանը վերաբերող լաբորատոր աշխատանքներ։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է փորձերի կատարման հաջորդականությունը, անհրաժեշտ սարքավորումների կառուցվածքը և աշխատանքի անվտանգության կանոնները։ Յուրաքանչյուր փորձի համար տրվում են տեսական հիմքեր, հաշվարկային բանաձևեր, չափումների մշակման եղանակներ և արդյունքների վերլուծության ուղեցույցներ, ինչը թույլ է տալիս ուսանողներին ոչ միայն կատարել փորձը, այլ նաև հասկանալ դրա ֆիզիկական իմաստը։ Ձեռնարկը նպատակ ունի զարգացնել փորձարարական հմտություններ, գիտական մտածողություն և տվյալների վերլուծության կարողություններ։ Այն կարևոր ուսումնական աղբյուր է ֆիզիկայի և կիրառական գիտությունների ուսանողների, ինչպես նաև դասախոսների համար, ովքեր իրականացնում են լաբորատոր դասընթացներ օպտիկայի ոլորտում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հնությունից հետո ազգագրության (էթնոգրաֆիայի) զարգացման պատմական ընթացքի և տեսական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն գիտակարգային և մեթոդաբանական փոփոխությունները, որոնք ձևավորել են ժամանակակից մարդաբանությունն ու ազգագրական գիտությունը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են հին աշխարհի մասին պատկերացումները և վաղ ճանապարհորդական նկարագրությունները աստիճանաբար վերածվել համակարգված գիտական հետազոտության՝ կենտրոնանալով տարբեր ժողովուրդների մշակույթների, սովորույթների, սոցիալական կառուցվածքների և ինքնության ուսումնասիրության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև միջնադարյան և նոր ժամանակների աղբյուրները, եվրոպական գիտական մտքի զարգացումը և գաղութային փորձառության ազդեցությունը ազգագրական գիտելիքի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դաշտային հետազոտությունների մեթոդների առաջացմանը, համեմատական մարդաբանության ձևավորմանը և մշակութային հարաբերականության գաղափարի զարգացմանը։ Վերլուծվում են նաև ազգագրության կապերը պատմության, սոցիոլոգիայի և լեզվաբանության հետ՝ ընդգծելով դրա միջառարկայական բնույթը։ Գիրքը ներկայացնում է ազգագրության զարգացման ընդհանուր պատկերը հնությունից հետո՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն դարձել ժամանակակից սոցիալական գիտությունների կարևոր բաղադրիչ։

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է Մերձավոր Արևելքի և Հայաստանի պատմական զարգացումները՝ ընդգրկելով հնագույն քաղաքակրթություններից մինչև միջնադարյան և նոր ժամանակների գործընթացները։ Գրքում վերլուծվում են տարածաշրջանի հիմնական պետությունների՝ Միջագետքի, Պարսկաստանի, Բյուզանդիայի, արաբական խալիֆայությունների և օսմանյան ու սեֆյան կայսրությունների պատմական ազդեցությունները Հայաստանի վրա։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Հայաստանի քաղաքական կարգավիճակի փոփոխություններին, մշակութային փոխազդեցություններին և տարածաշրջանային ուժերի բախումների հետևանքներին։ Նյութում ներկայացվում են նաև տնտեսական, կրոնական և մշակութային կապերը, որոնք ձևավորել են Հայաստանի տեղը Մերձավոր Արևելքի պատմական համակարգում։ Գիրքը համադրում է համեմատական պատմական վերլուծությունը և աղբյուրագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի փոխկապակցված պատմության մասին։