Նոր այբբենարան

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ճարտասանության արվեստին՝ խոսքը ճիշտ, հստակ, ազդեցիկ և նպատակային կառուցելու սկզբունքներին։ Ճարտասանությունը դիտարկվում է որպես մտքերը կազմակերպված ներկայացնելու, լսարանի ուշադրությունը գրավելու և համոզիչ հաղորդակցություն իրականացնելու կարևոր հմտություն։ Գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է ոչ միայն հռետորական արվեստի տեսական դրույթների ներկայացում, այլև դրանց կիրառությունը խոսքի պատրաստման և արտասանման ընթացքում։ Այս բնույթի ձեռնարկներում կարևոր տեղ են զբաղեցնում խոսքի կառուցվածքը, մտքերի տրամաբանական հաջորդականությունը, բառերի տեղին ընտրությունը, արտահայտչականությունը, խոսքի տոնը և ունկնդրի հետ կապ հաստատելու կարողությունը։ Ճարտասանության ուսուցումը նպաստում է նաև լեզվական ճշգրտության, տրամաբանական մտածողության և ինքնուրույն արտահայտվելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է դիտարկել հայ կրթական և հռետորական ավանդույթի համատեքստում, որտեղ խոսքի մշակույթը նշանակալի դեր ուներ մտավոր, հասարակական և հոգևոր կյանքում։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտասանությամբ, գրավոր ու բանավոր հաղորդակցությամբ, հայոց լեզվի մշակույթով և հռետորաբանության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը վերաբերում է երաժշտությանը և ներկայացնում է երաժշտական բովանդակությամբ նյութերի ժողովածու, որի նշանակությունը կապված է երաժշտական գիտելիքների, կատարողական ավանդույթների և երաժշտական մշակույթի պահպանման ու տարածման հետ։ «Նվագարան» հասկացությունը կարող է ընդգրկել երաժշտական ստեղծագործությունների, մեղեդիների կամ երաժշտական կատարման համար նախատեսված նյութերի ամբողջություն՝ ծառայելով որպես երաժշտությամբ զբաղվողների և երաժշտասերների գործնական ու ճանաչողական աղբյուր։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել երաժշտական նյութի գրավոր պահպանման, փոխանցման և տարբեր միջավայրերում դրա կիրառության համար՝ հնարավորություն տալով երաժշտական ավանդույթները դուրս բերել միայն բանավոր փոխանցման շրջանակից։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ երաժշտական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ վաղ տպագիր երաժշտական հրատարակությունները վկայում են երաժշտական գիտելիքի գրավոր ձևով տարածման, տպագրական մշակույթի զարգացման և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման ձգտումների մասին։ Այն կարող է դիտարկվել որպես երաժշտական կյանքի, երաժշտական կրթության և կատարողական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության նյութ՝ հատկապես այն տեսանկյունից, թե ինչպես են երաժշտական երկերն ու դրանց կատարման հետ կապված գիտելիքները ամրագրվել տպագիր ձևով։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է հայ գրքի և երաժշտական տպագրության պատմության, ինչպես նաև հայ երաժշտական մշակույթի գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

«Գութանավորներ» վերնագիրը հղում է կատարում հողը գութանով վարող մարդկանց՝ գյուղատնտեսական աշխատանքի և գյուղական կյանքի կարևոր մասնակիցներին։ Գութանը հայ գյուղական կենցաղում ոչ միայն հողամշակման գործիք էր, այլև աշխատանքի, ապրուստի և գյուղացու առօրյայի խորհրդանշական պատկեր։ Այս վերնագրով ստեղծագործությունը կարող է առնչվել գյուղական միջավայրին, հողի մշակմանը, գյուղացիների աշխատանքային հարաբերություններին և գյուղատնտեսական կյանքի դժվարություններին։ Գութանավորների կերպարների միջոցով հնարավոր է ներկայացնել մարդու կապը հողի հետ, աշխատանքի արժեքը, համայնքային համագործակցությունը և բնության պայմաններից կախված առօրյան։ 19-րդ դարի հայ գրականության մեջ գյուղական կյանքի թեման հաճախ հնարավորություն էր տալիս անդրադառնալու հասարակական հարաբերություններին, մարդկանց նյութական պայմաններին, ավանդույթներին և սոցիալական փոփոխություններին։ Այդպիսի երկերը կարող էին միաժամանակ պահպանել կենցաղային մանրամասներ և արտահայտել ժամանակաշրջանի մարդկանց հոգսերը, ձգտումներն ու աշխարհընկալումը։ Վերնագրից, սակայն, հնարավոր չէ հստակ որոշել ստեղծագործության ժանրը կամ սյուժեն, ուստի այն կարելի է դիտարկել ընդհանուր առմամբ գյուղական թեմատիկայով գրականության շրջանակում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, գյուղական կյանքի գեղարվեստական պատկերմամբ և 19-րդ դարի հայկական հասարակության կենցաղամշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարությունում ընդդատության (jurisdiction / venue) ինստիտուտի իրավական կարգավորման կատարելագործման հիմնահարցերին՝ համեմատական վերլուծության մեթոդաբանությամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ընդդատության գործող համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման ընթացքում առաջացող գործնական և տեսական խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկել դրանց լուծման և բարելավման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով ինչպես ՀՀ ներպետական օրենսդրությունը, այնպես էլ այլ պետությունների քաղաքացիական դատավարության փորձը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ընդդատության տեսակները՝ առարկայական, տարածքային և գործառութային, դրանց սահմանազատման խնդիրները, ինչպես նաև դատարանների իրավասության ճիշտ որոշման կարևորությունը դատավարական գործընթացի արդյունավետության համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընդդատության կանոնների կիրառման ընթացքում առաջացող վեճերին, դատական ծանրաբեռնվածության անհավասար բաշխմանը և դատավարական տնտեսության սկզբունքի ապահովման դժվարություններին։ Համեմատական վերլուծության շրջանակում քննարկվում են տարբեր իրավական համակարգերի մոտեցումները ընդդատության ինստիտուտի կարգավորման վերաբերյալ՝ բացահայտելով լավագույն փորձը և դրա հնարավոր կիրառելիությունը ՀՀ իրավական համակարգում։ Կատարելագործման հիմնական ուղղություններից են իրավական նորմերի հստակեցումը, դատական ենթակայության սահմանների ավելի ճշգրիտ կարգավորումը, էլեկտրոնային դատավարության գործիքների ներդրումը և դատական համակարգի բեռնաթափման մեխանիզմների զարգացումը։ Այսպիսով, ընդդատության ինստիտուտի կատարելագործումը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում դիտարկվում է որպես արդարադատության արդյունավետության բարձրացման, դատավարական ժամկետների կրճատման և իրավական որոշակիության ապահովման կարևոր ուղղություն։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում ռուսերենի ուսուցման ընթացքում ուսանողների ակտիվ խոսքային գործունեության զարգացմանը և դրա նշանակությանը հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում լեզուն գործնական հաղորդակցության միջոց դարձնելու մանկավարժական և մեթոդական պայմաններն են՝ շեշտադրելով սովորողի ոչ միայն լեզվական գիտելիքների յուրացումը, այլև դրանք իրական հաղորդակցական իրավիճակներում ինքնուրույն և նպատակային կիրառելու կարողությունը։ Ակտիվ խոսքը դիտարկվում է որպես հաղորդակցական կարողունակության ձևավորման կարևոր նախադրյալ, քանի որ բանավոր արտահայտվելու, հարցեր ձևակերպելու, պատասխանելու, կարծիք ներկայացնելու, քննարկման մասնակցելու և հաղորդակցական տարբեր իրավիճակներին համապատասխան լեզվական միջոցներ ընտրելու փորձը նպաստում է լեզվի գործնական տիրապետմանը։ Քննվում է բառապաշարի, քերականական կառուցվածքների և արտասանական հմտությունների փոխկապակցված զարգացումը՝ դրանք ներառելով իմաստավորված խոսքային գործունեության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկխոսական և մենախոսական խոսքի ձևավորմանը, ուսումնական քննարկումներին, իրավիճակային առաջադրանքներին, դերային հաղորդակցությանը, տեքստերի շուրջ կարծիքների փոխանակմանը և ստեղծագործական խոսքային աշխատանքներին։ Դիտարկվում է ուսուցչի դերի փոփոխությունը՝ պատրաստի լեզվական նյութ փոխանցողից դեպի հաղորդակցական միջավայր կազմակերպող և ուսանողների ինքնուրույն խոսքային ակտիվությունը խթանող մասնագետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուսանողների հնարավոր լեզվական կաշկանդվածության նվազեցումը և այնպիսի ուսումնական միջավայրի ստեղծումը, որտեղ սխալը դիտարկվում է նաև որպես լեզվի յուրացման բնական գործընթացի մաս։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ խոսքային առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, ուսանողների լեզվական պատրաստվածության մակարդակի հաշվառմանը և մասնագիտական ու առօրյա հաղորդակցության թեմաների նպատակային ընտրությանը։ Հաղորդակցական կարողունակությունը ներկայացվում է որպես բազմաբաղադրիչ համակարգ, որը ներառում է լեզվական գիտելիքների հետ մեկտեղ սոցիալ-հաղորդակցական համապատասխանություն, խոսքային ռազմավարությունների ընտրություն և տարբեր իրավիճակներում փոխըմբռնման հասնելու կարողություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար կամ երկրորդ լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի, հաղորդակցական լեզվաբանության և բարձրագույն կրթության մանկավարժության մոտեցումները՝ ռուսերենի ուսուցումը ուսանողների ակտիվ, ինքնուրույն և արդյունավետ հաղորդակցական գործունեության զարգացմանը նպատակաուղղելու համար։

Քաղաքագիտություն

Հրատարակությունը պարունակում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քառասունյոթերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ ներկայացնելով ժողովական գործունեության ընթացքը և քննարկումների փաստաթղթային արձանագրությունը։ Այն կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական կյանքի, ազգային կառավարման մարմինների գործունեության և համայնքային ինքնակազմակերպման ուսումնասիրության համար։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերին, մասնակիցների ելույթներին, քննարկումների ընթացակարգերին և ժողովական աշխատանքի կազմակերպման ձևերին։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը վկայում են համայնքային կառավարման ավանդույթների, ազգային հաստատությունների գործունեության և հասարակական նշանակություն ունեցող խնդիրների քննարկման մասին։ Դրանք կարևոր նյութ են նաև ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական բառապաշարի և հայ համայնքի ներկայացուցչական կառույցների պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը ժողովի գործունեության փաստաթղթային շարքի առանձին միավոր է, որը նպաստում է արևմտահայության հասարակական-քաղաքական կյանքի և 19-րդ դարի ազգային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրությանը։